ویکیپیدیا:وتارە سەرەکییەکان/ئاست/٤/فەلسەفە و ئایین

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
ناوبڕ:
وپ:وس/فوئ
وتارە سەرەکییەکان
ئاستی ١     ئاستی ٢     ئاستی ٣     ئاستی ٤     ئاستی ٥

Vital articles is a list of subjects for which Wikipedia should have corresponding high-quality articles. It serves as a centralized watchlist to track the status of Wikipedia's most essential articles. This is one of eleven Level 4 sub-lists of ten thousand articles and is currently under construction.

نیشانەکانی وتارەکان:

بۆ پێڕستێکی تەواو لە ھێماکان، بڕوانە داڕێژە:ھێما

This list is tailored to the English-language Wikipedia. There is also a list of ten thousand articles considered vital to Wikipedias of all languages.

For more information on this list and the process for adding articles, please see the Frequently Asked Questions (FAQ) page.

Philosophy and religion (441 articles)[دەستکاری]

See also: Philosophers and Religious figures

Philosophy (101 articles)[دەستکاری]

Basics (1 article)[دەستکاری]

  1. فەلسەفە (Level 1)

Philosophy by region and period (10 articles)[دەستکاری]

  1. فەلسەفەی ڕۆژاوایی (Level 3)
    1. Ancient Greek philosophy (Level 3)
    2. فەلسەفەی سەدەکانی ناوەڕاست
    3. Renaissance philosophy
    4. Modern philosophy
    5. فەلسەفەی ھاوچەرخ (Level 3)
  2. فەلسەفەی ڕۆژھەڵاتی (Level 3)
    1. Chinese philosophy
    2. Indian philosophy
  3. Ancient philosophy

Philosophical schools and traditions (8 articles)[دەستکاری]

  1. فەلسەفەی شیکارانە
  2. Legalism
  3. Phenomenology
  4. Positivism
  5. Pragmatism
  6. Sophist
  7. ستۆیسیزم
  8. Thomism

Religious philosophy (3 articles)[دەستکاری]

  1. Buddhist philosophy
  2. Christian philosophy
  3. فەلسەفەی ئیسلامی

Philosophical branches, approaches and concepts (79 articles)[دەستکاری]

Ethics (18 articles)[دەستکاری]

  1. فەلسەفەی ئەخلاق (Level 2)
Concepts (11 articles)[دەستکاری]
  1. ئازادیی ھەڵبژاردن (Level 3)
  2. باشە و خراپە (Level 3)
  3. Conscience
  4. Golden Rule
  5. Is–ought problem
  6. Morality
  7. Plagiarism
  8. بنەواشە
  9. Value
  10. Virtue
  11. حیکمەت
Approaches (6 articles)[دەستکاری]
  1. Consequentialism
  2. Deontological ethics
  3. مرۆڤایەتی
  4. ھیچخوازی
  5. ڕێژەیی خوازی
  6. Utilitarianism

Logic (11 articles)[دەستکاری]

  1. لۆژیک (Level 2)
  2. ئارگیومنت
  3. A priori and a posteriori
  4. بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە
  5. دیالێکتیک
    1. Socratic method
  6. Inference
    1. Deductive reasoning
    2. Inductive reasoning
  7. Paradox
  8. Thought experiment

Epistemology (16 articles)[دەستکاری]

  1. ناسیاریناسی (Level 2)
Concepts (11 articles)[دەستکاری]
  1. زانین (Level 3)
  2. ڕاستی (Level 3)
  3. ئاوەز (Level 3)
  4. باوەڕ (Level 3)
  5. Common sense
  6. چەمک
  7. ئەزموون
  8. Occam's razor
  9. Opinion
  10. دەرەمۆک
  11. Worldview
Approaches (4 articles)[دەستکاری]
  1. ئەزموونگەرایی
  2. Naturalism
  3. Rationalism
  4. گومانکاری

Metaphysics (15 articles)[دەستکاری]

  1. مێتافیزیک (Level 3)
Concepts (8 articles)[دەستکاری]
  1. ھەبوون (Level 3)
  2. زانستی بوون (Level 3)
  3. Absolute
  4. دەرھەستکاری
  5. ھۆدارێتی
  6. ئایدیا
  7. Nothing
  8. واقیع
Approaches (6 articles)[دەستکاری]
  1. Determinism
  2. Idealism
  3. ماتریالیزم
  4. Mind–body dualism
  5. Monism
  6. Platonic realism

