موکریان

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
نەخشەیەک بە زمانی فارسی و ئینگلیزی، لەخوارووی نەخشەکە بە زمانی فارسی ئاماژە بەمە کراوە کە گووندەواری تورجان کە ئێستاکە لە سنووری کارگێڕی شارستانی سەقز دایە پێشتر وێڕای موکریان بووە.

موکریان (بە پاڵەوی: Mukrān یان Mukristān[١]؛ ھەروەھا: مکوریان، موکوریان یان مُکُریان[٢]) ناوی مەڵبەندێکی گەورە و بەرینی کوردستانە. ناوچەی موکریان لە شارستانەکانی بۆکان، پیرانشار ،مەھاباد، شنۆ، سەردەشت، نەغەدە، میاندواو، ساینقەڵا، تیکاب و ھەروەھا بەشێکی بچووک لە شارستانی سەقز دەگرێتەوە.[٣] بێجگە لە کوردەکان کە نەتەوەی سەرەکیی موکریانی کوردستانن، ئازەرییەکانیش کە ھۆزی کۆچەرن وەک کەمایەتی لە موکریاندا دەژین. موکریان ئەو شوێنەیە کە بۆ یەکەم جار ئاڵای کوردستان لە سەردەمی کۆماری کوردستاندا شەکایەوە.[٤]

بوونی نەتەوەکانی کورد و ئازەری و ئایینەکانی سوننی و شیعە و یارسان لە موکریاندا جاربەجار بووەتە ھۆی تێکھەڵچوونی دانیشتووانەکەی. لە بواری ئابوورییەوە، سەرچاوەی ئاوی زۆر، کانزاکانی دەوڵەمەندی ژێرزەوی وەک زێڕ، مس، ڕووی و سورب لە ناوچەکانی سەردەشت، تیکاب و ساینقەڵادا، کانزای بەردە خەمڵێنەرەکان و بەربڵاوبوونیان لە ناوچەکەدا، چاوگەی جیوە لە مەھاباددا، سیلیس لە دەوروبەری پیرانشاردا و... بوونەتە ھۆی گرنگبوونی ناوچەی موکریان.[٥]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ فەرھەنگی پەھلەوی، ل١٩٢
  2. ^ ھەنبانە بۆرینە، ل٨١١ و ٨٢٠
  3. ^ نەخشەی سیاسی و دیمۆگرافیکی موکریانی کوردستان، ئامادەکردنی سولەیمان چووکەڵی، بەرھەمی ئینستیتووی کوردی لە ستۆکھۆڵم، ٢٠٠٧
  4. ^ نانەوازادە، عەلی، فەرھەنگی پەھلەوی، تاران، چاپەمەنی تەوەکولی، ل١٩٢، ٢٠٠٢، ISBN 964-5821-15-0
  5. ^ ھەژار، ھەنبانە بۆرینە، تاران، چاپەمەنی سرووش، ل٨١١ و ٨٢٠، ١٣٨٨، ISBN 978-964-376-516-3