جوو

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
(لە جوولەکەەوە ڕەوانە کراوە)
Jump to navigation Jump to search
Disambig RTL.svg  ئەم وتارە سەبارەت بە جوولەکەکان نووسراوە. بۆ بینینی وتارە هاوشێوەکان بڕوانە جوولەکە (ڕوونکردنەوە).
جووەکان – جوولەکەکان
יהודים
Star of David.svg
ئەستێرەکانی داوود ھێمایەک بۆ جووەکان
Map of the Jewish Diaspora in the World.svg██ ئیسرائیل

██ ١،٠٠٠،٠٠٠+ ██ ١٠٠،٠٠٠+ ██ ١٠،٠٠٠+

██ ١،٠٠٠+
ژمارەی سەرجەمی دانیشتووان
١٣٬٧٤٦،١٠٠ – ١٧٬٩٣٦٬٤٠٠
ناوچەکان بە ژمارەی دانیشتووانی بەرچاو
 ئیسرائیل٦،٠٤٢،٠٠٠
 ویلایەتە یەکگرتووەکان٥،٧٠٠،٠٠٠
 فەڕەنسا٤٨٠،٠٠٠
 کەنەدا٣٧٥،٠٠٠
 شانشینی یەکگرتوو٢٩١،٠٠٠
 ڕووسیا١٩٤،٠٠٠ – ٥٠٠،٠٠٠
 ئەرژەنتین١٨٢،٣٠٠
 ئەڵمانیا١١٩،٠٠٠
 ئوسترالیا١٠٧،٥٠٠
 بەڕازیل٩٥،٣٠٠
 ئەفریقای باشوور٧٠،٨٠٠
 ئوکراینا٦٧،٠٠٠ – ٢٠٠،٠٠٠
 مەجارستان٤٨،٦٠٠
 مەکسیک٣٩،٤٠٠
 بەلجیکا٣٠،٣٠٠
 ھۆلەند٣٠،٠٠٠
 ئیتالیا٢٨،٤٠٠
 تورکیا٢٦،٠٠٠
 ئێران٢٥،٠٠٠
وڵاتەکانی تر٢٥٠٬٢٠٠
زمانەکان
ئایین
Star of David.svg جوولەکایەتی
گرووپە ڕەگەزییە پێوەندیدارەکان
خەڵکەکانی شام،[١][٢][٣][٤][٣] عەرەبەکان،[٣][٥] ئاشوورییەکان[٣]

جوو، جوولەکە یان یەھوود (بە عیبری: יהודים‎)، بەپێی سەرچاوەکانی مێژوو ئەم گەلە بۆ نەوەکانی پەیامبەر یەعقووب دادەنرێن، نەوەکانی ئەم گەلە سەر بە ئایینی جوولەکەکان کە سەر بەپەیامی مووسایە.[٦][٧]

ڕەچەڵەکی جوو[دەستکاری]

ئیبراھیم بە باپیرە گەورەی جووەکان دادەنرێ ئینجا کوڕی ئیبراھیم ئیسحاق ئینجا کوڕی ئیسحاق یەعقووب ئینجا کوڕەکانی یەعقووب بە ناوی (یەھوزا) بەنەوەی جووەکان دادەنرێن.

ئاینی جوولەکە[دەستکاری]

نەوەکانی ئەم گەلە سەر بە ئاینی جوولەکەن کە سەر بەپەیامی مووسان، لەنێو جوولەکان دوو پەرتووک نێوبانگی ھەیە یەکەمیان تەورات و دووەمیش تەلەمودە کە لەلایەن حاخامەکانەوە نووسراوە.

زمانی عیبری[دەستکاری]

زمانی عیبری زمانێکە لە بنەماڵەی زمانە سامییەکان کە خەڵکی کەونارای فەلەستین قسەیان پێدەکرد و ئێستاکە لە ئیسرائیلدا زمانی فەرمییە.

بنیادی دەوڵەتی جوو[دەستکاری]

لە ١٤ی ئایاری ١٩٤٨، لەخاکی فەلەستین دەوڵەتی ئیسرائیل دامەزرا، ئەمەش بەیەکەم دەوڵەتی فەرمی بۆ جووەکان دادەنرێت.

ئەمانەش ببینە[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ Wade, Nicholas (June 9, 2010). "Studies Show Jews' Genetic Similarity". New York Times.
  2. ^ Nebel, Almut; Filon, Dvora; Weiss, Deborah A.; Weale, Michael; Faerman, Marina; Oppenheim, Ariella; Thomas, Mark G. (2000). "High-resolution Y chromosome haplotypes of Israeli and Palestinian Arabs reveal geographic substructure and substantial overlap with haplotypes of Jews" (PDF). Human Genetics. 107 (6): 630–41. doi:10.1007/s004390000426. PMID 11153918.
  3. ^ ئ ا ب پ Shen, P; Lavi, T; Kivisild, T; Chou, V; Sengun, D; Gefel, D; Shpirer, I; Woolf, E; Hillel, J (2004). "Reconstruction of patrilineages and matrilineages of Samaritans and other Israeli populations from Y-chromosome and mitochondrial DNA sequence variation" (PDF). Human mutation. 24 (3): 248–60. doi:10.1002/humu.20077. PMID 15300852.
  4. ^ "Jews Are The Genetic Brothers Of Palestinians, Syrians, And Lebanese". Sciencedaily.com. 2000-05-09. Retrieved 2013-04-12.
  5. ^ Atzmon, G; Hao, L; Pe'Er, I; Velez, C; Pearlman, A; Palamara, PF; Morrow, B; Friedman, E; Oddoux, C (2010). "Abraham's Children in the Genome Era: Major Jewish Diaspora Populations Comprise Distinct Genetic Clusters with Shared Middle Eastern Ancestry". American Journal of Human Genetics. 86 (6): 850–859. doi:10.1016/j.ajhg.2010.04.015. PMC 3032072. PMID 20560205.
  6. ^ * "In the broader sense of the term, a Jew is any person belonging to the worldwide group that constitutes, through descent or conversion, a continuation of the ancient Jewish people, who were themselves descendants of the Hebrews of the Old Testament." Jew at Encyclopedia Britannica
  7. ^ "Hebrew, any member of an ancient northern Semitic people that were the ancestors of the Jews." Hebrew (People) at Encyclopedia Britannica