مامەکی
مامەکی | |
|---|---|
شار | |
 | |
| وڵات | کوردستانی تورکیا، تورکیا |
| پارێزگا | دێرسیم |
| ژمارەی دانیشتووان (٢٠٠٩) | |
| • سەرجەم | ٣٥٫٩٠٩ |
| زمان و ئایین | |
| • زمان | کوردی |
| کۆدی تەلەفۆن | ٤٢٨(٩٠+) |
مامەکی یان مامەکییە یەکێک لە شارەکانی تورکیایە کە لە پارێزگای دێرسیم. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ ژمارەی دانیشتووانی ٣٥،٩٠٩ کەس بووە، کە نزیکەی ٣١،٥٩٩ کەسیان لە بەشی ناوەندی نیشتەجێن.
مێژوو
[دەستکاری]لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا، مامەکی (کە ئەوکات بە کالان دەناسرا) بەشێک بوو لە ھەرێمێک بە ناوی دێرسیم. لە ساڵی ١٨٤٧، دێرسیم وەک سەنجەقێک (یەکەیەکی کارگێڕیی مێژوویی بچووکتر لە پارێزگا) ڕاگەیەندرا. ناوەندی سەنجەقەکە خۆزات بوو. لە سەردەمی کۆماریدا، پارێزگای دێرسیم لە ساڵی ١٩٣٥ دامەزرا. لە ساڵی ١٩٤٦، شارۆچکەی پێشووی کالان ناوەکەی گۆڕدرا بۆ مامەکی و وەک ناوەندی پارێزگاکە دەستنیشان کرا.
مامەکی ڕۆڵی ھەبوو لە شۆڕشی دێرسیم لەلایەن کوردەکانەوە.
مامەکی بە پلە نایابەکانی لە ئامارەکانی پەروەردەی نیشتمانیدا بەناوبانگە.
سیاسەت
[دەستکاری]لە ھەڵبژاردنەکانی شارەوانیدا کە لە ٣١ی ئازاری ٢٠١٩ بەڕێوەچوو، فاتیح محەممەد ماچۆغڵو وەک سەرۆکی شارەوانی ھەڵبژێردرا. ئەو یەکەم سەرۆکی شارەوانیی مامەکییە لە پارتی کۆمۆنیستی تورکیا.
لە ساڵی ٢٠١٨دا، سەرۆکی تورکیا ڕەجەب تەییب ئەردۆغان ڕای گەیاند کە ئەگەر «ئەوانەی تێوەگلاون لە تیرۆر» (مەبەستی لێی پارتی ھەدەپە بوو) لە ھەڵبژاردنەکاندا سەربکەون، ئەوا حکوومەتەکەی «بەبێ دواکەوتن قەییووم دادەنێت[ئ]».
لە ئایاری ٢٠١٩دا، ئەنجومەنی شارەوانی بڕیاریدا ناوی مێژوویی شارەکە کە دێرسیمە بەکاربھێنێت و ھەروەھا خزمەتگوزارییەکانی شارەوانی بە زازاکی و کورمانجی پێشکەش بکات. ٤ ئەندامی ئەنجومەنی شارەوانی کە تازە ھەڵبژێردرابوون لە ئایاری ٢٠١٩دا بڕوانامەکانیان لێ سەندرایەوە بەھۆی ئەوەی لە ڕابردوودا لە فەرمانگەی حکوومی دەرکرابوون.
ئابووری
[دەستکاری]چالاکیی سەرەکیی ئابووری بریتییە لە ئاژەڵداری. گەنم تاکە بەرھەمی کشتوکاڵیی بەرچاوە. کانزای کڕۆم، خوێ و مەڕمەڕی تێدایە، بەڵام تەنھا خوێ بەرھەم دەھێنرێت. چەند کارگەیەکی کەم ھەن کە پشت بە کشتوکاڵ دەبەستن.
کەشوھەوا
[دەستکاری]مامەکی کەشوھەوایەکی کیشوەریی ھەیە بە ھاوینانی زۆر گەرم و وشک و زستانانی سارد و بەفراوی.
