جەزائیر

جەزائیر
بە عەرەبی: اَلْجُمهُورِيَّة اَلْجَزَائِرِيَّة اَلدِّيمُقرَاطِيَّة اَلشَّعبِيَّة
بەشێکە لە	باکووری ئەفریقا، جیھانی ئیسلامی، جیھانی عەرەب
دامەزران	٣ی تەممووزی ١٩٦٢
ناو	الجزائر، Algeria، Algeria
ناو بە زمانی فەرمی	الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية، الجزائر
بەشداربووە لە	جەنگی لم
زمانی فەرمی	زمانی عەرەبی، Standard Algerian Berber
سروودی نیشتمانی	Kassaman
Culture	culture of Algeria
دروشم بە کوردی	By the people and for the people
دروشم	بالشّعب وللشّعب
کیشوەر	ئەفریقا
وڵات	جەزائیر
پایتەخت	جەزائیر
ناوچەی کاتی	UTC+01:00
پۆتانی شوێن	٢٨°٠′٠″N ١°٠′٠″E
Coordinates of easternmost point	٢٣°٣٠′٠″N ١٢°٠′٠″E
Coordinates of northernmost point	٣٧°٥′٤٠″N ٧°١٢′١٤″E
Coordinates of southernmost point	١٨°٥٨′٦″N ٣°٢١′٢٨″E
Coordinates of westernmost point	٢٧°١٨′٥٥″N ٨°٤٠′١″W
بەرزترین خاڵ	Mount Tahat
نزمترین خاڵ	Chott Melrhir
شێوەی بنەڕەتیی حکوومەت	semi-presidential system
پۆستی سەرۆکی دەوڵەت	سەرۆک کۆماری جەزائیر
سەرۆکی حکوومەت	Abdelmadjid Tebboune
نووسینگەی بەڕێوەبردن	Prime Minister of Algeria
سەرۆک	Sifi Ghrieb
دەستەی جێبەجێکردن	Government of Algeria
ئەنجومەنی یاسادانەر	Parliament of Algeria
دەسەڵاتی دادوەری باڵا	Supreme Court of Algeria
Central bank	Bank of Algeria
دانیشتووان	٤٦٬١٦٤٬٢١٩
دراو	Algerian dinar
خاوەنی	El Mouradia Palace
خاکی ھاوشێوە	Africa/Algiers
Driving side	right
Electrical plug type	Type E، Schuko، Europlug
ڕووداوە بەرچاوەکان	شەڕی جەزائیر، جەنگی لم، دەیەی ڕەشی جەزائیر، پەیماننامەی ئیڤیان
لێکۆڵینەوە لەلایەن	Algerian studies
ڕووبەر	٢٬٣٨١٬٧٤١ کیلۆمەتر چوارگۆشە
وێبگە	https://www.el-mouradia.dz/ar/home
ھاشتاگ	Algeria
پاوانی ئینتەرنێتی	.dz
دەقی سەرەکی ڕێکخراوەیی	Constitution of Algeria
وەسفی ئاڵا	ئاڵای جەزائیر
وەسفی نیشان	Emblem of Algeria
جوگرافیای ئەم بابەتە	geography of Algeria
ئایینی فەرمی	ئیسلام
Railway traffic side	left
ئابووری بابەت	economy of Algeria
دیمۆگرافیای بابەت	demographics of Algeria
ڕێبازی ئیسلامی	مالیکی
کۆدی مۆبایلی وڵات	603
کۆدی تەلەفۆنی وڵات	+213
Emergency phone number	14، 17، 1548، 1055
GS1 country code	613
کۆدی تابلۆی ئۆتۆمۆبیل	DZ
Maritime identification digits	605
تاگی "ستەک ئێکسچەینج"	https://travel.stackexchange.com/tags/algeria
لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە

جەزائیر، بە فەرمی کۆماری دیموکراسی گەلی جەزائیر (بە عەرەبی: الجمهوریة الجزائریة الدیمقراطیة الشّعبیة) وڵاتێکە لە باکووری کیشوەری ئەفریقا. پایتەختی ئەم وڵاتە شاری جەزائیریە.

