دەروازە:ڕۆمانەکان

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

دەروازەی ڕۆمانەکان


Books (91682524).jpg

ڕۆمان (بە ئینگلیزی: Novel) نووسراوەییکی خەیاڵی درێژتر لە کورتە چیرۆک و چیرۆک کە خۆی چەندین چەشنی ھەیە و ھەرکام لەم چەشنانە نوێنەری جۆرێک لە چیرۆکی ناو زەینی نووسەرن. ڕۆمان بریتییە لە گێڕانەوەیەکی چیرۆکئامێزی دوورودرێژ، لەمیانی چیرۆکبێژەوە وێنەی ژیانی کەسایەتییەکان لە چەندین ڕوودا و لە چەندین شوێن و کاتی بەریندا، دەردەخات، زۆر جار خەیاڵ ڕۆلی لە داڕشتنی ڕووداوەکاندا ھەیە، لە ڕۆماندا چەند ڕەگەزێکی گرینگ کۆ دەبێتەوە، لەوانە: ڕووداو، کەسایەتیی سەرەکی، شوێن، کات، چیرۆکبێژ (یان گێڕەرەوە)، گێڕانەوە، بۆگێڕەوە، خەیاڵ، وەسف، دیالۆگ، گۆشەنیگا.

گێڕانەوەی ڕووداوەکان و نووسینەوەیان بە شێوەی پەخشان لە سەدەی شانزدەھەم لە ئینگلتەرە دەستی پێ کرد و شێوازێکی جیاواز بوو لە داستان، بەڵام سەرھەڵدانی ڕاستەقینەی ئەم ھونەرە نوێیە وەک ژانرێکی ئەدەبیی سەربەخۆ، دەگەڕێتەوە بۆ چەرخی رۆشەنگەریی ئەوروپا لە سەدەی ھەژدەھەمدا، کە لەگەڵ گەشەکردن و گەورەبوونی چینی بورژوازیدا و ھەروەھا گەشەکردنی شار و بایەخدان بە تاکەکەس، برەوی زیاتری پەیدا کرد.

زیاتر...


ھەنووکە ٨٧ وتار لە دەروازەی ڕۆمانەکاندا ھەیە.

وتارێک لەوان بە ھەڵکەوت ببینە

وتاری ھەڵبژێردراو

بەرگی چاپی یەکەمی فڕینی شەوانە لە شانشینی یەکگرتوودا

فڕینی شەوانە (بە فەڕەنسی: Vol de Nuit) ڕۆمانی دووەمی ئانتوان دۆ سانت ئێگزوپێریە. ئەم ڕۆمانە بە زمانی فەڕەنسی نووسراوە.

حەکایەتی فڕینی شەوانە سەبارەت بە فڕۆکەوانێکە بە ناوی "فابیەن" کە دەبێت نامەیەک بە دەستی خاوەنەکەی لە ئەرجەنتین بگەیێنێت؛ لە هەمان کاتدا فڕۆکەکەی ڕووبەڕووی بۆران دەبێتەوە. هەرچەند کە خاوەنکاری فابیەن دەزانێت بارودۆخی کەشوهەوا نالەبارە بەڵام گوشار دەخاتە سەر فابیەن بۆ ئەوەی کە هەر دەبێت کارەکەی ئەنجام بدات. خاونکارەکە بە هۆی ئەو زۆرەی کە لە فابیەن کردوویەتی تووشی عەزاب ویژدان دەبێت و لە درێژایی سەفەرەکەی فابیەندا لەگەڵی پێوەنی ڕادیۆیی دەگرێت. حەکایەتەکە بە پیشان دانی نگرانییەکانی ژنەکەی فابیەن و خاونکارەکەی بەردەوام دەبێت و لە کۆتاییدا کورتە باسێک لە بەسەرهاتی فابیەن دەکرێت. لە ساڵی ١٩٣١دا فڕینی شەوانە خەڵاتی فەمینای بردەوە.

زیاتر...

