پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد
| پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد | |
|---|---|
 | |
| وڵات | ئێران |
| پایتەخت | یاسووج |
| دابەشکاریی کارگێڕی | ئێران |
| پۆتانی شوێن | ٣٠°٥٠′٠″N ٥٠°٤٠′٠″E |
| دانیشتووان | ٧١٣٬٠٥٢، ٦٥٨٬٦٢٩، ٦٣٤٬٢٩٩ |
| بەرزی لە ئاستی دەریا | ٤٬٠٠٠ مەتر |
| ھاوسنوورە لەگەڵ | پارێزگای خووزستان، پارێزگای بووشێھر، پارێزگای فارس، پارێزگای ئەسفەھان، پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری |
| ڕووبەر | ١٥٬٥٠٤ کیلۆمەتر چوارگۆشە |
| ئابووری بابەت | economy of Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province |
 | |
پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد (بە فارسی: استان کھگیلویە و بویراحمد) یەکێکە لە پارێزگاکانی ئێران. ناوەندی ئەم پارێزگایە شاری یاسووجە.[١]
پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد لە باکووردا لەگەڵ پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری، لە ڕۆژھەڵاتدا لەگەڵ پارێزگاکانی ئەسفەھان و فارس، لە باشووردا لەگەڵ پارێزگای بووشەھر، لە ڕۆژاوادا لەگەڵ پارێزگای خووزستان ھاوسنوورە.
دیمۆگرافیا
[دەستکاری]زمان
[دەستکاری]دانیشتووان
[دەستکاری]لە کاتی سەرژمێریی نیشتمانیی ٢٠٠٦، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە ٦٢١،٤٢٨ کەس بوو لە ١٢٥،٧٧٩ خێزاندا.[٣] بەپێی سەرژمێریی نیشتمانیی گشتیی دانیشتووان و نیشتەجێبوون، ژمارەی دانیشتووانی پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد لە ٢٠١١دا ٦٥٨،٦٢٩ کەس بووە لە ١٥٦،١٧٦ خێزاندا.[٤] سەرژمێریی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکەی بە ٧١٣،٠٥٢ کەس لە ١٨٦،٣٢٠ خێزاندا پێوانە کرد.[٥]
دابەشکردنی کارگێڕی
[دەستکاری]
مێژووی دانیشتووان و گۆڕانکارییە پێکھاتەیییەکانی دابەشکردنی کارگێڕیی پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد لە سێ سەرژمێریی یەک لە دوای یەکدا لە خشتەی خوارەوەدا نیشان دراوە.
| شارستانەکان | ٢٠٠٦[٣] | ٢٠١١[٤] | ٢٠١٦[٥] |
|---|---|---|---|
| بەھمەیی | ٣٥،٠٦٧ | ٣٧،٠٤٨ | ٣٨،١٣٦ |
| باشت[ئ] | — | ٢٠،٦٩٩ | ٢١،٦٩٠ |
| بۆیەر ئەحمەد | ٢١٢،٥٥٢ | ٢٤٣،٧٧١ | ٢٩٩،٨٨٥ |
| چەرام[ا] | — | ٣٢،١٥٩ | ٣٣،٥٤٣ |
| دانا | ٥٢،٢٤٢ | ٥٢،٠٤٠ | ٤٢،٥٣٩ |
| گەچساران | ١٣١،٦٢٨ | ١١٩،٢١٧ | ١٢٤،٠٩٦ |
| کۆھگیلوویە | ١٨٩،٩٣٩ | ١٥٣،٦٩٥ | ١٣١،٣٥١ |
| لاندە[ب] | — | — | ٢١،٨١٢ |
| مارگۆن[پ] | — | — | — |
| کۆی گشتی | ٦٢١،٤٢٨ | ٦٥٨،٦٢٩ | ٧١٣،٠٥٢ |
شارەکان
[دەستکاری]بەپێی سەرژمێریی ٢٠١٦، ٣٩٧،٤٦١ کەس (زیاتر لە ٥٥٪ی دانیشتووانی پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد) لەم شارانەی خوارەوەدا دەژین:[٥]
| شار | دانیشتووان |
|---|---|
| باشت | ١٠،٧٦٤ |
| چەرام | ١٥،٢١٨ |
| چیتاب | ١،١٦٤ |
| دەھدەشت | ٥٧،٠٣٦ |
| دیشمووک | ٥،٧٩١ |
| دووگۆنبەدان | ٩٦،٧٢٨ |
| گەراب-ی سەفلا | ٥٤٥ |
| لاندە | ١٢،٧٧٢ |
| لیکەک | ١٩،٨٥٧ |
| مادەوان | ١٨،٠٧٨ |
| مارگۆن | ٣،١٣٥ |
| پاتاوە | ٢،٢٨٤ |
| قەڵای ڕەئیسی | ٣،٢٦٩ |
| سەرفەریاب | ١،٩٩٥ |
| سیسەخت | ٧،٨٥٥ |
| سووق | ٦،٤٣٨ |
| یاسووج | ١٣٤،٥٣٢ |
جوگرافیا
[دەستکاری]
پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد لە باشووری ئێران ھەڵکەوتووە، و لەگەڵ پێنج پارێزگا ھاوسنوورە: پارێزگاکانی ئەسفەھان و فارس لە ڕۆژھەڵات، پارێزگای بووشەھر لە باشوور، خووزستان لە ڕۆژاوا و چوارمەحاڵ و بەختیاری لە باکوور.