ھێما

جەزائیر ناسراوە بە وڵاتی یەک ملیۆن شەھید، ئەویش ئاماژەیە بۆ داگیرکاریی فەڕەنسییەکان کە خەڵکی جەزائیر لەبەرامبەر شۆڕشەکەی یەک ملیۆن شەھیدی داوە

ئابووری

ئابووریی جەزائیر لەسەر بنەمای ئیشتراکی یەکێتیی سۆڤیەتی جارانە. ئابووریی جەزائیر لە پێشەوەی وڵاتانی کیشوەری ئەفیقیایە بەھۆی داھاتی نەوت و کشتووکاڵی

دراو

دراوی دیناری جەزائیری بەکار دەھێنن کە نیشانەکەی (DA)ەیە و بەشێوەی گشتی یەک دۆلاری ئەمریکی بەرامبەر ٧٤٫٣٢ دیناری جەزائیرییە

ڕامیاری وڵات

وڵاتەکە بەگوێرەی سیستەمی دیموکراسی و دەستووری دەڕوات؛ ئەو دەستوورە لە ساڵی ١٩٨٩ نووسراوەتەوە. وڵاتی جەزائیر لە ساڵی ١٩٨٨ەوە تاوەکو ئێستا سەر بە ڕژێمی کۆمۆنیستی سۆشیالیزم لە جەزائیر نزیکەی ٥ پارتی کۆمۆنیستی بوونیان ھەیە.

پارتە ڕامیارییەکان

• کۆمەڵەی جەزائیری
• پارتی کرێکاران
• بزووتنەوەی نەھزە
• پارتی کرێکارانی ئیشتراکی
• پارتی پەیمانی ٥٤
• پارتی یاسا
• پارتی کۆمەڵگای ئاشتی

جەژنەکانی وڵات

• ١ی ینایەر (سەری ساڵی زایینی)
• ١ی مایۆ جەژنی کرێکاران
• ١ی تشرینی دووەم یادی شۆڕشی جەزائیری

جەژن و ڕۆژە تایبەتییەکانی موسڵمانان

• ١ی محرم ساڵی کۆچی موسڵمانان
• ١٠ ی محەڕەم ڕۆژی عاشوورا
• ١٠ی زو حەجە جەژنی قوربان
• ١ی شەوال جەژنی ڕەمەزان

ئایین

• ئایینی ئیسلام زۆرینەی پێکھاتەی دانیشتووانی وڵاتی جەزائیر پێک دەھێنێت.

کتێبنامە

• Ageron, Charles-Robert (1991). Modern Algeria – A History from 1830 to the Present. Translated from French and edited by Michael Brett. London: Hurst. ISBN 978-0-86543-266-6.
• Aghrout, Ahmed; Bougherira, Redha M. (2004). Algeria in Transition – Reforms and Development Prospects. Routledge. ISBN 978-0-415-34848-5.
• Bennoune, Mahfoud (1988). The Making of Contemporary Algeria – Colonial Upheavals and Post-Independence Development, 1830–1987. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-30150-3.
• Christelow, Allan (1985) Muslim Law Courts and the French Colonial State in Algeria. Princeton University Press.
• Fanon, Frantz (1966; 2005 paperback). The Wretched of the Earth. Grove Press. ASIN B0007FW4AW, ISBN 978-0-8021-4132-3.
• Gibson، Walcot؛ Cana، Frank Richardson؛ Girault، Arthur (1911). «Algeria» . لە Chisholm، Hugh (ed.). Encyclopædia Britannica (بە ئینگلیزی). بەرگی 1 (چاپی 11th). Cambridge University Press. لاپەڕە 642–653.
• Horne, Alistair (1977). A Savage War of Peace: Algeria 1954–1962. Viking Adult. ISBN 978-0-670-61964-1, ISBN 978-1-59017-218-6 (2006 reprint)
• Laouisset, Djamel (2009). A Retrospective Study of the Algerian Iron and Steel Industry. New York City: Nova Publishers. ISBN 978-1-61761-190-2.
• Roberts, Hugh (2003). The Battlefield – Algeria, 1988–2002. Studies in a Broken Polity. London: Verso Books. ISBN 978-1-85984-684-1.
• Ruedy, John (1992). Modern Algeria – The Origins and Development of a Nation. Bloomington: Indiana University Press. ISBN 978-0-253-34998-9.
• Stora, Benjamin (2001). Algeria, 1830–2000 – A Short History. Ithaca, New York: Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-3715-1.
• Sidaoui, Riadh (2009). "Islamic Politics and the Military – Algeria 1962–2008". Religion and Politics – Islam and Muslim Civilisation. Farnham: Ashgate Publishing. ISBN 0-7546-7418-5.