شێخ نافیع مەزھەر

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
شێخ نافیع مەزھەر

لەدایکبوون١٩١٣
مەرگ١٩٩٩
نەتەوەکورد
پیشەشاعیر و وەرگێڕ
کارشپرزە
مناڵ(ەکان)موفیدە مەزھەر

شێخ نافیع مەزھەر ناسراو بە شپرزە (١٩١٣ لە سەقز، ئێران – ١٩٩٩) شاعیر و وەرگێڕێکی خەڵکی ڕۆژھەڵاتی کوردستان بوو.[١]

ژیان[دەستکاری]

نافیع مەزھەر کوڕی حاجی شێخ مەحموود و کوڕەزای حاجی شێخ ئیبراھیمی خەڵکی کەسنەزان بوو. لە ساڵی ١٢٩٢ی کۆچی لە شاری سەقز لەدایک بوو و خوێندنی سەرەتایی لای چەند مامۆستای ئایینی تەواو کرد.[٢]

لە گوندی تاڵەجەڕ سەر بەناوچەی سەرشیو لە سەقز لە ساڵی ١٣١٣ ھەتاوی لای مامۆستا شێخ محەممەد مەردووخ قزڵبڵاخی دەرسی خوێندووە و سەرەتای شاعیری شیخ مەزھەر لێرەوە دەستی پێ کرد. ھەر لەو ساڵەدا کۆچی کرد بۆ سلێمانی لەباشووری کوردستان و لە وێ زۆربەی شاعیران کوردستان وەک پیرەمێرد، قانع و موفتی پێنجوێنی مولاقات کرد. لە ساڵی ١٩٣٦ زایینی بوو بە سەربازی سوپای ئێراق و لە وێ دامەزرا بەڵام لە ساڵی ١٣٢٠ ھەتاوی گەڕاھوە کوردستانی ڕۆژھەڵات و ماوەیێک زیندان کرا. پاشان دەبێتە فەرمانبەری ئیدارەی شێر و خورشید. شێخ نافێع مەزھەر پشتیوان و ھاندەری شاعیران و شێعر و ئەدەبی کوردی بوو و بۆ ئەم مەبەستە زۆر جار گیان و ماڵی خۆی خستە زەخت و خەتەر.[٣]

شێخ نافێع لە ڕۆژی چواری بەفرانباری ١٣٧٧ ھەتاوی لە شاری سەقز و لە تەمەنی ٨٥ ساڵاندا کۆچی دوایی کرد.

بەرھەمەکان[دەستکاری]

  • دیوانە شێعرێ «گرد و کۆ»، چاپدراوی سوید، ١٩٩٥
  • وەرگێرانی کتێبی «سل و ترسی سەقز» بەرھەمی مستەفا تەیموورزادە لە فارسییەوە بە کوردی[٤]

موفیدە مەزھەر کچی شێخ نافێع ئەم کتێبەی لە دوای کۆچی دوایی باوکی لە چاپدا و بڵاوی کردەوە.

نموونە شیعر[دەستکاری]

ئەشق و مەولەوی
ئەڵا ئەی مەولەوی دەستم بە دامانت لەمەولاوە ئەتۆ شەمس و منیش وەک تۆ موریدم بەرکە بەم لاوە
لەتیشکی نووری خورشیدی جەماڵی عیشقە سووتاوم ھەموو شاھان و دەزگا چوون و نەیرووی عیشقە ھەر ماوە
ئەمن پیر بووم و یار پیر بوو کوڕی یار پیرەمەردێکە بەڵام ھەر مەسنەوی تۆیە ئەڵەی ھەردوێنێکە وتراوە
ئەگەر دونیا ببێتە ئاو و ئاگر عالەمێ بگرێ چ باکیکێ ھەیە شەخسێ کە وا حەیران و شێواوە
شپرزەم ئیفتغارم ھەر نەزانین و نەفامیمە خۆشا بۆ ئەو کەسەی وەک من لە عیلم و عەقڵی لاداوە

لە کۆتایی دیوانی گرد و کۆدا، ئەم سێ بەیتە فارسییەی بۆ کێڵی گۆڕەکەی نووسیوە:[٥]

گر گیاهی رفت زیر پا چه غم صحرا سلامت قطره ای چند ار ز دریا کم شود، دریا سلامت
رخت بست ار پیر جاهلی زینجا چه بهتر خیل دانایان عالی همت کوشا سلامت
خاک شد گر جسم نافع اندرین عالم چه مانع روح عالی قدر او در عالم بالا سلامت

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ زندگینامە نافع مظهر، عومەر فارووقی، ماڵپەری شاری من، ٢٠٢٠
  2. ^ نگاهي به يكي از بزرگان علم وادب کردستان، ئیرنا، ٢٠١٥
  3. ^ شێخ نافێعی مەزھەر(شپرزە)، شارنیوز، ٢٠٠٩
  4. ^ دو کتاب مهم در باره تاریخ و فولکلور منطقه سقز به چاپ رسید، شارنیوز، ٢٠١٥
  5. ^ "دریا سلامت". books.vejin.net. Retrieved 2021-06-20.

بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]