Aesthetics (4 articles)[دەستکاری]

  1. جوانیناسی (Level 3)
  2. جوانی
  3. Perfection
  4. Sublime

Philosophy of science (9 articles)[دەستکاری]

  1. فەلسەفەی زانست (Level 3)
  2. فاکت
  3. گریمانە
  4. فەلسەفەی سروشتی
  5. پارادایم
  6. زڕزانست
    1. پاراسایکۆلۆژی
  7. Reductionism
  8. تیۆری

Other branches of philosophy (6 articles)[دەستکاری]

  1. فەلسەفەی زمان
    1. Meaning (philosophy of language)
  2. فەلسەفەی بیرکاری
  3. Philosophy of mind
  4. Philosophy of religion
  5. فەلسەفەی سیاسی

Religion and spirituality (85 articles)[دەستکاری]

Basics (6 articles)[دەستکاری]

  1. ئایین (Level 2)
  2. Comparative religion
  3. Folk religion
  4. ئازادیی ئایین
  5. Mysticism
  6. خواناسی

Deity (3 articles)[دەستکاری]

  1. Deity (Level 3)
    1. خودا (Level 3)
    2. Goddess

Practices (21 articles)[دەستکاری]

  1. Ritual (Level 3)
    1. Fertility rite
  2. نوێژ (Level 3)
  3. Meditation (Level 3)
  4. Apologetics
  5. Apostasy
  6. Celibacy
  7. Fasting
  8. Heresy
  9. Icon
    1. Iconoclasm
  10. بتپەرستی
  11. Liturgy
  12. Pilgrimage
  13. پێشگۆیی
  14. Relic
  15. Religious conversion
  16. Sacrifice
  17. Saint
  18. Veneration of the dead
  19. Worship

Beliefs (16 articles)[دەستکاری]

  1. Spirituality (Level 3)
  2. Animism
  3. Astrology
    1. Astrological sign
  4. Creation myth
  5. Curse
  6. Divination
  7. Eschatology
  8. Faith
  9. Magic
    1. Witchcraft
  10. Origin myth
  11. Religious experience
  12. Sacred
  13. سەرو سروشتی
  14. Totem

Death (6 articles)[دەستکاری]

  1. ناشتن
  2. گۆڕستان
  3. Cremation
  4. Crypt
  5. Funeral
  6. مۆمیا

Afterlife (7 articles)[دەستکاری]

  1. Afterlife (Level 3)
  2. ڕۆح (Level 3)
    1. بەھەشت
    2. دۆزەخ
    3. Reincarnation
  3. Resurrection
  4. Spirit

Institutions (11 articles)[دەستکاری]

  1. Altar
  2. Anti-clericalism
  3. Creed
  4. Cult
  5. Monastery
  6. قەشە
  7. Schism
  8. Sect
  9. Shrine
  10. State religion
  11. Temple

Theistic philosophies (11 articles)[دەستکاری]

  1. Theism
  2. خوداپەرستی
  3. بنەڕەتخوازی
  4. یەکتاپەرستی
  5. Orthodoxy
  6. Paganism
  7. Panentheism
  8. Pantheism
  9. فرەخوایی
  10. Syncretism
  11. Unitarianism

Non-theistic philosophies (4 articles)[دەستکاری]

  1. بێخوایی (Level 3)
  2. Agnosticism
  3. Freethought
  4. سێکۆلاریزم (Level 3)

Abrahamic religions (74 articles)[دەستکاری]

Main branches (7 articles)[دەستکاری]

  1. مەسیحییەت (Level 3)
  2. ئیسلام (Level 3)
  3. جوولەکایەتی (Level 3)
  4. ئایینی بەھایی
  5. Druze
  6. Gnosticism
  7. Rastafari

Common concepts (10 articles)[دەستکاری]

  1. کتێبی پیرۆز (Level 3)
    1. پەیمانی کۆن
    2. پەیمانی نوێ
  2. ڕۆحی پیرۆز
  3. Jehovah
  4. Messiah
  5. Predestination
  6. Salvation
  7. Sin
  8. Ten Commandments

