خەڵکانی تورک

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
(ڕەوانەکراوە لە تورکەوە)
Jump to navigation Jump to search
خەڵکانی تورک
Map-TurkicLanguages.png
ئەم وڵاتانە و ھەرێمە فێدراڵانەی کە لەوێ یەکێک لە زمانەکانی تورکی فەرمییە یان زۆربەی دانیشتووان بەکاریدێنن.
ژمارەی سەرجەمی دانیشتووان
دەوروبەری ١٤٠–١٦٠ ملیۆن[١][٢] یان زیاتر لە ١٧٠ ملیۆن[٣]
ناوچەکان بە ژمارەی دانیشتوانی بەرچاو
 تورکیا ٥٧٬٥٠٠٬٠٠٠–٦١٬٥٠٠٬٠٠٠[٤]
 ئوزبەکستان ٢٥٬٢٠٠٬٠٠٠[٥]
 ئێران ١٥٬٠٠٠٬٠٠٠[٦]
 ڕووسیا ١٢٬٧٥١٬٥٠٢[٧]
 کازاخستان ١٢٬٣٠٠٬٠٠٠[٨]
 چین ١١٬٦٤٧٬٠٠٠[٩]
 ئازەربایجان ١٠٬٠٠٠٬٠٠٠[١٠]
 یەکێتیی ئەورووپا ٥٬٨٧٦٬٣١٨
 تورکمانستان ٤٬٥٠٠٬٠٠٠[١١]
 قرغیزستان ٤٬٥٠٠٬٠٠٠[١٢]
 ئەفغانستان ٣٬٥٠٠٬٠٠٠[١٣]
 عێراق ١٬٥٠٠٬٠٠٠[١٤]
 تاجیکستان ١٬٢٠٠٬٠٠٠[١٥]
 ویلایەتە یەکگرتووەکان ٩٠٠٬٠٠٠+[١٦]
 سووریا ٨٠٠٬٠٠٠–١٬٠٠٠٬٠٠٠+[١٧]
 بولگاریا ٥٩٠٬٦٦١
 قوبرسی باکوور ٣١٣٬٦٢٦[١٨]
 ئۆسترالیا ٢٩٣٬٥٠٠
 گورجستان ٣٠٥٬٥٣٩[١٩]
 ئوکراینا ٢٧٥٬٣٠٠[٢٠]
 عەرەبستانی سعوودی ٢٢٤٬٤٦٠
 مەنگۆلیا ٢٠٢٬٠٨٦[٢١]
 لوبنان ٢٠٠٬٠٠٠[٢٢][٢٣][٢٤][٢٥]
 پاکستان ١٨٠٬٠٠٠[٢٦]
 مۆلدۆڤا ١٥٤٬٤٦١[٢٧]
 مەقدوونیای باکوور ٨١٬٩٠٠[٢٨]
زمانەکان

تورکی

ئایین

ئیسلام
(سوننە • عەلەوی • شیعە)

مەسیحییەت

یەھوودییەت

بێ ئایینی

بودیزم

خەڵکانی تورک بە کۆمەڵێک لە گرووپە ڕەگەزییەکان دەگوترێت کە لە باکوور، ڕۆژھەڵات، ڕۆژاوا و ناوەندی ئاسیادا دەژین. زۆربەی تورکەکان بە یەکێک لە زمانە تورکییەکان قسە دەکەن.

