ئیبن بەزوخ

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

عومەر بن عەلی بن بەزوخ قەلعی مەغریبی، ناسناوی ئەبو جەعفەر و ئیبن بەزوخ پزیشک و دەرمانساز و شاعیری موسڵمان ڕەچەڵەکی دەگەڕێتەوە بۆ مەغریبی عەرەبی لە قەڵای بەنی حەماد لە جەزائیر، بەڵام ئەو زۆربەی ژیانی لە دیمەشق بەسەر بردووە و هەر لەوێش مردووە[١].

ژیان[دەستکاری]

پزیشک و زانا بوو، شارەزا بوو بە دەرمانە تاکەکان و لێکدراوەکان، هەروا چاکیش بوو لە ناسینی نەخۆشی و چارەسەرکردنی، هەروەها گرنگیشی بە فەرموودەزانی داوە، شاعیریش بوو کە چەند شیعرێکی هەیە، پاشماوەی دوای خۆی جێ هێشتووە [٢].

دوکانی عەتری هەبوو لە دیمەشق ئەمەش بە عیادەی ئێستا دەچێ، هەموو ڕۆژێک لە دوکانەکەی دادەنیشت و نەخۆش دەهات بۆ لای و ئەویش چارەسەری دەکرد و دەرمانیشی درووستدەکرد و دەیفرۆشت و سوودی بە خەڵک دەگەیاند[٢][٣].

گرنگی بە کتێبە پزیشکیەکان دەدا و حەزی لە لێکۆڵینەو بوو بەو شتانەی کە پزیشکان باشیان کردووە لە نەخۆشی و چارەسەرەکانیان، تەمەنی زۆری بەسەربردووە، لەگەڵ تەمەن پیر دەبوو هێزی نەدەما، تا وای لێهاتبوو نەدەهاتە دوکان تەنها بە (المحفة) نەبێت[٢]. لە نزیکەی ساڵی (٥٧٥ کۆچی/١١٧٩ زایینی) لە دیمەشق[٢].

بەرهەمەکان[دەستکاری]

ئیبن بەزوخ بەرهەمی زۆری هەیە زۆربەیان سەبارەت بە پزیشکین:

  • شەرحی کتێبی (الفصول)ـی هیپۆکرات.
  • شەرحی کتێبی (تقدمة المعرفة)ـی هیپۆکرات.
  • کتێبی (ذخيرة الألباء)
  • (أرجوزة)
  • (المفرد في التأليف من الأشباه)

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ عمر بن علي بن البذوخ، أبو جعفر، القلعي - معجم أعلام الجزائر
  2. ^ ی ا ب پ ابن البذوخ - عيون الأنباء في طبقات الأطباء
  3. ^ عصر الدولة الزنكية (الجزء الأول- ص 350) Archived ١٠ی نیسانی ٢٠١٥, لە وەیبەک مەشین.

بەستەری دەرەکی[دەستکاری]