ئاش قەڵا - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد

ئاش قەڵا
شار

وڵات	کوردستان
پارێزگا	ئەرزیڕۆم
ژمارەی دانیشتووان (٢٠٠٨)
• سەرجەم	٢٥٫٠٢٧
زمان و ئایین
• زمان	کوردی
کۆدی تەلەفۆن	٤٤٢(٩٠+)

ئاش قەڵا یەکێک لە شارەکانی تورکیایە کە لە پارێزگای ئەرزیڕۆم ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتووانی ٢٥٫٠٢٧ کەس بووە، کە نزیکەی ١١٫٤٥٥ کەسیان لە بەشی ناوەندی نیشتەجێن.^[١]

کەمپەکانی کاری زۆرەملێ بۆ ناموسڵمانەکان

[دەستکاری]

لە ساڵی ١٩٤٢دا، باجی دارایی (بە تورکی: Varlık Vergisi، واتە «باجی سەروەت» یان «باجی سەرمایە») بەسەر ھاووڵاتییە کەمینە ناموسڵمانەکانی تورکیادا (بە شێوەیەکی سەرەکی جوولەکە، یۆنانی، ئەرمەنی و شامییەکان) سەپێنرا. ئەو کەسانەی نەیانەتوانی باجەکە بدەن، دەبوو لە کەمپەکانی کاری زۆرەملێ لە ئەشکالە کار بکەن بۆ دانەوەی قەرزەکەیان. پێنج ھەزار کەس نێردران بۆ کەمپی کاری ئەشکالە. یاساکە لە ١٥ی ئازاری ١٩٤٤دا ھەڵوەشایەوە، و ئەو ھاووڵاتییە کەمینانەی لە کەمپەکانی کار بوون نێردرانەوە بۆ ماڵەکانیان.^[٢]^[٣]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]

↑ Regional Statistics Database. Turkish Statistical Institute
↑ https://books.google.com/books/about/Citizenship_and_Identity_in_Turkey.html?hl=ar&id=Ydpiawe35DwC
↑ https://books.google.com/books/about/Constantinople_and_Istanbul.html?hl=ar&id=smTOh6h3vVQC

بەستەرە دەرەکییەکان

[دەستکاری]

ویکیمیدیا کامنز میدیای پەیوەندیداری بە ئاش قەڵا تێدایە.

