تەحسین تەھا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
تەحسین تەھا (ڕاست) لەگەڵ براکەی دیمۆکرات تەھا

تەحسین تەھا (لەدایکبووی ١٩٤١ - مردووی ٢٨ی ئایاری ١٩٩٥) گۆرانیبێژی کوردی لە دایک بووی ئامێدیییە.[١] تەحسین تەھا لە چەند بەرھەمێکی شانۆییش نواندنی کردووە.[٢]

ژیان[دەستکاری]

ژیانی سەرەتایی[دەستکاری]

سترانبێژی لێھاتووی کورد تەحسین تەھا ئامێدی لە ساڵی ١٩٤١ دا ھاتۆتە ژیانەوە. چونکە باوکی فەرمانبەر بووە، لەگەلێک شارو شارۆچکە و ناوچەی دەڤەری بادینان ژیاوە، بۆیە تەحسین خوێندنی لە ناوچەی مانگیش و باتووفە و شاری دھۆک تەواوکردووە و دوای خوێندنی قۆناغی ناوەندی، چووەتە بەغداد و لە پەیمانگای ھونەرە جوانەکان وەرگیراوە و خۆی فێری ئامێری عوود ژەنین کردووە و پڕۆڤەشی لەسەر سترانبێژی کردووە و ھاتوچۆی ئێستگەی ڕادیۆی کوردی کردووە لە بەغداو سترانی بەسۆزی لەو ئێستگەیەدا پێشکەش بە گوێگران کردووە.

ژیانی ھونەری[دەستکاری]

تەحسین تەھا لە ساڵی ١٩٥٨، یەکەم گۆرانی خۆی بەناوی «ئەشکەرا ناکەم یا لبەر ڤی دلی» بڵاوکردەوە.

تەحسین تەھا لە ھاوینی ١٩٦٤دا خوێندنی ھونەرە جوانەکان تەواو دەکات[٣] و بۆ پاییزی ئەو ساڵە دەکرێت بە مامۆستای پەروەردەی ھونەر لە قوتابخانەی مەخمووری سەرەتایی لە پارێزگای ھەولێر گەلێک چالاکی ھونەریی لەبواری مۆسیقا و سروودی نیشتمانی لە و شارۆچکەیەدا دەنوێنێ و بزوتنەوەی شانۆش لە شارۆچکەکە پێش دەخات و ماڵەکەشی دەکاتە مەڵبەندێکی ھونەریی و یانەی مۆسیقازان و گۆرانیبێژانی کورد.[٤]

تەحسین لە ساڵی ١٩٦٨ دا دەگوێزێتەوە بۆ شاری ھەولێر و لە قوتابخانەی یەکەمی نموونەیی ھەولێر دەکرێت بە مامۆستای سروود و مۆسیقا، گیانی ھونەریی لەنێو قوتابییەکانیدا پەروەردە دەکات و لە دەرەوەی قوتابخانە‌شدا لەگەڵ دەستەیەک لە مۆسیقازان و ھونەرمەندی ئەم شارە تیپی ھونەری ھەولێر دادەمەزرێنێت.[٥]

ھونەرمەند تەحسین تەھا لە بەشی چالاکی ھونەریی سەر بە بەڕێوبەرایەتی گشتی پەروەردەی ھەولێر دەکرێت بە ڕاھێنەری مۆسیقا و سروودی قوتابخانەکان و دەستەیەکی باش لە قوتابییەکانی فێری مۆسیقا دەکات.

مردن[دەستکاری]

تەحسین تەھای لەو سەردەمەی باری کوردستان سەخت بوو چووە وڵاتی ھۆڵەندا و چەند ساڵێک لەو وڵاتەدا ژیا، تاکو لە ٢٨ی ئایاری ١٩٩٥ دا لە نەخۆشخانەیەکی ئەو وڵاتە بەنەخۆشی دڵ کۆچی دوایی کرد و تەرمەکەی لە ٤ی حوزەیران گەیشتەوە کوردستان و لە ئامێدی بەخاک سپێردرا.[٣]

ھونەری تەحسین تەھا[دەستکاری]

ئاوازەکانی ئەم ھونەرمەندە پتر لە ئاوازی میللی و کەلەپووری ھونەری نەتەوایەتی کوردەوە وەرگیرابوون و گیانی ژیانی گوند و لادێیان پێوە دیاربوو، ھەموویان لە ژیانی کۆمەڵایەتی و ئەڤین و خۆشەویستییەوە سەریان ھەڵدابوو زۆربەی ئەو ئاوازانەیشی لەسەر مەقامی (بەیات) دەگوتران، چونکە لەگەڵ دەنگە بەسۆزە‌کەی دەگونجاو لە مۆسیقازان و ئاواز دانەرەکانی کورد زۆر ڕای لە دڵشاد سەعید و ئەنوەر قەرەداغی بوو، لە گۆرانیبێژەکانیش زۆر ڕای لە محەممەد عارفی جزیری و تایەر تۆفیق و شەماڵ سائیب بوو.

ئەنوەر قەرەداغی لەبارەی تەحسین تەھا وتوویەتی، «بە ھونەرەکەی خزمەتێکی باشی بە ھونەری نەتەوەکەی کرد و توانیبووی شوێنی خۆی لە ناو دڵی جەماوەرکەی بکاتەوە و ھەمیشە ھەوڵی داوە، کە قورسایی خۆیی بپارێزێت».[١]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ ی ا تەحسین تەھا، ھونەرمەندی گەلێک، ماڵپەڕی کوردستانی نوێ، ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.
  2. ^ تەحسین تەھا، ھونەرمەندی گەلێک، ماڵپەڕی ڕۆژنیوز، ٢٨ی ئایاری ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.
  3. ^ ی ا تەحسین تەھا، ماڵپەڕی خاک تیڤی، ٢٩ی ئایاری ٢٠١٨ بڵاوکراوەتەوە.
  4. ^ مامۆستا-تەحسین-تەھای-ھونەرمەندە ئەمڕۆ ساڵیادی کۆچی دوایی مامۆستا (تەحسین تەھا)ی ھونەرمەندە[بەستەری مردوو]، ماڵپەڕی کوردستان تیڤی، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.
  5. ^ بەوێنە.. وێنەیەکی دەگمەنی ھونەرمەندی میللی تەحسین تەھا بڵاو دەبێتەوە، ماڵپەڕی باسنیوز، ٢ی نیسانی ٢٠١٨ بڵاوکراوەتەوە.