Judaism (10 articles)[دەستکاری]

  1. تەلموود (Level 3)
  2. تەورات
  3. Halakha
    1. Kashrut
  4. کتێبی پیرۆزی عیبری
  5. Rabbi
  6. Synagogue
  7. Conservative Judaism
  8. Orthodox Judaism
  9. Reform Judaism

Christianity (0 article)[دەستکاری]

Branches (22 articles)[دەستکاری]

  1. کڵێسای کاتۆلیک (Level 3)
    1. Eastern Catholic Churches
  2. Eastern Orthodox Church (Level 3)
    1. Greek Orthodox Church
    2. Russian Orthodox Church
  3. Nontrinitarianism
    1. گەواھیدەرانی یەھوە
    2. Mormonism
  4. Oriental Orthodox Churches
    1. Coptic Orthodox Church of Alexandria
    2. Ethiopian Orthodox Tewahedo Church
  5. پرۆتێستانت (Level 3)
    1. Anglicanism
    2. Arminianism
    3. Baptists
    4. Calvinism
    5. Evangelicalism
    6. Lutheranism
    7. Methodism
    8. Pentecostalism
    9. Quakers
    10. Seventh-day Adventist Church

Concepts (10 articles)[دەستکاری]

  1. Catholicity
    1. پاپا
    2. Purgatory
  2. کڵێسا
  3. Church
    1. Cathedral
  4. Ecumenism
  5. Grace
  6. Second Coming
  7. سیانەیی پیرۆز

Islam (15 articles)[دەستکاری]

  1. Islamic schools and branches
    1. سوننە (Level 3)
    2. شیعە (Level 3)
    3. سۆفیگەری
  2. قورئان (Level 3)
  3. Allah
  4. کۆڵەکەکانی ئیسلام
    1. حەج
  5. Fiqh
  6. فەرموودە
  7. حەلال
  8. Haram
  9. پێشنوێژ
  10. مزگەوت
  11. شەریعەتی ئیسلامی

Eastern religions (49 articles)[دەستکاری]

Major religions (8 articles)[دەستکاری]

  1. ھیندوویزم (Level 3)
  2. بودیزم (Level 3)
  3. جاینیزم (Level 3)
  4. سیکیزم (Level 3)
  5. کۆنفووشیزم (Level 3)
  6. تاویزم (Level 3)
  7. Shinto (Level 3)
  8. Manichaeism

Common concepts (9 articles)[دەستکاری]

  1. دارما
  2. کارما
  3. Mantra
  4. Om
  5. Qi
  6. Swastika
  7. Tantra
  8. Yin and yang
  9. یۆگا

Hinduism (18 articles)[دەستکاری]

  1. Bhagavad Gita (Level 3)
  2. ڤێداکان (Level 3)
  3. ئەڤەتار
  4. براهما
  5. Brahman
  6. Ganesha
  7. Kali
  8. Krishna
  9. Kumbh Mela
  10. Rama
  11. Ramayana
  12. Shaivism
  13. Shaktism
  14. شیڤا
  15. Upanishads
  16. Vaishnavism
  17. Vedanta
  18. ڤیشنو

Buddhism (9 articles)[دەستکاری]

  1. ماھایانا (Level 3)
    1. Avalokiteśvara
    2. Diamond Sutra
  2. تراڤادا (Level 3)
    1. Pāli Canon
  3. ڤاجرایانا
  4. Four Noble Truths
  5. نیرڤانا
  6. زن

Sikhism (2 articles)[دەستکاری]

  1. Guru Granth Sahib
  2. ھارمەندر ساحب

Taoism (2 articles)[دەستکاری]

  1. Tao Te Ching
  2. Zhuangzi

Shinto (1 article)[دەستکاری]

  1. Kojiki

Other religions (30 articles)[دەستکاری]

General (7 articles)[دەستکاری]

  1. Shamanism (Level 3)
  2. ئایینی زەردەشتی
    1. ئەوێستا
  3. Chinese folk religion
  4. Haitian Vodou
  5. Traditional African religions
    1. Yoruba religion

Ancient religions (13 articles)[دەستکاری]

