قەزای کەرکووک

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
قەزای کەرکووک
بە عەرەبی: قضاء کرکوک
بە ئینگلیزی: Kirkuk District
At-Tamin-Arabic.jpg
نەخشەی قەزاکانی پارێزگای کەرکووک
قەزای کەرکووک
وڵات کوردستان
 عێراق
ھەرێمھەرێمی کوردستان
(ناوچە جێناکۆکەکان)
مەڵبەندکەرکووک
ژمارەی ناحیەکان٧
بوون بە پارێزگا١٩٣٧
ڕووبەر
 • قەزا١٬٩٥٦ کیلۆمەتری چوارگۆشە (٧٥٥ میلی چوارگۆشە)
 • ئاو٣٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە (١٠٠ میلی چوارگۆشە)  ٢%
 • شاری
٣٫٤٠٤ کیلۆمەتری چوارگۆشە (١٫٣١٤ میلی چوارگۆشە)
بەرزایی
٣٥٠ مەتر (١٬١٥٠ پێ)
ژمارەی دانیشتووان
 • قەزا٦٦٣٬٣٧٩
سەرناوی دانیشتووکەرکووکی
زمان و ئایین
 • زمانکوردی (سۆرانیعەرەبی، تورکمانی و سوریانی
 • ئایینئیسلام(سوننە و شیعەیارسان و مەسیحی
 • ب پ م(٢٠١٧)٠٫٧٠٦[١]
بەرز · ٢ەم بۆ ١٧
ناوچەی کاتیUTC+٣:٣٠ (ناوچەی کاتی)
 • ھاوین (DST)UTC+٤:٣٠ (ھاوین)
تەلەفۆن٩٦٤+
وێبگەhttps://www.kirkuk.gov.iq/

قەزای کەرکووک قەزایەکی سەر بە پارێزگای کەرکووکە لە باشووری کوردستان لە عێراق، ناوەندی قەزاکە شاری کەرکووکە، ھەروەھا ناوەندی پارێزگای کەرکووکە، بە فەرمانێکی شاھانە لە ساڵی ١٩٣٧ی زایینی دامەزراوە، کۆی ڕووبەرەکەی نزیکەی ١٩٥٦ کیلۆمەتر دووجایە و ژمارەی دانیشتووانەکەی ٦٦٣٬٣٧٩ کەسە.[٢] ئەم قەزایە ناوەندێکی بازرگانی و کشتوکاڵی و پیشەسازییە، بەو پێیەی زەویەکانی گۆگرد و غاز و نەوتیان تێدایە. کێڵگەی نەوتی دەوڵەمەندی تێدایە. بەرھەمھێنانی نەوتی بازرگانی لە کەرکووک لە ساڵی ١٩٢٧ لە بیری ژمارە ١ لە بابەگوڕگوڕ دەستی پێکرد. یەدەگی نەوتی دۆزراوی کێڵگە بەرھەمھێنەرەکان دەگاتە ٢٥٬٥٨٣ ملیۆن بەرمیل.

جوگرافیا[دەستکاری]

قەزای کەرکووک ھاوسنورە لەگەڵ ئەم قەزایانە: لە باکوورەوە لەگەڵ قەزای کۆیە، لە باشوورەوە قەزای داقووق، لە ڕۆژھەڵاتەوە قەزای چەمچەماڵ، لەڕۆژاواوە قەزای دووبز و قەزای حەویجە.

ناحیەکان[دەستکاری]

ئەم قەزایە چەندین ناحیەی ھەیە: ناحیەی حایجی، ناحیەی ئەلمولتەقە، ناحیەی تازە خورماتوو، ناحیەی لەیلان، ناحیەی شوان، ناحیەی قەرەھەنجیر.[٣]

ناحیە دانیشتوان
لە ٢٠٠٧[٤]
ناوەندی کەرکووک ٦٦٣٬٣٧٩
یایجی ٨٬٠٦١
ئەلمولتەقە ١١٬٠٠٠
تازە خوورماتوو ٢٥٬٦٦٨
شوان ١٥٬٠٠٠
ئەوانیتر ٢٦٬٧٠٤
سەرجەم ٧٤٩٬٨١٢

کەش و ھەوا[دەستکاری]

کەشوھەوای گەرمی ناوچە نیمچە وشکەکان لە ناوچەکەدا زاڵە.[٥] تێکڕای پلەی گەرمی ساڵانەی ناوچەکە ٢٤ پلەی سەدییە. گەرمترین مانگ مانگی تەمموزە کە تێکڕای پلەی گەرمی ٣٧ پلەی سەدییە، ساردترینیش مانگی یەکە کە ٨ پلەی سەدییە.[٦] تێکڕای بارانبارینی ساڵانە ٣٦٢ ملیمەتر دەبێت. تەڕترین مانگ مانگی نۆڤەمبەرە کە تێکڕای بارانبارین ٩٢ ملم دەبێت، وشکترین مانگ مانگی حوزەیرانە کە ١ ملم باران باریووە.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org. Retrieved 2018-09-13.
  2. ^ https://web.archive.org/web/20191227090621/https://www.geonames.org/94786/kirkuk-district.html
  3. ^ https://www.aa.com.tr/tr/dunya/irakin-kerkuk-kentindeki-patlamalarda-16-kisi-yaralandi-/1659894
  4. ^ "Archived copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2020-11-12. Retrieved 2016-01-14. ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  5. ^ https://hess.copernicus.org/articles/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html
  6. ^ https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php