شنۆ

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
شنۆ
شار
شنۆ is located in کوردستان
شنۆ
شنۆ
جێگەی لە ئێراندا
پۆتانەکان: ٣٧°٠٥′N ٤٥°١′E / ٣٧.٠٨٣°N ٤٥.٠١٧°E / 37.083; 45.017پۆتانەکان: ٣٧°٠٥′N ٤٥°١′E / ٣٧.٠٨٣°N ٤٥.٠١٧°E / 37.083; 45.017
وڵات  کوردستان
پارێزگا پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوا
شارستان شارستانی شنۆ
بەرزایی ١٬٥٢٤ مەتر (٥٬٠٠٠ فووت)
ژمارەی دانیشتووان (٢٠٠٦)
 • سەرجەم ۲۹٬۸۹۶
زمان و ئایین
 • زمان کوردیی ناوەندی
 • ئایین سوننی(شافعی،حەنەفی)
کۆدی تەلەفۆن 0444
وێبگە شارەداری شنۆ

شنۆ لە شارەکانی رۆژهەڵاتی کوردستانه. ئەم شارە لە باشووری پارێزگای ورمێ ھەڵکەوتووە. شنۆ لە باکووردا لەگەڵ ورمێ، لە رۆژھەڵاتدا لەگەڵ نەغەدە ‌و لە باشوورەوە لەگەڵ شاری پیرانشار ھاوسنوورە، ھەروەھا ئەم شارە لە روژئاوا بە سنووری باشوور و باکووری کوردستان بەستراوەتەوە. شنۆ ناوەندی شارستانی شنۆیە و لە ٧٣ کیلۆمیتری ناوەندی پارێزگای ورمێیە.[١]

مێژووی درووستبونی شنۆ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ سه‌د و په‌نجا ساڵ پێش ئێستا له‌ ده‌ورانی قاجار دا. پێشتر بڕوای هه‌ندێک که‌س وا بو که‌ شنۆ شارێکی کۆنه‌ به‌ڵام لێکۆلینه‌وه‌کانی ئه‌حمه‌د قازی و مامۆستا محه‌مه‌د گه‌رمیانی هه‌مو ئه‌وه‌ی ره‌ت کرده‌وه‌ که‌ شنۆ شارێکی کۆنه‌. ئێستا سه‌لماندراوه‌ که‌ شنۆ شارۆچکه‌یه‌که‌ که‌ تازه‌ بنیات نراوه‌.  هۆی ئه‌وه‌ی که‌ شنۆ به‌ کۆن ناسرابو به‌ردی کێله‌شین بو که‌ له‌ خاکی ئێران و ناوچه‌ی شنۆ نه‌دۆزراوه‌ته‌وه‌. به‌ردی کێله‌ شین له‌ خاکی عێراق و بیست کیلۆمه‌تری خاکی ئێران له‌ قه‌زای سۆران و ناحیه‌ی سیده‌کان دۆزراوه‌ته‌وه‌. هه‌روه‌ها به‌ردی کێله‌ شین هیچ باسێک له‌ شنۆ ناکا به‌لکه‌ باسی شاری موساسیر ده‌کا که‌ به‌ بڕوای لێکۆله‌ره‌ ئوروپاییه‌کان جێگاکه‌ی له‌ ره‌واندوزی ئه‌مرۆیه‌ ی به‌ بروای ره‌زا حه‌یده‌ری له‌ رێکخراوی میراتی فه‌رهه‌نگی ئازه‌ربایجانی رۆژئاوا، جێگای موساسیر له‌ ره‌به‌تی ئه‌مرۆ دابوه‌.

هه‌روه‌ها هه‌ندێک که‌س داوایان کردوه‌ که‌ ئیشنونا که‌ ویلایه‌تی خه‌راجگوزاری کورۆش بوه‌ له‌گه‌ڵ شنۆ یه‌ک بوه‌ به‌ڵام به‌ گوێره‌ی ئه‌حمه‌د قازی ئه‌وه‌ هه‌ڵه‌یه‌ چونکه‌ ئیشنونا له‌ رۆژهه‌لاتی عئراق و پارێزگای دیاله‌ و نزیک شاری به‌قوبه‌ دا بوه‌ که‌ هیچ په‌یوه‌ندیه‌کی جوگرافیایی و مێژوویی له‌گه‌ڵ شنۆ دا نیه‌ و ره‌نگه‌ له‌به‌ر وێکچونی ناوکه‌کان ئه‌و به‌ هه‌ڵه‌ تێگه‌یشتنه‌ هاتپێته‌ پێش.

بۆ زانیاری زیاتر بڕوانن بۆ موساسیر، سیده‌کان، کێله‌ شین له‌ ویکیپێدیای ئینگلیسی دا.

زمان و ئایین[دەستکاری]

شنۆ یەکێک لە شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستانە کە خەڵکەکەی بە زمانی کوردی، زاراوەی سۆرانی قسان دەکەن و هه‌روەها به‌شێکیش به کورمانجی قسه‌ ده‌که‌ن.[٢] زۆربەی دانیشتوانی شاری شنۆ شافعی مەزھەبن. ھەروەھا ئایین و مەزهەبەکانی تر وەک حەنەفی، جوو لەم شارە بوونی ھەیە.

سەرچاوەکان[دەستکاری]