لەکی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
(ڕەوانەکراوە لە کوردیی لەکیەوە)
Jump to navigation Jump to search
لەکی
قسەی پێدەکرێ لە ئێران
 عێراق
ناوچەزاگرۆسی ناوەندی
ژمارەی ئاخێوەران١/٥ میلیۆن  (ڕێکەوت نەدراوە)
بنەماڵەی زمان
کۆدەکانی زمان
ISO 639-3lki
Linguasphere58-AAC-aac

زمانناسان لەکی وەک بنشێوەزارێکی کوردیی باشووری ھەژمار دەکەن.[١] [٢] [٣] [٤] [٥] [٦] [٧] مهرداد ئیزه‌دی مێژووزان و نووسەر و کوردناسی به‌ناوبانگ و مامۆستای زانکۆی ھارڤارد و ھەروەھا مامۆستای زانکۆی کۆڵومبیا له ویلایه‌ته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا شێوەزاری لەکی و ھەروەھا شێوەزاری ھەورامی به بەشێک له شێوەزاری سه‌ره‌کی کوردی گۆرانی دەناسێنێت.

سەجاد جەھانفەرد لە توێژینەوەیەکدا زمانی کوردی وەک شەش شیوەزار پۆلێن دەکات کە شیوەزار لەکی یەکێکە لەو شەش شێوەزارە‌یه : کورمانجیی ژووروو، کورمانجیی ناوەڕاست، کورمانجیی خواروو، لەکی، ھەورامی، زازاکی. بە پێی ئەم توێژینەوەیە بنزارەکانی شێوەزاری لەکی ئەمانەی خوارەوەن:

  • بنزاری ناوەندی شێوەزاری لەکی (یا بنزاری کاکەوەنی)
  • بنشێوەزاری ھەرسینی
  • بنزاری کوودەشتی

ھەروەھا شوێنی ئاخێوەرانی ئەم شێوەزارە وەک دڵفان(نووراوا)، کوودەشت، ئەلشتر، بەشێک لە خوڕەماوا، بەشێک لە برووجرد، بەشێک لە نەھاوەند، ھلێران و بەشێکی بچووک لە ئاودانان لە پارێزگای ئیلام و لە پارێزگای کرماشان، شاری ھەرسین و بەشێکی بچووک لە کەنگاوەر و دەوروبەری سەحنە باس دەکات.[٨]

ھەروەھا عەباس جەلیلیان (ئاکۆ) دانەر و نووسەری گەورەترین فەرھەنگی کوردیی باشووری لە وتارێکدا بە ناوی ڕەسەنێتیی زمانی کوردی و پۆلێن کردنی شێوەزارەکانی پاش تێڕوانین لە بیردۆزە پێشینەکاندا پۆلێنکردنی خۆی پێشکەش دەکات کە زمانی کوردی وەک حەفت شێوەزار دەناسێنێت کە بریتین لە:

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ دایرە المعارف بزرگ اسلامی، جلد دھم، تھران، ١٣٨٠ ، س. 548-549
  2. ^ Rüdiger Schmitt: Die iranischen Sprachen in Gegenwart und Geschichte. Wiesbaden (Reichert) 2000.
  3. ^ Rüdiger Schmitt (Hg.): Compendium Linguarum Iranicarum. Wiesbaden (Reichert) 1989
  4. ^ Kurdish language - Britannica Online Encyclopedia
  5. ^ آیت محمدی. سیری در تاریخ سیاسی کرد. انتشارات پرسمان. 1382
  6. ^ Ethnologue report for language code:lki
  7. ^ فرھنگ کردی کرمانشاھی، علی اشرف درویشیان، (کردی بە فارسی)، نشر سھند، تھران، ١٣٧٥
  8. ^ "زمانی کوردی و شێوەزارەکانی". وێبگەی ھسارە. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٨ی ئایاری ٢٠١٨. لە ڕێکەوتی 10ی ئایاری 2018 ھێنراوە.  پارامەتری |first1= ونە|last1= لە Authors list (یارمەتی);
  9. ^ "ڕەسەنێتیی زمانی کوردی و پۆلێن کردنی شێوەزارەکانی". وێبگەی ھسارە. وێبگەی ھسارە. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٤ی تەممووزی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی 10ی ئایاری 2018 ھێنراوە.