کوردستان

باکوور

ئادیەمان	ئالدووش (ئالدووش) بێسنی (بێسنی) تووت (تووت) چێلکان (چێلکان) سنجق (سنجق) سەرگۆل (سەرگۆل) سەمسوور (سەمسوور) سەمیساد (سەمیساد) کۆلیک (کۆلیک)
ئاگری	ئاڤکەڤر (ئاڤکەڤر) بازید (بازید) پانۆس (پانۆس) خاموور (خاموور) دووتاخ (دووتاخ) زێدکان (زێدکان) قەرەکۆسە (قەرەکۆسە) گیادین (گیادین)
ئەرزگان	ئەرزگان (ئەرزگان) ئەگین (ئەگین) ئیلیچ (ئیلیچ) تێرجان (تێرجان) جمنی (جمنی) ڕەفاعیە (ڕەفاعیە) قەرەقولاک (قەرەقولاک) کەماخ (کەماخ) مۆسە (مۆسە)
ئەرزیڕۆم	ئاش قەڵا (ئاش قەڵا) ئاڤنیک (ئاڤنیک) ئۆخلێ (ئۆخلێ) ئەرزیڕۆم (ئەرزیڕۆم) پاسینی ژێرین (پاسینی ژێرین) تاتۆس (تاتۆس) چێرمک (چێرمک) حەسەن قەڵا (حەسەن قەڵا) خنووس (خنووس) گۆگسی (قەرەیازی)
ئیدر	باشان (باشان) تێشبەروون (تێشبەروون) ڕەشقەلاس (ڕەشقەلاس) قولپ (قولپ)
باتمان	ئێلح (ئێلح) حەسکیف (حەسکیف) حەزۆ (حەزۆ) کەرجەوس (کەرجەوس) قابلجەواز (قابلجەواز) قوبین (قوبین)
بدلیس	ئەلجەواز (ئەلجەواز) بدلیس (بدلیس) تووختەوان (تووختەوان) چوخووڕ (چوخووڕ) خەلات (خەلات) خیزان (خیزان) مۆتکی (مۆتکی)
بینگۆل	بۆنگلان چۆنەک چەولیگ چێرمە داری ھێنی کانی ڕەش گێغی ھۆسنەک
حەکاری	جۆلەمێرگ چەلێ شەمزینان گەڤەر
خارپێت	ئەگینی ژێرین باسقیل پالۆ خارپێت دەپ قەرەباخان کەبان گۆلی ھەزار مادەن
دیاربەکر	ئەرخەنی (ئەرخەنی) ئەگل (ئەگل) بسمل (بسمل) پاسوور (پاسوور) پیران (پیران) چنار (چنار) چنگوش (چنگوش) چێرمووگ (چێرمووگ) حازرۆ (حازرۆ) دیاربەکر (ئامەد) فارقین (فارقین) کاراز (کاراز) لیجێ (لیجێ) ھێنێ (ھێنێ)
دێرسم	پلوور پلەموریە پێرتاگە چەمیشگەزەک خۆزات قسلە مازگێرد مامەکی
ڕحا	بێرەجووگ پیرسووس جورنی ڕەش حەڕان خەلفەتی ڕحا سەری کانی سوێرەک کانیی غەزاڵان وێرانشار ھەوەنج
سێرت	تللۆ خسخێر دھ سێرت شێروان مسرج ھاوێل
شرنەخ	ئەلکێ باسان جزیر سلۆپیان شرنەخ قیلابان ھەزەخ
عوسمانیە	باخچە تۆپراب قەڵا عوسمانیە ھاروونیە
عەنتاب	ئیسلاحیە بێلکیس تلبشار دیلۆک جینگیڤە شاھیدبەی شاھیدکامیل عارابان کورودەرە گرگامێش
قەرس	دیخۆر جلاوز ساریقامیش سەلیم کاخزمان قەرس
کلیس	سپەناق عەلیی مەنتار کلیس گرێ موراد
مووش	دێرخاس کۆپ ملازگرد مووش گمگم
مەلەدی	ئارگا ئایوالی ئەرخەوان چرمک حەکیمخان دارەندە شیرۆ قەڵا کۆکسەن کەفەردیز موھاجیر مەلەدیی کۆن مەلەدی یازیخان
مەرعەش	ئەلبستان بازارجخ کردۆغلی مەرعەش نوورھەق
مێردین	دێریکی چیای مازی ڕشمل ستەور شەمرەخ قۆسەر کەربۆران مەھسەرت مدیاد مێردین نسێبین
وان	ئەرتەمێتان ئەردیش ئەلباک بازیداغا پایزاڤا بێگری شاخ قەرقەلی مەحموودی میکس وان وەستان
ھەروەھا	خاسە دۆرتیۆل دیڤریگی

