دەستپێک

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

بەخێربێیت-Amiri.png

ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازاد کە ھەموو کەسێک دەتوانێت دەستکاریی بکات
١٧٬٠٠٢ وتار بە زمانی کوردی (ناوەندی)
ئەژدیهای کۆمۆدۆ لە نزیکەوە

ئەژدیھای کۆمۆدۆ (ناوی زانستی: Varanus komodoensis) جۆرە مارمێلکەیەکی گەورەیە لە چەند دوورگەیەکی ئیندۆنیزی دەژیێت. لەوانە: کۆمۆدۆ، ڕینکا، فلۆرس، گیلی مۆتانگ و پادار. درێژی ئەم جۆرە خشۆکە لە حاڵەتی دەگمەن دەکرێ بگاتە ٣ مەتر و کێشی دەگاتە نزیکەی ٧٠ کیلۆگرام. ئەم ئەژدیهایە «ئۆڕا»شی پێ دەوترێت لەلایەن دانیشتووانی ڕەسەنی ئەو دوورگانە.

بەھۆی قەبارەیەناوە، ئەم مارمێلکانە بەسەر ناوچەی ژیانیاندا زاڵبوونە. ئەژدیھای کۆمۆدۆ بێبڕبڕەکان، باڵندەکان و شیردەرەکانیش ڕاودەکەن. وە دەشوترێ کە گەستنیان ژەھراویە؛ دوو ڕژێنیان ھەیە لە شەویلگەی خوارەوە کە چەند پڕۆتینێکی ژەھراوی و دەرمانی دژە مەیینی خوێن دەردەکەن. خواردنی سەرەکی ئەژدیھای کۆمۆدۆ بەزۆری ئاسکە، بەڵام بڕێکی بەرچاوی گۆشتی بۆگەن و مردارەوەبووش دەخۆن و تەنانەت مرۆڤیش لە مەترسیان بەدەر نییە.

زانا ڕۆژاواییەکان بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩١٠ ئەژدیھای کۆمۆدۆیان لە لیستی ئاژەڵان تۆمارکرد. قەبارە گەورەکەیان و ناوبانگە ترسێنەرەکەیان وای لێکردوون ببنە جێی سەرنج لە باخچەی ئاژەڵان. بەڵام لە سرووشتدا، ڕووبەری نیشتەجێبوونیان کەمبۆتەوە بە ھۆی چالاکییەکانی مرۆڤ. ئێستا ئەژدیھای کۆمۆدۆ لە لیستی گیاندارە مەترسی لەسەرەکانە. لەبەر ئەوەش یاسای ئیندۆنیزیا پارێزگارییان لێدەکات و ناشناڵ پارکێکیش کراوەتەوە بۆ پارێزگارییان بەناوی ناشناڵ پارکی کۆمۆدۆ. (زیاتر…)

لە ھەواڵەکاندا

ئەمڕۆ لە مێژوودا...


ناساندنی ویکیپیدیا

ویکیپیدیا ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی ناوەرۆکی ویکیپیدیا ئازادە. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لە سەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری ناوەندی (سۆرانی) لە زمانی کوردی (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت لە ٢٠٠٩ەوە لە ویکیپیدیای کورمانجی بە ھۆی چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە جیا بووەتەوە و ئێستا ١٧٬٠٠٢ وتار و ٩٢ بەشداربووی چالاکی ھەیە.

بەشداری لە ویکیپیدیا

ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوە زانیارییەکانمان لە یەک جێگەدایە. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی پاش ئاشنابوون لەگەڵ ویکیپیدیا سەرەتا دەبێ بتوانی کوردی بە باشی بنووسی و بە باشی تایپی بکەیت. خولی فێرکاری ببینە و لە پەڕەی خۆڵەپەتانێ ئەوەی فێر دەبی تاقی بکەوە. ویکیپیدیا ژمارەیەکی زۆری وتاری ھەیە بەڵام بۆ ھەر بابەتێک دەبێ تەنیا یەک وتار ببێت. بە دەستکاریکردن و چاککردنەوەی ھەڵەکانی وتارەکان ببە بەکارھێنەرێکی چالاک و پاشان بە سێحربازی وتارەکان خۆت لە سەرەتاوە وتار بنووسە. پرسیارەکانت لە پرسگا بنووسە تا بەکارھێنەرانی شارەزا وەڵامت بدەنەوە.

