مەلا عەلی (شاعیر)

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

حوسێن مەولود ئەحمەد ناسراوە بە مەلا عەلی لە ساڵی ١٩٥٣ لە گوندی بەردبرد ی قەزای ماوەت سەر بە ناوچەی شارباژێر لە دایک بووە.لە ساڵی ١٩٦٢-١٩٩٣ پۆلەکانی سەرەتای لە سەرچنار و ماوەت و چەرمەگا تەواو کردووە. لەساڵی ١٩٧١-١٩٧٢ پەیوەندی کردووە بە زەنجیری رۆشنبیری کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان بۆیە لە ساڵی ١٩٧٤ دەکرێت بە لێپرسراوی رێکخراوی تۆلەی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان .لە ساڵی ١٩٧٦ چۆتە زانکۆی سلێمانی کۆلێژی ئەدەبیات بەشی کوردى، بۆیە کاتێک فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ دەردەچێت ناچێتەوە بۆ زانکۆ خوێندن تەواو ناکات.لە رێکەوتی ٣٠ کانوونی دووەم ساڵی ١٩٧٩ بۆ ئەنجامدانى چالاکیەکی پارتی زانی لە ناوچەی سورداش لە گوندی کرژە لە لایەن بەعسییەکان پێیان دەزانێت دەسنگیر دەکرێت.دوای دەستگیرکردن و ئەشکەنجەدانێکی زۆر لە زیندان و دەزگاکانی ڕژێمی بەعسیدا، لە ڕۆژی ٦ی حوزەیرانی ساڵی ١٩٧٩ لە دادگای ھەیئەی خاسەی کەرکوک بە شێوەیەکی نمایشی لە چەند خولەکێکدا بەبێ ئەوەی پارێزەری ھەبێت دادگایی دەکرێ و بڕیاری لەسێدارەدانی بەسەردا دەسەپێنرێت .لەدوای دەرچونی فەرمانی لەسێدارەدانیەوە تا ڕۆژی جێبەجێکردنی حوکمەکەی کە تەنیا ٤٥ ڕۆژی خایاندووە لە شەوی ٢٢ لەسەر ٢٣ تەممووزی ١٩٧٩ لە زیندانی موسڵ لەگەڵ دوو ھاوڕێی تری بەناوەکانی (ئەڵوەند عومەر حسێن) و(عەلی عالی حسێن) لە سێدارە دەدرێن.

  • (شیعرو ھەڵوێست) تاکە دیوانی شەھید (مەلا عەلی) یە و ساڵی ٢٠١١ لەلایەن لقی سلێمانی یەکێتی نووسەرانی کوردەوە چاپ وبڵاوکراوەتەوە و ھەموو شیعرەکان لەو دیوانەوە وەرگیراون.
  • لەژمارەی رۆژی ١٩-١٢-٢٠١١ی رۆژنامەی رەخنەی چاودێردا بڵاوبوەتەوە

نموونەی ھەڵبەستی مەلا عەلی[دەستکاری]

<poem> نموونەی ھەڵبەستی سیایی و نەتەوەی

برا دورو خزم دورو کەسم دوور بەنابەڵەد تەمەن ئەمبا بەرەو ژوور بەڵام ڕونە بەرەو سێدارە چونە خەنەی خوێنم لەپێ‌ ئەگرێ‌ ئاڵای سوور ... بەرەو ژوری بەرەو ژوری سێدارە ماندوی کردوم وشوێنەکەم شێدارە کەنیشانەی پەشێوی پێوە شیوەم ئەوە برینی ئەشکەنجەیەو جێ‌ دارە

نەڵێن ئەمرێ‌ ولەترسی مەرگ پەشێوە پێشمەرگەبم ھەرەکەومە پێش ئێوە بەمەرگی پێش مەرگی ئێوە ئاسودەم ڕوشم زەردی پێ‌ کەنینی ھەرپێوە


گەرچی بەرەو دواماڵی ژین بەڕێوەم یەکەم ماڵی نەمردنم دیارە لێوەم بەشم چونکە مردنی ناو جێ‌ نیە شادم کەتادوا ھەناسەش بەپێوەم

مەرگی ئاوا نا گۆرمەوە بەسەد ژین ژینێ‌ سەرم بۆدوژمن بێ‌ بەپەرژین سەربەزی یە کەپێڵاوم ئەبینم بەسەرسەری دوژمنەوە لەبەرزین

پێ‌ لەسەریان دائەنێم وئەڕوانم بەرەو شاری جێ‌ ھەواری کاروانم ئەگەم پێ‌ یان چونکە دیارە جێ‌ پێ‌یان ئێرەیەو لێی لانادەم تائەتوانم

ئەوا ئێستا کەوتومەتە شوێن پێشڕەوێک کەلێرەبوە لەپێش مندا چەن شەوێک دیارە منیش ھەرئەوەندەی لێ‌ ئەبم وابەنوێنی ئەوئەشکێنم سەرخەوێک

خۆبەنوێنی بەجێ‌ ماوی دائەپۆشم تاپێی سوک بێ‌ ئێشی لاشەی نەخۆشم بۆتە بەڵگە بەشوین ئەودا ڕۆشتنم ئاخۆ کیی تر پێی دێتە شوینی خۆشم

دیسان ڕێگەی شوێنێکی کەم لەپێشە ڕێی گۆڕستان کەدڵنیام ئەو لەوێَشە ئەگەر لاشەم نەشێ‌ ببرێتە شوێنی گیانم لەسەر گوڵی سەرگۆڕی مێشە

نموونەی ھەڵبەستی دڵداری کە ڕێیان داوی بۆ یەک جار توخوا ئازیز دیدەنیم کە چەند رۆژێکم وەرزی بەھار ماوە، (بێ وادە) ھات پایز خەزڵوەرە توخوا وەرە

دیدەنیم کە با وا تێ نەگەن کە دەردی سوورە گوڵی گەشی دوێنێی سەر دوا چڵی ئەمڕۆ لەبەر زریان زەردی بەرەو مەرگ چوونە ئەمکا زیز...تۆ خەنیم کە

ھەتا ماوم بفەرموو، جێتە سەرچاوم لە ڕێی ھاتنت وەستاوم دیدەنیم کە گەر ئەفەرمووی...خوێنم ھەمووی گوڵزاری ڕێتە، موو بە مووی

توخوا ئازیز، خۆ ئەزانی چۆنە شوێنم ئەزانی بێ بەرگ و نوێنم.. بێچارەم و، بەشەرمەوە، تۆ ئەدوێنم

سەرپۆشەکەت پێش کفن بکرێتە بەرم وەرە چارێ: شەونخونی و، رۆژ خەواڵووی بێ نوێنیم کە ئازیز گیان تۆ بێ و گوڵی ڕووت بە پێی پەتی... قوڵفەی پەتی سێدارە ئەخرێتە بینم ئەمرم و نەبا نەتبینم نەتبینم ھەر بڵێم خوا حافیز توخوا ئازیز وا دڵ ناسک نەبووم ھەرگیز دیدەنیم کە...!!

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. https://web.archive.org/web/20170423095034/http://hemin.dk/mla/node/364 سایتی ھێمن مەحموود :ووتارێک بە ناونیشانی ((مەلا عەلی، شاعیری مەرگ و عەشق))
  2. سایتی رێکخراوی ئۆرتە: ووتارێک بە ناونیشانی ((٣٤ ساڵ لەمەوبەر پێشمەرگە و شاعیری ناسراو مەلا عەلی لەسێدارەدرا))
  3. دیوانی شعری شەھید مەلا عەلی لە سایتی یوتیوب