باشوور

دھۆک	ئاکرێ (ئاکرێ) ئامێدی (ئامێدی) بەردەڕەش (بەردەڕەش) دھۆک (دھۆک) زاخۆ (زاخۆ) سێمێل (سێمێل) شێخان (شێخان)
سلێمانی	پشدەر (قەڵادزێ) پێنجوێن (پێنجوێن) دووکان (دووکان) دەربەندیخان (دەربەندیخان) ڕانیە (ڕانیە) سلێمانی (سلێمانی) سەیدسادق (سەید سادق) شارباژێڕ (چوارتا) شارەزوور (ھەڵەبجەی تازە) قەرەداغ (قەرەداغ) ماوەت (ماوەت)
کەرکووک	داقووق (داقووق) دووبز (دووبز) حەویجە (حەویجە) کەرکووک (کەرکووک)
گەرمیان	بەدرە (بەدرە) چەمچەماڵ (چەمچەماڵ) خانەقین (خانەقین) دووزخورماتوو (دووزخورماتوو) کەلار (کەلار) کفری (کفری) مەندەلی (مەندەلی)
نەینەوا	تلکێف (تلکێف) تەلەعفەر (تەلەعفەر) حەمدانیە (قەرەقووش) شنگال (شنگال) مووسڵ (مووسڵ)
ھەولێر	چۆمان (چۆمان) خەبات (خەبات) دەشتی ھەولێر (بنەسڵاوە) ڕەواندز (ڕەواندز) سۆران (سۆران) شەقڵاوە (شەقڵاوە) کۆیە (کۆیە) مەخموور (مەخموور) مێرگەسۆر (مێرگەسۆر) ھەولێر (ھەولێر)
ھەڵەبجە	ھەڵەبجە
ھەروەھا	شارەبان (شارەبان)

ڕۆژھەڵات

ئازەربایجانی ڕۆژاوا	بۆکان (بۆکان) پۆلدەشت (پۆلدەشت) پیرانشار (پیرانشار) تیکاب (تیکاب) چاڵدێران (سیاھچەشمە) چایپارە (قەرەزیائەددین) خۆی (خۆی) ساینقەڵا (ساینقەڵا) سەردەشت (سەردەشت) سەڵماس (سەڵماس) شنۆ (شنۆ) شەوت (شەوت) ماکۆ (ماکۆ) مەھاباد (مەھاباد) میاندواو (میاندواو) نەغەدە (نەغەدە) ورمێ (ورمێ)
ئیلام	ئاودانان (ئاودانان) ئەیوان (ئەیوان) ئیلام (ئیلام) دێلوڕان (دێلوڕان) چەرداوڕ (سەراوڵە) دەڕەشار (دەڕەشار) مەڵگشای (ئەرکەواز) مێران (مێھران)
کرماشان	ئارووناوا (ئارووناوا) پاوە (پاوە) جوانڕۆ (جوانڕۆ) داڵاھۆ (کرن، گاوارە) ڕوانسەر (ڕوانسەر) سونقوڕ (سونقوڕ) سەرپێڵی زەھاو (سەرپێڵی زەھاو) سەلاسی باوەجانی (تازاوای سەلاس) سەحنە (سەحنە) قەسری شیرین (قەسری شیرین) کرماشان (کرماشان) کەنگەوەر (کەنگەوەر) گیەڵان (گیەڵان) ھەرسین (ھەرسین)
کوردستان	بانە (بانە) بیجاڕ (بیجاڕ) دیواندەرە (دیواندەرە) دێولان (دێولان) سنە (سنە) سەقز (سەقز) سەوڵاوا (سەوڵاوا) قوروە (قوروە) کامیاران (کامیاران) مەریوان (مەریوان)
لوڕستان	دڵفان (نووراوا) سلسلە (ئەلیشتەر) کوودەشت (کوودەشت) ورووگڕ (ورووگڕ) خوڕەماوە (خوڕەماوە)
ھەمەدان	تووسرکان (تووسرکان) ئەسەداوا (ئەسەداوا) مەلایێر (مەلایێر) نیاوەن (نیاوەن)
پەیوەندیدار	ھەرێمی لوڕستان

ڕۆژاوا

جزیرە	قامشلۆ عاموودێ قامشلۆ دێرک دێرک حەسیچە حەسیچە سەری کانی سەری کانی
کۆبانی	گرێسپی گرێسپی کۆبانی کۆبانی
عەفرین	عەزاز عەزاز عەفرین عەفرین باب باب

پۆل:شارەکانی کوردستان

ئەم «جوگرافیا» وتارە کۆلکەیەکە. دەتوانیت بە فراوانکردنی یارمەتیی ویکیپیدیا بدەیت.