پەڕەی semi-protected

ڕۆژھەڵاتی کوردستان

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

Disambig RTL.svg  ئەم وتارە سەبارەت بە ڕۆژھەڵاتی کوردستان نووسراوە. بۆ بینینی وتارە هاوشێوەکان بڕوانە ‏کوردستان (ڕوونکردنەوە).
نەتەوەکانی وڵاتی ئێران، نەتەوەی کورد بە ڕەنگی زەرد نیشان دراوە
ڕۆژھەڵاتی کوردستان
کوردستانی ئێران
Map of Kurdish-inhabited provinces of Iran, according to a poll in 2010.PNG
وڵاتئێران
پارێزگاکانورمێ، کوردستان، کرماشان، ئیلام، خۆراسانی باکوور و بەشێک لە لوڕستان، ھەمەدان و خۆراسانی ڕەزەوی
ڕووبەر
 • سەرجەم٧٤٬٢٦٨ کیلۆمەتری چوارگۆشە (٢٨٬٦٧٥ میلی چوارگۆشە)
 (تەنیا ڕووبەری سێ پارێزگای کوردستان، کرماشان و ئیلام حیساب کراون)
ژمارەی دانیشتووان
 • سەرجەم٨ هەتا ١٠ ملیۆن[١]
١٠ هەتا ١٢ ملیۆن[٢]
زمانە کوردیەکان و ئایین
 • زمانەکانکوردی (ناوەندی، باکووری، باشووری، لەکی، ھەورامی)
 • ئایینەکانئیسلام (سوننە، شیعەیارسان، جوولەکە، بەهایی

ڕۆژھەڵاتی کوردستان یان خۆرھەڵاتی کوردستان یان کوردستانی ئێران ناوێکی نافەرمیە بۆ بەشێک لە خاکی کوردستان کە ئێستا لەنێو سنوورەکانی ئێراندایە. دانیشتووانی بریتین لە کوردەکان و سنووری لەگەڵ عێراق، تورکیا و ئازەربایجان ھەیە. پارێزگاکانی ورمێ، کوردستان، کرماشان، ئیلام، خۆراسانی باکوور و بەشێک لە پارێزگاکانی لوڕستان، ھەمەدان و خۆراسانی ڕەزەوی لە خۆدەگرێت.[٣]

ژمارەی کوردانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان

ژمارەی کوردەکان لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان بە ١١ ملیۆن کەس دەخەمڵێنرێن. ژمارەیەک لە کوردەکان لە باکووری ڕۆژھەڵاتی ئێران لە پارێزگاکانی خۆراسانی باکوور و خۆراسانی ڕەزەوی دەژین کە ئەو بەشە بە خاکی کوردستان ناوی لێنابەن. کرماشان، ورمێ، سنە، خورەماوە، بوژنۆرد، ئیلام، بۆکان، مەهاباد، سەقز، قۆچان، پیرانشار، شائاباد، بیجاڕ لە شارە گەورەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستانن. هەروەها ژمارەیەکی زۆریش کورد لە شارەکانی تاران، مەشھەد، کەرەج و... دەژین.

شارە گەورەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان

شارە گەورەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە پێی دانیشتوو لە سەرژمێری ساڵی ٢٠١٦ بەم شێوازە بوون:

ڕێزبەندی ناوی شار پارێزگا ژمارەی دانیشتووانی شار ژمارەی دانیشتووانی شارستان جێگەی لە پارێزگادا
۱ کرماشان پارێزگای کرماشان ٩٤٦،٦٥١ ١،٠٨٣،٨٣٣ ١
٢ ورمێ پارێزگای ورمێ ٧٣٦،٢٢٤ ١،٠٤٠،٥٦٥ ١
٣ سنە پارێزگای کوردستان ٤١٢،٧٦٧ ٥٠١،٤٠٢ ١
٤ خورەماوە پارێزگای لوڕستان ٣٧٣٬٤١٦ ٥٠٦،٤٧١ ١
٥ بوژنۆرد پارێزگای خۆراسانی باکوور ٢٢٨،٩٣١ ٣٦٥،٨٩٦ ١
٦ ئیلام پارێزگای ئیلام ١٩٤،٠٣٠ ٢٣٥،١٤٤ ١
٧ بۆکان پارێزگای ورمێ ١٩٣،٥٠١ ٢٥١،٤٠٩ ٣
٨ مەهاباد پارێزگای ورمێ ١٦٨،٣٩٣ ٢٣٦،٨٤٩ ٤
٩ سەقز پارێزگای کوردستان ١٦٥،٢٥٨ ٢٣٦،٤٥١ ٢
١٠ قۆچان پارێزگای خۆراسانی ڕەزەوی ١٠١،٦٠٤ ١٧٩،٧١٤ ٥

ئەمانەش ببینە

سەرچاوەکان

  1. ^ A rough estimate by the CIA Factbook has populations of 14.5 million in Turkey, 6 million in Iran, about 5 to 6 million in Iraq, and less than 2 million in Syria, which adds up to close to 28 million Kurds living in these countries (i.e. in Kurdistan proper and in other parts of the states comprising the area taken together). CIA Factbook estimates as of 2014; Turkey: "Kurdish 18% [of 81.6 million]", Iran: "Kurd 10% [of 80.8 million]", Iraq: "Kurdish 15%-20% [of 32.6 million]" Syria: "Kurds, Armenians, and other 9.7% [of 18 million]".
  2. ^ "The Kurdish population". Fondation-Institut kurde de Paris. 20 December 2016. لە ڕێکەوتی 2017-10-15 ھێنراوە. 
  3. ^ The Kurds and Kurdistan: a selective and annotated bibliography By Lokman I. Meho, Page 1, ABC-CLIO, 1997