بۆ ناوەڕۆک بازبدە

بەیتۆجان

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
بەیتۆجان
زانیارییەکان
ناوی لەدایکبوونبەیتوڵڵا گونەری
لەدایکبووی١٩٥٥
فارقین
مردووی١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣
ستۆکھۆڵم

بەیتوڵڵا گونەری ناسراو بە بەیتۆجان (١ی کانوونی دووەمی ١٩٥٥ لە فارقین - ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ لە ستۆکھۆڵم) گۆرانیبێژێکی کوردی خەڵکی باکووری کوردستان بوو. بەیتۆجان بە زمانی کوردی و شێوەزاری کورمانجیی باکووری گۆرانیی دەخوێندەوە. چەند گۆرانییەکی بەیتۆجان وەکوو ئاگر کەتیە دڵی من، و یان مرن یان دیاربەکر لە ناو گەلی کورد و تەنانەت گەلانی دیکە زۆر بەناوبانگە و لەلایەن گۆرانیبێژەکانی دیکەش خوێندراوەتەوە.[١]

بەیتۆجان لە ماوەی ژیانی خۆیدا چوار ئەلبومی بڵاو کردەوە کە یەکێک لەوانە بە ناوی «یان مردن یان دیاربەکر» لەلایەن حکوومەتی تورکیا قەدەغە کرا.[٢]

ژیان[دەستکاری]

بەیتۆجان لە ١ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٥٥ لە ناوچەی فارقین سەر بە پارێزگای دیاربەکر لە دایک بوو. بەیتۆجان لە کاتی کوودەتای ١٢ی ئەیلولی ١٩٨٠ی تورکیادا زیندانی کرا و ١٥ ساڵ سزای زیندانی بەسەردا سەپێنرا، کە شەش ساڵ و پێنج مانگ لە زینداندا ماوەتەوە و لە ئاکامدا سالی ١٩٨٧ ئازاد کرا. لە ساڵی ١٩٩٠ یەکەمین بەرھەمی خۆی بە ناوی «تە نادن من» بڵاو کردەوە، بەڵام بەھۆی قەدەخەبوونی زمانی کوردی دوای ساڵێک بە ناچار کوردستانی بەجێھیشت و بەرەو سوێد کۆچی کرد[٢] و لەو ساڵی ١٩٩١ ھەتا کۆتایی ژیانی لەو وڵاتەدا دەژیا.[١] بەیتۆجان لە ساڵی ٢٠١٤دا بە دوای ٢٣ ساڵ توانیو بگەڕێتەوە بۆ باکووری کوردستان و سەردانی شاری ئامەد بکات. بەیتۆجان لە فڕۆکەخانەی ئامەد لەلایەن فەرحە داغ خوێشکە گەورەکەی، موحەررەم جەبە بەرپرسی مەزرینگەی چاند و گەشتیاریی شارەوانیی گەورەشاری ئامەد، و ھونەرمەند فارقین پێشوازی لێ کرا.[٣]

لە مانگی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ ھەواڵێک ڕاگەیەندرا کە ڕەوشی تەندروستیی بەیتۆجان خراپە و بەپێی ئەو ھەواڵە بەیتۆجان تۆشی شێرپەنجە بووە و لە نەخۆشخانەیەک لە شاری ستۆکھۆڵم لە وڵاتی سوێددا لە ژێری چاودێریدایە.[١] بەھۆی نەشتەرگەرییەکانی کە لە سەری جێبەجێ کرا، بەشێک لە چەناگەی لێکرایەوە و بەو ھۆیەوە لە کۆتاییەکانی ژیانی بە دژواری دەیتوانی قسە بکات.[٢]

بەیتۆجان سەرلەبەیانیی ڕۆژی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ لە ستۆکھۆڵم لە وڵاتی سوێد لە تەمەنی ٦٨ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.[٢]

پووران درەخشەندە دەرھێنەری کورد بە دەربڕینی پەیامێک بۆ کۆچی دواییی بەیتۆجان سەرەخۆشیی بنەماڵەکەی و کوردەکانی سەرانسەری جیھان کردەوە و وتی وەکوو کوردێک لەوە پەشیمانم کە زانیارییەکی ئێجگار کەمێکم سەبارەت بەو ھونەرمەندە ھێژایە ھەبوو.[٤]

ئەلبومەکان[دەستکاری]

  • تە نادن من، ١٩٩٠.
  • ئاخینا تە، نالینا من، ٢٠٠١.
  • بیست و یەکێ ئادارێ، ٢٠٠١.
  • ئەتونا دڵێ من، ٢٠١١.

سەرچاوەکان[دەستکاری]