شنۆ

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
شنۆ
شارۆچکه‌
شنۆ is located in کوردستان
شنۆ
شنۆ
جێگەی لە ئێراندا
پۆتانەکان: ٣٧°٠٥′N ٤٥°١′E / ٣٧.٠٨٣°N ٤٥.٠١٧°E / 37.083; 45.017پۆتانەکان: ٣٧°٠٥′N ٤٥°١′E / ٣٧.٠٨٣°N ٤٥.٠١٧°E / 37.083; 45.017
وڵات  کوردستان
پارێزگا پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوا
شارستان شارستانی شنۆ
بەرزایی ١٬٥٢٤ مەتر (٥٬٠٠٠ فووت)
ژمارەی دانیشتووان (2016)
 • سەرجەم ٨٠٬٠٠٠
زمان و ئایین
 • زمان کوردیی ناوەندی
 • ئایین سوننی(شافعی
کۆدی تەلەفۆن 0444
وێبگە شارەداری شنۆ

شنۆ لە شاره کانی رۆژهەڵاتی کوردستانه. ئەم شاره‌ لە باشووری پارێزگای ورمێ ھەڵکەوتووە. شنۆ لە باکووردا لەگەڵ ورمێ، لە رۆژھەڵاتدا لەگەڵ نەغەدە ‌و لە باشوورەوە لەگەڵ شاری پیرانشار ھاوسنوورە، ھەروەھا ئەم شاره‌ لە روژئاوا بە سنووری باشوور و باکووری کوردستان بەستراوەتەوە. شنۆ ناوەندی شارستانی شنۆیە و لە ٧٣ کیلۆمیتری ناوەندی پارێزگای ورمێیە.[١]

مێژووی درووستبونی شنۆ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ سه‌د ساڵ پێش ئێستا له‌ ده‌ورانی قاجار دا. پێشتر بڕوای هه‌ندێک که‌س وا بو که‌ شنۆ شارێکی کۆنه‌ به‌ڵام لێکۆلینه‌وه‌کانی ئه‌حمه‌د قازی و مامۆستا محه‌مه‌د گه‌رمیانی هه‌مو ئه‌وه‌ی ره‌ت کرده‌وه‌ که‌ شنۆ کۆنه‌. ئێستا سه‌لماندراوه‌ که‌ شنۆ شارێکه‌ که‌ تازه‌ بنیات نراوه‌.  هۆی ئه‌وه‌ی که‌ شنۆ به‌ کۆن ناسرابو به‌ردی کێله‌شین بو که‌ له‌ خاکی ئێران و ناوچه‌ی شنۆ نه‌دۆزراوه‌ته‌وه‌. به‌ردی کێله‌ شین له‌ خاکی عێراق و بیست کیلۆمه‌تری خاکی ئێران له‌ قه‌زای سۆران و ناحیه‌ی سیده‌کان دۆزراوه‌ته‌وه‌. هه‌روه‌ها به‌ردی کێله‌ شین هیچ باسێک له‌ شنۆ ناکا به‌لکه‌ باسی شاری موساسیر ده‌کا که‌ به‌ بڕوای لێکۆله‌ره‌ ئوروپاییه‌کان جێگاکه‌ی له‌ ره‌واندوزی ئه‌مرۆیه‌ ی به‌ بروای ره‌زا حه‌یده‌ری له‌ رێکخراوی میراتی فه‌رهه‌نگی ئازه‌ربایجانی رۆژئاوا، جێگای موساسیر له‌ ره‌به‌تی ئه‌مرۆ دابوه‌.

هه‌روه‌ها هه‌ندێک که‌س داوایان کردوه‌ که‌ ئیشنونا که‌ ویلایه‌تی خه‌راجگوزاری کورۆش بوه‌ له‌گه‌ڵ شنۆ یه‌ک بوه‌ به‌ڵام به‌ گوێره‌ی ئه‌حمه‌د قازی ئه‌وه‌ هه‌ڵه‌یه‌ چونکه‌ ئیشنونا له‌ رۆژهه‌لاتی عئراق و پارێزگای دیاله‌ و نزیک شاری به‌قوبه‌ دا بوه‌ که‌ هیچ په‌یوه‌ندیه‌کی جوگرافیایی و مێژوویی له‌گه‌ڵ شنۆ دا نیه‌ و ره‌نگه‌ له‌به‌ر وێکچونی ناوەکان ئه‌و به‌ هه‌ڵه‌ تێگه‌یشتنه‌ هاتپێته‌ پێش.

بۆ زانیاری زیاتر بڕوانن بۆ موساسیر، سیده‌کان، کێله‌ شین له‌ ویکیپێدیای ئینگلیسی دا.

زمان و ئایین[دەستکاری]

شنۆ یەکێک لە شارۆچکه‌کانی ڕۆژھەڵاتی کوردستانە کە خەڵکەکەی بە زمانی کوردی, سۆرانی زاراوه‌ی هه‌ولێری قسە دەکەن.[٢]

له‌ تایبه‌تمه‌ندیه‌کانی زمان و زاراوه‌ی خه‌لکی شنۆ به‌ کارهێنانی پاشگری (تن)ه‌ که‌ له‌ زۆرێک له‌ وشه‌کان دا خه‌لکی شنۆ به‌ کاری دێنن. بۆ وێنه‌ ده‌خواتن، ده‌رواتن، دێتن، ده‌لێسێتن. تن له‌ زمانی شاره‌کانی ده‌ور و به‌ر دا به‌ کارهێنانی نیه.

سەرچاوەکان[دەستکاری]