دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام (داعش)
الدولة الاسلامیة فی العراق والشام
بەشدار لە جەنگی عێراق، یاخیبوونی عێراقی و شەڕی ناوخۆیی سووریا
Flag of Islamic State of Iraq.svg
ئاڵای دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام
ساڵانی چالاکیی٢٠٠٣ - ھەنووکە[١]
ئایدۆلۆژیاسەلەفییەت
سەلەفی-جیھادی
دژە شیعە
دژە مەسیحی
دژە ئێڵ جی بی تی[٢]
سەرکردەکانئەبووبەکر بەغدادی (٢٠١٠–٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩) 
ئەبوو ئیبراھیم ھاشمی قوڕەیشی (٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩–۲۰۲۲) 
شوێنگەسەرەکییەکانمووسڵ - تکریت - فەلووجە (عێراق)
ڕقە (سووریا)
ناوچەی
ئۆپەراسیۆنەکان
 عێراق
 سووریا
 تورکیا
 ئەفغانستان[٣]
 لیبیا[٤]
 سۆماڵیا
ڕۆژاوای ئەفریقا[٥]
 پاکستان
 میسر
 یەمەن
ھێزنەزانراو
بەشێکە لەئەلقاعیدە ٢٠٠٤[٦] - ٢٠١٣[٧]
درووست بووە وەک جەماعەت ئەلتەوحید وەلجیھاد
ئەنجومەنی شوورای موجاھیدین
دەوڵەتی ئیسلامیی لە عێراق
ھاوپەیمانانAQMI Flag asymmetric.svg بۆکۆ حەرام (٢٠١٥–٢٠١٦)
AQMI Flag asymmetric.svg سوپای خالید کوڕی وەلید
دوژمنان یەکینەکانی پاراستنی گەل

پارتی کرێکارانی کوردستان[٨]
پێشمەرگە
پەڕگە:YBŞ.png یەکینەکانی بەرخوودانی شەنگال
پارتی ئازادیی کوردستان
سوپای سووریا
پەڕگە:Flag of the National Defense Force.svg ھێزی بەرگریی نیشتمانی
عێراق سپای عێراق
ھێزی فرەنەتەوە - عێراق
عێراق ئەنجومەنی نیشتمانیی ڕزگاریی عێراق
عێراق میلیشیا شیعەکان
تورکیا سپای تورکیا (پێکدادانی سەرسنوور)
ئێران ئیران[٩][١٠][١١][١٢]
حیزبوڵڵا[١٣]

بەرەی شۆڕشگێڕانی سووریا[١٤]
سپای موجاھیدین[١٥]
سوپای ئازادی سووریا[١٦]
 لیبیا
 توونس[١٧]
 ئوردن[١٨]
 فەڕەنسا
جەنگەکان/شەڕەکانجەنگی عێراق
یاخیبوونی عێراقی
شەڕی ناوخۆیی سووریا[١٩]

دەوڵەتی ئیسلامی کە پێشتر ناوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام (بە عەرەبی: الدولة الاسلامیة فی العراق والشام) بە کورتە ناوی داعش بوو، گرووپێکی ئیسلامی لە عێراق و سووریا بوون کە خۆیان بە وڵات و دەوڵەتێکی سەربەخۆ دەزانی و چندین ناوچە لە باکووری عێراق و سووریایان کۆنترۆڵ کردبوو. ئەم گرووپە لەلایەن ئەبوبەکر بەغدادی، لە شۆڕشگێڕانی جیاوەبوو لە تۆڕی ئەلقاعیدە، بەڕێوە دەبرا. گرووپەکە لەگەڵ دەوڵەتانی عێراق، سووریا، ئەرتەشی ئازادی خوازی سووریا، کوردانی ڕۆژاوای کوردستان و ھێزەکانی پێشمەرگە و پاراستنی ھەرێمی کوردستان لە شەڕدا بوون.

داعش تا ئەو ڕادە توند و تیژە کە لەگەڵ گرووپە ئیسلامییەکانی تریشدا (وەک لقی ئەننەسرە) بە شەڕ ھاتووە و لە (شوباتی ٢٠١٤)دا ئەیمەن ئەلزەواھیری، ڕێبەری ئەلقاعیدە بە فەرمی ڕای گەیاند کە دەوڵەتی ئیسلامی عیراق و شام ھیچ پێوەندییەکی بەوانەوە نییە.[٢٠] داعش لە سووریادا سەرکەوتنی زۆری بە دەست نەھێنا و لەلایەن بەرەی ئەننەسرەوە تێکشکانی زۆری بینی، بەڵام لە (حوزەیرانی ٢٠١٤)دا توانی شاری مووسڵ، دووھەمین شاری گەورەی عێراق، داگیر بکا.[٢١] لەگەل ئەوەشدا سەرۆکی ویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا ترەمپ باراک ئۆباما و ھیلاری کلینتۆنی بەوە تۆمەت بارکرد بەوەی ئەو دەستی ھەبووە لە دامەزراندنی داعش[٢٢] و ھەروەھا ئەمە تەنھا قسەیەک نییە تەنھا لەلایەن سەرۆکی ئێستای ئەمریکا کرابێت و گومانێک بێت بەڵکو لە ڤیدیۆیەک کلینتۆن خۆی دان بەوە دادەنێت کە خۆیان دامەزرێنەری ڕێکخراوی داعشن تەنانەت ڕێکخراوی ئەلقاعیدەش بۆ ئەوەی بجەنگن لە دژی سۆڤیەت[٢٣][٢٤][٢٥] لەناوچوونی گرووپەکە لەلایەن حکوومەتی ئێراقەوە ڕاگەێندراوە، بەڵام ھەندێک لە ئەندامەکانی ھێشتا وەک خانەی مردوو لە کۆمەڵگە جیاوازەکاندا ماونەتەوە.