زەویی پارێزگاکە زۆربەی شاخاوییە، و بەشێکە لە زنجیرەچیای زاگرۆس. بەرزترین خاڵ لوتکەی دانایە بە بەرزیی ٥،١٠٩ مەتر. زنجیرەچیای دانا کە بەرزییەکەی دەگاتە ٤،٠٠٠ مەتر، لەم پارێزگایەدا ھەڵکەوتووە، و بە دارستانی بەڕوو داپۆشراوە. چیایەکی دیکە خامین یان خامییە، کە لە شارستانی گەچساراندا ھەڵکەوتووە.
تێبینییەکان
[دەستکاری]- ↑ دوای سەرژمێریی ٢٠٠٦ لە شارستانی گەچساران جیا کرایەوە[٦]
- ↑ دوای سەرژمێریی ٢٠٠٦ لە شارستانی کۆھگیلوویە جیا کرایەوە[٧]
- ↑ دوای سەرژمێریی ٢٠١١ لە شارستانی کۆھگیلوویە جیا کرایەوە[٨]
- ↑ دوای سەرژمێریی ٢٠١٦ لە شارستانی بۆیەر ئەحمەد جیا کرایەوە[٩]
گەشتیاری
[دەستکاری]١٨ ڕووباری بچووک و گەورە، ٤٠ کانی گەورە، ١٧ ئاودێر، پێنج تاڤگە، سێ دەریاچە، ٦٠ دۆڵ و دەربەند، باخ و دەشتایی سەوز، مەزارگە، قەڵا، کاروانسەرا، مزگەوت، ئەمباری ئاو، پەرستگای ئاگر، پرد و تاوەری مێژوویی، شوێنی گەشتیاری ناوچەکەن.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ بەختیاری، سەعی (١٣٩٣ هەتاوی). جوگرافیا. تاران: ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی. ژپنک ٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢.
{{cite book}}: نرخەکانی ڕێکەوت بپشکنە لە:|ساڵ=(یارمەتی)ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: ساڵ (بەستەر) - ↑ «Kohgiluyeh va Boyer Ahmad Province». ٢٠٢٣. لە ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- 1 2 (in fa) (Excel) Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province (Report). The Statistical Center of Iran. http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/17.xls. Retrieved 25 September 2022.
- 1 2 (in fa) (Excel) Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province (Report). The Statistical Center of Iran. https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Kohgiluyeh-and-Buyer-Ahmad.xls. Retrieved 19 December 2022.
- 1 2 3 (in fa) (Excel) Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province (Report). The Statistical Center of Iran. https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_17.xlsx. Retrieved 19 December 2022.
- ↑ Rahimi, Mohammad Reza (c. 2023) (in fa). Divisional changes and reforms in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province (Report). Ministry of the Interior, Board of Ministers. Proposal 1/4/42/173454. https://qavanin.ir/Law/TreeText/168480. Retrieved 11 August 2023.
- ↑ «Charam County Officially Established» (بە فارسی). ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ – لەڕێگەی moi.ir/news/74170/شهرستان-چرام-رسما-تاسيس-شد (Ministry of the Interior).
Charam County, separated from Kohgiluyeh and centered on Charam city...This county currently has one city, two districts (Charam and Sarfaryab) and four rural districts (Charam and Alqchin Rural Districts of Charam District and Sarfaryab...
- ↑ Rahimi, Mohammadreza (c. 2023) (in fa). Carrying out national divisions in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province (Report). Ministry of the Interior. Proposal 42/1/131105/42/1390. https://qavanin.ir/Law/PrintText/194770. Retrieved 14 August 2023.
- ↑ Jahangiri, Ishaq (c. 2023) (in fa). Divisional changes and reforms in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province (Report). Ministry of the Interior, Council of Ministers. Proposal 245367. https://qavanin.ir/Law/PrintText/267292. Retrieved 11 August 2023.
ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات - ئازەربایجانی ڕۆژاوا - ئەردەوێڵ - ئەسفەھان - ئەلبورز - ئیلام - بووشێھر - تاران - چوارمەحاڵ و بەختیاری - خۆراسانی ڕەزەوی - خۆراسانی باشوور - خۆراسانی باکوور - خووزستان - زەنگان - سمنان - سیستان و بەلۆچستان - فارس - قەزوین - قوم - کوردستان - کرمان - کرماشان - کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد - گوڵستان - گێڵان - لوڕستان - مازەندەران - مەرکەزی - ھورمزگان - ھەمەدان - یەزد |  | |
