کوردستانی سوور

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
Disambig RTL.svg  ئەم وتارە سەبارەت بە کوردستانی سوور نووسراوە. بۆ بینینی وتارە هاوشێوەکان بڕوانە ‏کوردستان (ڕوونکردنەوە).
کوردستانی سوور
Курдистанский уезд, Курдьстана Сур
پایتەختلاچین
دەوڵەت  یەکێتیی سۆڤیەت
دراو ڕووبلی سۆڤیەت

کوردستانی سوور (Kurdistana Sor) (بە ئازەربایجانی: Qizil Kurdistan,[١] بە ڕووسی: Красный Курдистан) وەک ناوچەیەکی ئۆتۆنۆمی لەژێر دەسەڵاتی یەکێتی سۆڤیەتی پێشودا لە ساڵی ١٩٢٣ تا ١٩٢٩ دادەنرێت. زمانی سەرەکی کوردی زاراوەی کرمانجی بوو. پایتەختەکەشی شاری لاچین بووە.

مێژوو[دەستکاری]

ئەو ناوچەیە دەکێوێتە باکووری ڕۆژھەڵاتی کوردستانی گەورە. بە گوێرەی نەخشەی ئێستا دەکەوێتە نێوان ئازەربایجان و ئەرمەنستان کە تاوەکو ئێستاش کێشەیەکی زۆری لە سەرە. شەڕێکی گەورە لەسەر ئەم ناوچەیەدا لە ساڵانی ٨٠ بۆ ٩٠ـەکان لە نێوان ئازەربایجان و ئەرمەنستان دروست بوو کە ھەر یەکێک لەم وڵاتانە خۆی بە خاوەنی دادەنێت. لەم شەڕەدا زیاتر لە ٣٠ھەزار عەسکەر (سەرباز) لە ھەردوولا گیانیان لەدەست دا.

بە گوێرەی سەرژمێری ساڵی ١٩٢٦ لەلایەن یەکێتی سۆڤیەتەوە ژمراەی دانیشتووانی کوردستانی سۆر (٥١٢٠٠) دانیشتوونی ھەبووە. ڕێژەی دانیشتووانی کورد ڕێژەی (٧٣٬٧٪) بووە و ڕێژەی (٢٦٬٣٪) ئازەربایجانی بووە. دوای ئەم سەرژمێرییە سەرژمێرییەکی لەو ناوچەیە لەژێر چوارچێوەی کوردستانی سۆر دا نەکراوەتەوە.[٢][٣]

ژیاندنەوە[دەستکاری]

لە ساڵانی ١٩٩١–١٩٩٢ ھەندێک چالاکی بۆ دامەزراندنی دوبارەی کوردستانی سوور لەژێر ناوی کوردستانی قەوقاز ھاتە ئاڕاوە. بەڵام کارەکە سەری نەگرت. وەکیل مستەفایێڤ کەسێک بوو کە لە ئەو سەردەمەدا لەلایەن ڕووسیا و ئەرمەنستانەوە بۆ دوبارە دامەزراندنی کوردستانی سوور دەستنیشان کرابوو.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢ی شوباتی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٢٠ی ئابی ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  2. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣. لە ڕێکەوتی ٩ی شوباتی ٢٠١٣ ھێنراوە. 
  3. ^ http://www.scribd.com/doc/16800029/Kurdistana-SorKIZIL-Kurdistan