دەقی ھەڵبژێردراو

قەت نابیستن وەرزشوانێک لە ڕووداوێکی دڵتەزێندا ھەستی بۆنکردنی لەدەست بدات. ئەگەر گەردوون بڕیار بدا وانەیەکی دڵتەزێن فێری ئێمەی مرۆڤ بکات، کە ھەڵبەت ئەو وانەیە بە ھیچ کەڵکی ژیانی داھاتووشمان نەیێت، ئاشکرایە کە وەرزشوان دەبێ لاقی لە دەست بدا، فەیلەسووف مێشکی، نیگارکێش چاوی، ئاوازدانەر گوێی و ئاشپەز زمانی...!

وانەی من چ بوو؟ من ئازادیمم لە دەست دا...

وێنەی ھەڵبژێردراو

TheAlchemist.jpg
کیمیاگەر یەکێک لە ڕۆمانەکانی پاولۆ کۆیلۆیە لە ساڵی ١٩٨٨ بڵاو کرایەوە


ژیاننامەی ھەڵبژێردراو

200

بەختیار عەلی ڕۆماننووس، شاعیر و ڕۆشنبیری کوردە و یەکێکە لە دامەزرێنەرانی گۆڤاری ڕەھەند. یەکەم ڕۆمانی بە ناوی مەرگی تاقانەی دوووەم، ساڵی ١٩٩٧ لە سوێد بڵاو کرایەوە.

بەختیار عەلی لە ساڵی ١٩٦٠ لە شاری سلێمانی لەدایکبووە. خوێندنی سەرەتایی لە قوتابخانەی "شێخ سەلام" لە سلێمانی تەواو کردووە و پاشان خوێندنی ناوەندی لە "ناوەندی ئەزمەڕ" و خوێندی ئامادەیی لە ئامادەیی "ھەڵکەوت"ی کوڕان تەواو کردووە. پاشان لە ھەردوو زانکۆی سلێمانی و سەلاحەدین خوێندکاری کۆلیژی زانست بەشی زەویناسی دەبێت، بەڵام لە خۆپیشاندانەکانی ساڵی ١٩٨٣ لە ھەولێر بریندار دەبێت و دەست لە خوێندنی زانکۆ ھەڵدەگرێت و بە تەواوی خۆی بۆ کاری نووسین و ئەدەبیات یەکلا دەکاتەوە. لە ھەمان ساڵدا "قەسیدەی نیشتمان" کە کۆنترین بەرھەمی بڵاوکراوەیەتی نوسیووە. دواتر لە دیوانی گوناھ و کەرنەڤالدا چاپ دەکرێت کە ساڵی ١٩٩٢ بڵاو کراوەتەوە. لە پاییزی ١٩٨٩دا یەکەم وتاری لە ڕۆژنامەی پاشکۆی عێراق دا بڵاو دەبێتەوە. لە نێوان ساڵانی ١٩٩٢ تا ١٩٩٤ چەندین کۆڕ و سێمینار لە سلێمانی و ھەولێر پێشکەش دەکات. پاش سەرھەڵدانی شەڕی ناوخۆ، کوردستان بە جێ دەھێڵێت و ڕوودەکاتە سووریا و پاشان ئەڵمانیا. لە ساڵی ١٩٩٩وە لە شاری کۆڵن نیشتەجێ دەبێت. یەکەم بەرھەمی بڵاوکراوەی بەختیار عەلی قەسیدەی «نیشتیمان» ـە – کە قەسیدەیەکی دوورودرێژە. لە ساڵانی ھەشتادا بەختیار کۆمەڵێک قەسیدەی درێژ دەنووسێت، وەک «شار»، «گوناھ»، «کەرنەڤاڵ» و چەندانی تر، دەستنووسی یەکەم ڕۆمانی «مەرگی تاقانەی دووەم» یش ھەر دەگەڕێتەوە بۆ ئەو سەردەمە.

زیاتر…

ئایا زانیوتە؟

  • عەرەب شەمۆ نووسەرێکی کورد بوو و بە باوکی ڕۆمانی کوردی ناودەبرێت.
  • شڤانی کورد یان شڤانی کورمانجی یەکەمین ڕۆمانی کوردییە.


پۆلەکان

وتەی ھەڵبژێردراو

دەروازە پەیوەندیدارەکان

پڕۆژەکانی تری ویکیپیدیا

خانەخوێی ویکیپیدیا دامەزراوەی ویکیمیدیایە کە چەند پرۆژەی تریش بەڕێوە دەبات:

دەروازەکان