  1. Prehistoric religion
  2. Ancient Celtic religion
  3. Ancient Egyptian religion
  4. Ancient Greek religion
    1. Eleusinian Mysteries
  5. Ancient Mesopotamian religion
  6. Aztec religion
  7. Germanic paganism
  8. Maya religion
  9. Old Norse religion
  10. Religion in ancient Rome
  11. Religion in pre-Islamic Arabia
  12. Slavic paganism

Western esotericism (4 articles)[دەستکاری]

  1. Western esotericism (Level 3)
    1. ماسۆنی
    2. Rosicrucianism
    3. New Age

New religious movements (6 articles)[دەستکاری]

  1. New religious movement (Level 3)
    1. Falun Gong
    2. Ghost Dance
    3. Modern Paganism
      1. Wicca
    4. Spiritualism

Mythology (102 articles)[دەستکاری]

General (3 articles)[دەستکاری]

  1. فۆلکلۆر (Level 2)
  2. ئوستوورە (Level 3)
    1. Comparative mythology

By culture (10 articles)[دەستکاری]

  1. Australian Aboriginal religion and mythology
  2. Chinese mythology
  3. Egyptian mythology
  4. میتۆلۆژیای یۆنانی
  5. Hindu mythology
  6. Japanese mythology
  7. Korean mythology
  8. Norse mythology
  9. Persian mythology
  10. Roman mythology

Abrahamic mythology (19 articles)[دەستکاری]

  1. ئیبراھیم (Level 3)
  2. Adam and Eve
  3. قابیل و ھابیل
  4. داوود
  5. Daniel
  6. ئیلیا
  7. عوزەیر
  8. ئیسحاق
  9. Isaiah
  10. ئیسماعیل
  11. یەعقووب
  12. Joseph
  13. لیلیس
  14. مووسا (Level 3)
  15. نووح
  16. بەڵقیس
  17. Satan
  18. سولەیمان
  19. Yahweh

Chinese mythology (3 articles)[دەستکاری]

  1. Jade Emperor
  2. Three Sovereigns and Five Emperors
    1. Yellow Emperor

Egyptian mythology (8 articles)[دەستکاری]

  1. ئاموون
  2. ئەنوبیس
  3. Hathor
  4. Horus
  5. ئیزیس
  6. Osiris
  7. Ra
  8. Thoth

Greco-Roman mythology (20 articles)[دەستکاری]

Greek mythological heroes (5 articles)[دەستکاری]

  1. ئاخیلێس
  2. Aeneas
  3. Heracles
  4. Odysseus
  5. Perseus

Greek deities (11 articles)[دەستکاری]

  1. Aphrodite
  2. ئەپۆڵۆ
  3. Artemis
  4. Athena
  5. Demeter
  6. Hades
  7. Hera
  8. Hermes
  9. Hephaestus
  10. Poseidon
  11. زیووس

Roman deities (4 articles)[دەستکاری]

  1. Jupiter
  2. Mars
  3. Minerva
  4. Venus

Mesopotamian mythology (3 articles)[دەستکاری]

  1. Enki
  2. Enlil
  3. Inanna

Native American mythology (3 articles)[دەستکاری]

  1. Coyote
  2. Great Spirit
  3. Quetzalcoatl

Norse mythology (3 articles)[دەستکاری]

  1. ئۆدن
  2. Freyja
  3. Thor

Other mythology (3 articles)[دەستکاری]

African mythology (1 article)[دەستکاری]

  1. Anansi


Central Asia mythology (1 article)[دەستکاری]

  1. Tengri


Shinto mythology (1 article)[دەستکاری]

  1. Amaterasu

Mythological creatures (22 articles)[دەستکاری]

  1. Legendary creature
  2. Angel
  3. Centaur
  4. Chimera
  5. Death (personification)
  6. دیمن (ڕۆحی خراپەکار)
  7. Devil
  8. ئەژدیھا
  9. Fairy
  10. Garuda
  11. Ghost
  12. Giant
  13. جنۆکە
  14. Leprechaun
  15. Mermaid
  16. Pegasus
  17. Siren
  18. Sphinx
  19. Unicorn
  20. خوێنمژ
  21. Werewolf
  22. Zombie

Mythological places (5 articles)[دەستکاری]

  1. Atlantis
  2. Camelot
  3. ئەلدۆڕادۆ
  4. Shangri-La
  5. یوتۆپیا


داڕێژە:Core topics