| زانیاریی کەشوھەوا بۆ «مامەکی (١٩٩١–٢٠٢٠, ئەوپەڕی ١٩٦٠–٢٠٢٥)» | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| مانگی زایینی | ١ | ٢ | ٣ | ٤ | ٥ | ٦ | ٧ | ٨ | ٩ | ١٠ | ١١ | ١٢ | ساڵ |
| بەرزترین پلەی تۆمارکراو | ١٤٫٢ (٥٨) |
١٩٫٤ (٦٧) |
٢٦٫٠ (٧٩) |
٣٢٫٢ (٩٠) |
٣٦٫٦ (٩٨) |
٣٩٫٠ (١٠٢) |
٤٣٫٥ (١١٠) |
٤٣٫٥ (١١٠) |
٤٠٫٤ (١٠٥) |
٣٥٫٦ (٩٦) |
٢٧٫٠ (٨١) |
٢١٫٧ (٧١) |
٤٣٫٥ (١١٠) |
| نێونجی بەرزترین پلە | ٣٫٨ (٣٩) |
٥٫٨ (٤٢) |
١٢٫١ (٥٤) |
١٨٫٥ (٦٥) |
٢٤٫٣ (٧٦) |
٣٠٫٧ (٨٧) |
٣٥٫٥ (٩٦) |
٣٦٫٠ (٩٧) |
٣٠٫٨ (٨٧) |
٢٣٫٢ (٧٤) |
١٣٫٩ (٥٧) |
٦٫٠ (٤٣) |
٢٠٫١ (٦٨) |
| نێونجی ڕۆژانە | −١٫٠ (٣٠) |
٠٫٦ (٣٣) |
٦٫٤ (٤٤) |
١٢٫١ (٥٤) |
١٧٫٠ (٦٣) |
٢٢٫٨ (٧٣) |
٢٧٫٣ (٨١) |
٢٧٫٤ (٨١) |
٢١٫٩ (٧١) |
١٥٫٢ (٥٩) |
٧٫٠ (٤٥) |
١٫٣ (٣٤) |
١٣٫٢ (٥٦) |
| نێونجی کەمترین پلە | −٤٫٦ (٢٤) |
−٣٫٤ (٢٦) |
١٫٥ (٣٥) |
٦٫٣ (٤٣) |
١٠٫٢ (٥٠) |
١٤٫٧ (٥٨) |
١٩٫١ (٦٦) |
١٩٫٠ (٦٦) |
١٣٫٥ (٥٦) |
٨٫٦ (٤٧) |
١٫٩ (٣٥) |
−٢٫١ (٢٨) |
٧٫١ (٤٥) |
| کەمترین پلەی تۆمارکراو | −٣٠٫٣ (−٢٣) |
−٢٩٫٠ (−٢٠) |
−٢٤٫٧ (−١٢) |
−٧٫١ (١٩) |
−٠٫١ (٣٢) |
١٫٠ (٣٤) |
٩٫٢ (٤٩) |
٧٫٧ (٤٦) |
٢٫٦ (٣٧) |
−٤٫٠ (٢٥) |
−١٦٫٤ (٢) |
−٢٥٫٦ (−١٤) |
−٣٠٫٣ (−٢٣) |
| نێونجی بارین میلیمەتر | ١٢١٫٠ (٤٫٧٦) |
١٠٣٫٧ (٤٫٠٨) |
١١٠٫١ (٤٫٣٣) |
١٠٠٫١ (٣٫٩٤) |
٧٣٫٨ (٢٫٩١) |
١٦٫٦ (٠٫٦٥) |
٥٫٠ (٠٫٢) |
٥٫٠ (٠٫٢) |
٢٣٫٥ (٠٫٩٣) |
٦٠٫٤ (٢٫٣٨) |
٨٦٫٥ (٣٫٤١) |
١٢٠٫٩ (٤٫٧٦) |
٨٢٦٫٦ (٣٢٫٥٤) |
| نێونجی ژمارەی ڕۆژەکانی بارین | ١١٫٥٠ | ١٠٫٨٣ | ١٤٫٠٧ | ١٥٫١٠ | ١٣٫٦٠ | ٥٫٢٧ | ٢٫٤٠ | ١٫٧٧ | ٣٫٨٣ | ٩٫٠٣ | ٨٫٨٣ | ١١٫٥٠ | ١٠٧٫٧ |
| نێونجی ژمارەی ڕۆژە بەفراوییەکان | ٧٫٧ | ٣٫٧ | ١٫٩ | ٠٫٢ | ٠ | ٠ | ٠ | ٠ | ٠ | ٠ | ٠٫٥ | ٣٫٥ | ١٧٫٥ |
| نێونجی شێی ڕێژەیی (٪) | ٧٤٫٧ | ٧١٫٣ | ٦٣٫٢ | ٥٩٫٧ | ٥٨٫٦ | ٤٦٫٩ | ٣٨٫٦ | ٣٦٫٣ | ٤٢٫٤ | ٥٨٫٧ | ٦٩٫٤ | ٧٥٫٩ | ٥٧٫٩ |
| نێونجی مانگانەی سەعاتەکانی ھەتاوی بوون | ١٠٢٫٦ | ١١٦٫٤ | ١٦٢٫٢ | ١٩٣٫٦ | ٢٥٧٫٣ | ٣٢٣٫٩ | ٣٥٦٫٨ | ٣٣٢٫٣ | ٢٧٥٫٥ | ٢٠٨٫٣ | ١٥٢٫٠ | ٩٦٫٠ | ٢٬٥٧٦٫٧ |
| نێونجی ڕۆژانەی سەعاتەکانی ھەتاوی بوون | ٣٫٣ | ٤٫٢ | ٥٫٣ | ٦٫٥ | ٨٫٣ | ١٠٫٨ | ١١٫٥ | ١٠٫٧ | ٩٫٢ | ٦٫٧ | ٥٫١ | ٣٫١ | ٧٫١ |
| سەرچاوەی یەکەم: Turkish State Meteorological Service[١] | |||||||||||||
| سەرچاوەی دووەم: NOAA (humidity, sun 1991-2020),[٢] Meteomanz(snowy days 2014-2023, extremes 2021-present)[٣] | |||||||||||||
تێبینییەکان
[دەستکاری]- ↑ سەرۆک شارەوانییەک لە کار لادەبات (بەزۆری بە تۆمەتی پەیوەندی بە تیرۆر یان دۆسیەی دادوەری)
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ «Resmi İstatistikler: İllerimize Ait Mevism Normalleri (1991–2020)» (بە تورکی). Turkish State Meteorological Service. لە ٧ی ئابی ٢٠٢١ ھێنراوە.
- ↑ «World Meteorological Organization Climate Normals for 1991-2020 — Tunceli». National Oceanic and Atmospheric Administration. لە ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- ↑ «Tunceli - Weather data by months». Meteomanz. لە ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
[دەستکاری]
 | ئەم «جوگرافیا» وتارە کۆلکەیەکە. دەتوانیت بە فراوانکردنی یارمەتیی ویکیپیدیا بدەیت. |
 | ئەم «کوردستان» وتارە کۆلکەیەکە. دەتوانیت بە فراوانکردنی یارمەتیی ویکیپیدیا بدەیت. |
 | ئەم ئێران وتارە کۆلکەیەکە. دەتوانیت بە فراوانکردنی یارمەتیی ویکیپیدیا بدەیت. |