کۆمەڵگای ویکیپیدیا

تا ئێستا ٢٢٬٦٦١ ھەژمار لە ویکیپیدیای کوردی دروستکراوە کە ٩٢ بەکارھێنەریان لە سی ڕۆژی ڕابردوودا بەشدارییان ھەبووە. ھەموو بەکارھێنەرێک لێرە بە خۆبەخشانە بەشداری دەکات و تەنیا لە سیاسەتەکان پەیڕەوی دەکرێ نەک لە ھیچ تاکە کەسێک. بۆ باشترکردنی وتارەکان بەکارھێنەران ھەردەم قسەوباس و خاڵەکانی خۆیان لە پەڕەکانی وتووێژی تایبەتدا دەردەبڕن. ویکیپیدیای کوردی پێشوازی لە بیروڕاکان و وتووێژەکانی ھەموو بەکارھێنەرێک دەکات سەبارەت بە ھەموو بەشەکانی.

وێنەی ھەڵبژێردراو

The Cave Xalo Hossain Kokan - All Cave.png
پانۆرامای ئەشکەوتی خاڵۆ حوسێن کۆکەن.
وێنەگر: سماییل شەریفی

بەشەکانی تری ویکیپیدیا

Nuvola apps bookcase.svg مێزی زانیاری: بۆ پرسیار لە بەکارھێنەرانی دیکە سەبارەت بە بابەتە جۆراوجۆرەکانی زانست و زانیاری
Nuvola apps khelpcenter.png پرسگا: بۆ پرسیار سەبارەت بە بەکارھێنانی ویکیپیدیا
Nuvola apps kuser.svg دەروازەی بەکارھێنەران: بۆ ڕاگەیاندنی پرۆژەکان، چاوانەکان و ڕاپرسییەکانی ویکیپیدیا
Icona de la Cafetera de la Viquipèdia.png دیوەخان: بۆ وتووێژ لەسەر کێشە تەکنیکییەکان، سیاسەتەکان و چالاکییەکانی ویکیپیدیا
Press Barnstar Hires.png ھەواڵەکانی ماڵپەڕ: بۆ تۆمارکردنی مێژووی گۆڕانکارییە سەرەکییەکان و ناونیشانی بڵاوکراوە دەرەکییەکان سەبارت بە ویکیپیدیا
Flag of Kurdistan.svg کوردیگە: بۆ وتووێژ و دەربڕینی بیروڕا لەسەر ھاوکاریی ویکیپیدیا کوردییەکان و پێشخستنیان

Procman.svg ئامارەکانی ویکیپیدیا
Mail-reply-all.svg پەیوەندی

پروژە خوشکەکانی ویکیپیدیا

خانەخوێی ویکیپیدیا دامەزراوەی ویکیمیدیایە کە چەند پرۆژەی تریش بەڕێوە دەبات:

Commons MediaWiki Meta-Wiki Wikisource Wiktionary Wîkîgotin Wikinews Wikibooks Wikispecies Wikiversity Wikivoyage Wikidata
Commons MediaWiki Meta-Wiki Wîkîçavkanî Wîkîferheng Wîkîgotin Wîkînûçe Wîkîpirtûk Wikispecies Wikiversity Wikivoyage ویکیدراوە
ئەمباری میدیا پەرەپێدانی نەرمامێر ڕێکخستنی پرۆژەکانی
ویکیمیدیا
بەڵگەنامەکان فەرھەنگی وشەکان کۆگای وتەکان ھەواڵەکان وانە و ڕێنوێنینامە پێرستی جۆرەکانی
گیانلەبەران
کەرستەکانی فێرکاری ڕێنوێنیی سەفەر بنکەی زانیاری