ئەمانەش ببینە[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ Brigitte Moser, Michael Wilhelm Weithmann, Landeskunde Türkei: Geschichte, Gesellschaft und Kultur, Buske Publishing, 2008, p. 173
  2. ^ Deutsches Orient-Institut, Orient, Vol. 41, Alfred Röper Publushing, 2000, p. 611
  3. ^ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4405460/
  4. ^ "Turkey". The World Factbook. لە ڕێکەوتی ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ ھێنراوە.  "Population: 81,619,392 (July 2014 est.)" "Ethnic groups: Turkish 70–75%, Kurdish 18%, other minorities 7–12% (2008 est.)" 70% of 81.6m = 57.1m, 75% of 81.6m = 61.2m
  5. ^ "Uzbekistan". The World Factbook. لە ڕێکەوتی ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ ھێنراوە.  "Population: 28,929,716 (July 2014 est.)" "Ethnic groups: Uzbek 80%, Russian 5.5%, Tajik 5%, Kazakh 3%, Karakalpak 2.5%, Tatar 1.5%, other 2.5% (1996 est.)" Assuming Uzbek, Kazakh, Karakalpak and Tartar are included as Turks, 80% + 3% + 2.5% + 1.5% = 87%. 87% of 28.9m = 25.2m
  6. ^ "Azerbaijani (people)". Encyclopædia Britannica. لە ڕێکەوتی ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢ ھێنراوە. 
  7. ^ "Kazakhstan". The World Factbook. لە ڕێکەوتی ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ ھێنراوە.  "Population: 17,948,816 (July 2014 est.)" "Ethnic groups: Kazakh (Qazaq) 63.1%, Russian 23.7%, Uzbek 2.9%, Ukrainian 2.1%, Uighur 1.4%, Tatar 1.3%, German 1.1%, other 4.4% (2009 est.)" Assuming Kazakh, Uzbek, Uighur and Tatar are included as Turks, 63.1% + 2.9% + 1.4% + 1.3% = 68.7%. 68.7% of 17.9m = 12.3m
  8. ^ ru:Этно-языковой состав населения России
  9. ^ "China". The World Factbook. لە ڕێکەوتی ١٣ی ئایاری ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  10. ^ "Azerbaijan". The World Factbook. لە ڕێکەوتی ٣٠ی تەممووزی ٢٠١٦ ھێنراوە.  "Population: 9,780,780 (July 2015 est.)"
  11. ^ "Turkmenistan". The World Factbook. لە ڕێکەوتی ١٣ی ئایاری ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  12. ^ "Kyrgyzstan". The World Factbook. لە ڕێکەوتی ١٣ی ئایاری ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  13. ^ "Afghanistan". The World Factbook. لە ڕێکەوتی ١٣ی ئایاری ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  14. ^ "Iraq". The World Factbook. لە ڕێکەوتی ١٣ی ئایاری ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  15. ^ "Tajikistan". The World Factbook. لە ڕێکەوتی ١٣ی ئایاری ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  16. ^ "Obama, recognize us". St. Louis American. لە ڕێکەوتی ١٨ی ئازاری ٢٠١٥ ھێنراوە. 
  17. ^ Nahost-Informationsdienst (ISSN 0949-1856): Presseausschnitte zu Politik, Wirtschaft und Gesellschaft in Nordafrika und dem Nahen und Mittleren Osten. Autors: Deutsches Orient–Institut; Deutsches Übersee–Institut. Hamburg: Deutsches Orient–Institut, 1996, seite 33.داڕێژە:Pull quote
  18. ^ TRNC SPO, Economic and Social Indicators 2014, pages=2–3
  19. ^ "Georgia". The World Factbook. لە ڕێکەوتی ١٣ی ئایاری ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  20. ^ "Results / General results of the census / National composition of population". All-Ukrainian Census, 2001. December 5, 2001. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ۳۱ اکتبر ۲۰۰۴. لە ڕێکەوتی 2007-08-05 ھێنراوە. 
  21. ^ "Mongolia". The World Factbook. لە ڕێکەوتی ١٣ی ئایاری ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  22. ^ Al-Akhbar. "Lebanese Turks Seek Political and Social Recognition". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ۲۰ ژوئن ۲۰۱۸. لە ڕێکەوتی ٠٢ی ئازاری ٢٠١٢ ھێنراوە. 
  23. ^ "Tension adds to existing wounds in Lebanon". Today's Zaman. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ۱۱ ژانویە ۲۰۱۲. لە ڕێکەوتی ٠٦ی نیسانی ٢٠١١ ھێنراوە. 
  24. ^ Ahmed، Yusra (2015)، Syrian Turkmen refugees face double suffering in Lebanon، Zaman Al Wasl، لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٣ی ئابی ٢٠١٧، لە ڕێکەوتی ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ھێنراوە 
  25. ^ Syrian Observer (2015). "Syria's Turkmen Refugees Face Cruel Reality in Lebanon". لە ڕێکەوتی ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  26. ^ "Pakistan". The World Factbook. لە ڕێکەوتی ١٣ی ئایاری ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  27. ^ "Moldova". The World Factbook. لە ڕێکەوتی ١٣ی ئایاری ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  28. ^ "Macedonia". The World Factbook. لە ڕێکەوتی ١٣ی ئایاری ٢٠١٤ ھێنراوە.