وان

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
وان
Wan
شار
Van
Van Fortress From Northwest.JPG
Hoşap Kalesi (Van, Türkiye).JPG
Aghtamar.jpg
Akhtamar Island on Lake Van with the Armenian Cathedral of the Holy Cross.jpg
Wan,Mizgefta Hezretî Omer.JPG
چەند دیمەنێکی شاری وان
وڵات کوردستان
ناوچەئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات
پارێزگاوان
بەرزایی١٧٢٦ مەتر (٥٬٦٦٣ پێ)
ژمارەی دانیشتووان (٢٠١٢)
 • سەرجەم٣٧٠٬١٩٠[١]
زمان و ئایین
 • زمانکوردی (باکووری)
 • ئایینئیسلام (سوننە)
کۆدی تەلەفۆن٠٢٧٦
وێبگەhttp://www.van.gov.tr/

وان (بە کوردیی باکووری: Wan) شارێکە لە باکووری کوردستان لەسەر دەریاچەی وان. شارێکی دێرینی باکوورە زور جێگای دێرینی لێ ھەیە.[٢] یەکێک لە گەورەترین شارەکانی باکووری کوردستانە کە دانیشتووانی لە ٣٥٠ھەزار کەس[٣] زیاترە و کەوتووەتە سەر دەشتایییەکی بەپیتی کشتوکاڵییەوە گەلێ کارگەی پیشەسازیی تێدایە وەک: ڕستن و چنین، کارگەی چیمەنتۆ و پێڵاو دروستکردن. ھەروەھا ئەم شارە ناوەندی پارێزگای وانە.[٤]

جوگرافیا[دەستکاری]

شاری وان کەوتووەتە سەر پارێزگای وان کە یەکێک لە پارێزگاکانی کۆماری تورکیا لە ناوچەی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵاتە. شارەکە جگە لە دەریاچەی وان جێگەی گەشتیاریی تری وەک قەڵای وان ھەیە.

دانیشتووان[دەستکاری]

دانیشتووانی وان لە ساڵی ٢٠١٢ بەرامبەر بووە لەگەڵ ٣٧٠٬١٩٠ کەس کە ھەموویان کوردن و بە زمانی کوردی قسە دەکەن.

قەڵای وان[دەستکاری]

OOjs UI icon article-ltr.svg وتاری سەرەکیقەڵای وان

قەڵای وان یەکێکە لە شوێنەوارە مێژوویییەکان و دیمەنە سەرەنج ڕاکێشەکانی شاری وان لە باکووری کوردستانە، کە بە دووری پێنج کیلۆمەتر دەکەوێتە ڕۆژاوای ناوەندی شارەکە.[٥]

دیمەنێکی قەڵای وان لە نزیکەوە
دیمەنێکی قەڵای وان لە دوورەوە

قەڵاکە بەسەر دەریاچەی واندا دەڕوانێ و بووەتە ھۆکاریکی باش بۆ ڕاکێشانی گەشتیاران بۆ شارەکە. ئەم قەڵایە بەھۆی ئەوەی لە شوێنێکی بەرزدایە و دەڕوانێت بەسەر تەواوی شارەکە و دەریاچەی واندا، بووەتە شوێنێکی گەشتیاری و ژمارەیەکی زۆر گەشتیار ڕووی تێدەکەن.[٦][٧]

زەریاچەی وان[دەستکاری]

OOjs UI icon article-ltr.svg وتاری سەرەکیزەریاچەی وان

زەریاچەی وان

دەریاچەی وان، زەریاچەی وان یان گۆلی وان لە باکووری کوردستان و لە نێوان دوو پارێزگای وان و بدلیس ھەڵکەوتووە. گۆلی وان گەورەترین گۆلی کوردستانە و لە قووڵترین شوێنیدا ٤٥١ مەتر قووڵە و چوار دوورگەی تێدایە.[٨]

پشیلەی وان[دەستکاری]

OOjs UI icon article-ltr.svg وتاری سەرەکیپشیلەی وان

پشیلەی وان

پشیلەی وان نەژادەک لە پشیلەکانی خۆماڵی و ناودای شاری وانە. ئەم پشیلە لەبەر ھەبوونی خەزی سپی و جیاواز بوونی ڕەنگی چاوەکانی زور لەبەر چاوە.[٩]

پەیوەندی نێونەتەوەیی[دەستکاری]

دەستە خوشک[دەستکاری]

وان لەگەڵ دوو شاران دەستە خوشکە کە لە خوارەوە نوسراوەن:

پێشانگا[دەستکاری]

ئەمانەش ببینە[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "Archived copy". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 2011-10-04. لە ڕێکەوتی 2010-02-16 ھێنراوە. 
  2. ^ Özoğlu، Hakan (May 1996). "State–Tribe Relations: Kurdish Tribalism in the 16th-and 17th-Century Ottoman Empire". British Journal of Middle Eastern Studies. Taylor & Francis. 23 (1): 5–27. doi:10.1080/13530199608705620. 
  3. ^ "Archived copy". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 2011-10-04. لە ڕێکەوتی 2010-02-16 ھێنراوە. 
  4. ^ "Archived copy". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 2011-10-04. لە ڕێکەوتی 2010-02-16 ھێنراوە. 
  5. ^ زانیاری و چەند دیمەنێکی قەڵا دێرینەکەی شاری وان
  6. ^ The Seventy Wonders of the Ancient World
  7. ^ Who Was Who in America, v. 5, 1969–1973 https://books.google.com/books?ei=KItvTuLtHcjh0QGj8uWCCg&ct=result&id=jHXhAAAAMAAJ&q=tipple
  8. ^ Olson، James S.؛ Pappas، Lee Brigance؛ Pappas، Nicholas C. J., دەستکاریکەران (1994). An Ethnohistorical Dictionary of the Russian and Soviet Empires. Westport, Connecticut: Greenwood Publishing Group. پەڕە 40. ISBN 0-313-27497-5. 
  9. ^ "Characteristics". Turkish Van Cat Club. لە ڕێکەوتی ١٥ی تەممووزی ٢٠١٢ ھێنراوە. 
  10. ^ "Kardeş Şehirler". Bursa Büyükşehir Belediyesi Basın Koordinasyon Merkez. Tüm Hakları Saklıdır. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٣ی ئایاری ٢٠١٦. لە ڕێکەوتی 2013-07-27 ھێنراوە.