شا عەباسی یەکەم

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
شا عەباسی یەکەم
بە فارسی: شاه عباس صفوی
ShahAbbasPortraitFromItalianPainter.jpg
لەدایکبوون٢٧ی کانوونی دووەمی ١٥٧١
Herat، ئەفغانستان
مردن١٩ی کانوونی دووەمی ١٦٢٩(١٦٢٩-٠١-١٩) (٥٧ ساڵ ژیاوە)
پارێزگای مازەندەران، ئێران
Noble titleShah
شوێنی ناشتنکاشان
باوکموحەمەد خودا بەندە
دایکKhayr al-Nisa Begum
خوشک و براHamza Mirza
ھاوسەرYakhan Begum، Princess Marta of Kakheti
منداڵمحەمەد باقر ميرزا
خێزانسەفەوییەکان
زمانەکانی ئاخاوتنئازەربایجانی، فارسی، گورجی
پیشەسیاسەتوان
پۆستەکانKing of Kings
ئایینشیعە
Portraits du schah de Perse Abbas Ier (1571-1629).JPG

شا عەباسی یەکەم (١٥٧١-١٦٢٩) پێنجەمین و بەهێزترین شای ئێران لە خانەدانی سەفەوییەکان بوو. هەرچەند کە لە سەردەمی شا عەباسی یەکەم ئێران زۆر بەهێز و کاریگەر ببوو لە ئاستی ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەڵام لە دەسپێکی دەسەڵاتداری شا عەباس حاڵی سیاسی و کۆمەلایەتی ئێران، زۆر خراپ بوو. لەو سەردەمەدا چەندین بنەماڵەی قزڵباش پێکەوە لە شەڕدا بوون، هەروەها عوسمانی لە خۆراواوە و ئۆزبەکەکان لە خۆرهەڵاتەوە هێرشیان دەکردە سەر خاکی ئیران.

لە ساڵی ١٥٨٨ قزڵباشەکان باوکی شا عەباسیان دوای کوودتایێک لە سەر کار لابرد و عەباسی شازدە ساڵەیان لە شوێنی باوکی دانا. قزڵباشەکان بەم کارە دەیانویست کە شایێکی ساختە لە سەر کار بێت تاکوو ئەوان بتوانن هەر کارێک پێیان خۆشە بیکەن. بەڵام بەزووی دەرکەوت کە عەباس نابێتە کایەکلێی دەستی ئەوان و خۆی هێزی ئیداری گرتە دەست.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  • ویکیپیدیای ئینگلیزی