مەھاباد قەرەداغی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
مەھاباد قەرەداغی
لەدایکبوون٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٦٦
کفری
مەرگ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠(٢٠٢٠-10-0٩) (٥٤ ساڵ ژیاوە)
ھەولێر
ھۆکاری مەرگکۆڤید ١٩
نەتەوەکورد
ڕێکخراویەکێتیی ئافرەتانی کوردستان

مەھاباد قەرەداغی (لەدایکبووی ٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٦٦ لە کفری، عێراق[١] – مردووی ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠[٢]) نووسەر، شاعیر و وەرگێڕێکی کورد بوو. یەکەم کۆکراوەی شیعرەکانی لە ١٩٨٠دا بڵاوکرایەوە. لەماوەی ١٩٨٠ بۆ ١٩٨١ لەلایەن ڕژێمی بەعس بەند کرا و دواییش وەک پەنابەرێک پەنای بردە وڵاتی سوێد. دواتر بووە بەرپرسی پەیمانگەی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان بۆ پرسە کۆمەڵایەتییەکان.[٣]

ژیان[دەستکاری]

لە ساڵی ١٩٧٨، مەباد دەستی کردووە بە نووسینی شیعر، یەکەم شیعریشی لە ڕۆژنامەی ھاوکاری لە ساڵی ١٩٨٠ بڵاوکرایەوە. دواتر بەھۆی شیعرە نەتەوەیییەکانییەوە لە ماوەی ساڵانی ١٩٨٠ و ١٩٨١ دەستگیرکراوە لەلایەن حیزبی بەعس.[٤] مەھاباد بەشێک لە شیعرەکانی بەناوی خۆی و بەشێکی دیکەشی بە ناوە خوازراوەکانی «ھەتاو گەرمیانی، ژاڵە، بەردەوام، ئاڵا» بڵاوکردووەتەوە.[٥] لە ساڵی ١٩٨٢، چووەتە ناو کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان. لە ساڵی ١٩٨٥، یەکەم کۆڕی شیعری لە شارەکانی ھەولێر و سلێمانی پێشکەش کرد.

لە ساڵی ١٩٩٣، مەھاباد چووەتە سوێد.[٤] لە ساڵی ١٩٩٨، لە کەناڵی تەلەفزیۆنی میدیا بەرنامەی پانۆرامای پێشکەش کردووە. لە سوێد لە بەشی پەروەردە خوێندنی تەواوکردووە لە ساڵی ٢٠٠٤. لە ساڵی ٢٠٠٥، دەگەڕێتەوە کوردستان و دەبێتە ڕاوێژکاری پرسی ژنان بۆ نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی حکوومەتی کوردستان. لە ساڵی ٢٠١٣، مەھاباد بەشی ئینگلیزی لەزانکۆی سابیس تەواوکرد.[٥]

ژیانی تایبەتی[دەستکاری]

مەھاباد لەگەڵ نووسەر و شاعیر مستەفا گەرمیان ھاوسەرگیری کردووە لە ساڵی ١٩٩٢. لە ساڵی ١٩٩٩، کچێکیان بوو بەناوی شاکار.[١]

مردن[دەستکاری]

لە ڕۆژی ھەینیی کاتژمێر ١:٤٠ خولەکی دوانیوەڕۆی ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ لە تەمەنی ٥٤ ساڵیدا بە کۆڤید ١٩ کۆچی دواییی کرد.[٢]

بەرھەمەکان[دەستکاری]

شیعر[١][دەستکاری]

  • نەخشەی دواڕۆژ، ١٩٩١
  • پانۆراما، ١٩٩٣
  • شاخ کێڵگەی گەنمەشامییە، ١٩٩٤
  • میدالیا، ١٩٩٥
  • ھاژەی ڕۆح، ١٩٩٧
  • باڵندە بەفرەکان، ١٩٩٨ (بە زمانی سوێدی)
  • دیوانی مەھاباد قەرەداغی، ٢٠١٣

ڕۆمان، چیڕۆک و بیرەوەری[١][دەستکاری]

  • کۆچ، ١٩٩٣ (ڕۆمان)
  • ئەڤین ئاوی ژیانە، ١٩٩٦ (ڕۆمانە شیعر)
  • سوید و کوردستان. مەرگی مرۆڤ و نیوێک، کورتە چیڕۆک (٢٠٠٤)
  • ساڵێک لە دۆزەخ- بیرەوەری زیندان، ٢٠٠٥ (بیرەوەری)
  • چلچرا، ٢٠٠٦ (بیرەوەری)
  • زەنگدانەوە، ٢٠٠٧ (ڕۆمان)
  • لەتێ پیاو، ٢٠٢٠ (کورتەچیڕۆک)
  • فاتیلا، ٢٠١٧ (ڕۆمان)

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ ی ا ب پ مھاباد قەرەداغی بە کۆرۆنا کۆچی دواییکرد، ماڵپەڕی کوردستان ٢٤، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.
  2. ^ ی ا "نوسەر و شاعیر مەھاباد قەرەداغی کۆچی دوایی کرد". www.zamenpress.com. لە ڕێکەوتی ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە. 
  3. ^ "مەھاباد قەرەداغی بەرپرسی پەیمانگەی یەکێتی ئافرەتانی کوردستان بۆ پرسە کۆمەڵایەتییەکان: پێویستە ئافرەت کاتێک بەشداری فیعلی سیاسەت دەکات، خۆی بۆ ئەو پۆستە تەرخان بکات". gulan-media.com. لە ڕێکەوتی ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە. 
  4. ^ ی ا مەھاباد قەرەداغی بەکۆرۆنا کۆچی دوایی کرد، ماڵپەڕی ئاوێنە، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.
  5. ^ ی ا مەھاباد قەرەداغی نووسەر و شاعیر و چالاکوانی کورد کۆچی دوایی کرد، ماڵپەڕی باسنیوز، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.