عێراق[دەستکاری]

ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی داعش (سوور)، ناوچەکانی ئۆپەراسیۆنەکانی داعش (سووری کاڵ) ئەو وڵاتانەی داعش چالاکی تێدا ھەبووە (سپی)،

دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام (داعش) لە نیوەی دووھەمی ساڵی ٢٠١٣ نزیک بە ١٤٠٠ ماڵی لە عێراقدا خاپوور کرد. لەم ھێرشانەدا ١٩٩٦کەس گیانی لە دەست دا و ٣٠٢١ کەسیش بریندار بوون.[٢٦] لە (کانوونی دووھەمی ٢٠١٤) دوای ئاگردانی خێوەتی ڕەخنەگرانی سوننە لە پارێزگا سوننەکانی عێراق لەلایەن ھێزەکانی حکوومەتی عێراق، ئەرتەش لە ھەر دوو شاری ڕەمادی و فەلووجە پاشەکشەی کرد، ھێزەکانی «داعش» دەرفەتەیان بە ھەل زانی و نیوەی شاری فەلووجە و بەشێک لە ڕەمادییان کۆنترۆڵ کرد و لەم دوو شارەدا پاسگەی ھات و چۆ و پشکنینیان دامەرزاند. سەرەڕای بەرگری و خۆڕاگری عەشیرەکان[٢٧][٢٨][٢٩][٣٠] ھێزەکانی داعش بەتەواوی دەستیان بە سەر فەلووجەدا گرت، بەڵام لە شەڕی ڕەمادیدا فەرماندەی داعش دەکوژرێ[٣١] و کۆنترۆڵی ھەر دوو شارەکە لە دەست دەدەن.[٣٢][٣٣]

مێژوو[دەستکاری]

دەوڵەتی ئیسلامی-یە لە دوای ڕووخانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی دروست بووبێت کە لە [عێراق] و [سووریا] چەند ویلایەتێکیان بەدەستەوەیە و چالاکییان ھەیە بەپێی ئەو نەخشەیەی ماوەیەکی زۆرە بڵاویان کردووەتەوە سووریا و پارێزگا سونییەکانی عێراق دەگرێتەوە و نەخشەکە ھەرێمی کوردستان و پارێزگا شیعییەکانی عێراق و ناوچەیەکی سووریا لەباکور لوبنان و ناوچەیەکی تر لەباکوری ناوچەی جۆلانی سووریا ناگرێتەوە، و لە ساڵی ٢٠١٣ دامەزراوە بەڵام بناغەی ئەم دەوڵەتە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٢٠٠٦ کاتێک ڕێکخراوی 'ئەلقاعیدە لەبیلاد ڕافیدەین' لەلایەن ئەبو موسعەب ئەلزەرقاوی دامەزرا. گرووپەکە پێک ھات و پشتگیریی دەکرێت لەلایەن گرووپە یاخیبووەکانەوە، لەنێویاندا ڕیکخراوەکانی کە پێش خۆی ھەبوون وەک ئەنجومەنی شورای موجاھیدین، ئەلقاعیدە، جەیش ئەلفاتیحین، جوندئەلسەحابە، کەتیبەکانی ئەنساڕ ئەلتوحید وەلسونە، جەیش ئەلتائیفە ئەلمەسنووڕە، و ھتد… و ھەندێکی تر لە گرووپە چەکدارە سونییەکان. ئامانجی ئەم گرووپە ئەوە بوو کە خەلافەتێکی ئیسلامیی سوننی لەناوچە سوننە نشینەکانی عێراقدا دابمەزرێنێت، کە دواتر ئەم ئامانجە سووریاشی گرتەوە.

لە لووتکەی جەنگی عێراقدا، ئامادەبوونی ھۆی لە پارێزگاکانی پارێزگای ئەلئەنبار، نەینەوا، کەرکووک و زۆرینەی پارێزگای سەڵاحەدین و ھەندێک بەشی پارێزگای بابل و پارێزگای دیالە و پارێزگای بەغدادا ڕاگەیاند. شاری بەعقووبەی بە پایتەختی خۆی ڕاگەیاند. لەشەڕی بەردەوامی ناوخۆیی سووریادا، گرووپەکە ئامادەیییەکی بەرفراوانیی لە پارێزگاکانی پارێزگای ڕقە، ئیدلب و حەلەب ھەبوو.

دەوڵەتەکە بەرپرسیار ڕاگەیاندووە لە کوشتنی ھەزاران سەربازی عێراقی و ھەزاران کارمەندی ھەواڵگری حکوومەتی عێراقی و کارمەندان و ھاووڵاتییانی حکوومەتەکانی ھاوپەیمانە نێودەوڵەتییەکانی عێراق. سەرباری چەندین کشانەوە و بێ ھێزبوونی ڕێکخراوەکە پێش بوونی بە دەوڵەتەکە لەکۆتا قۆناغەکانی جەنگی عێراقدا، و ئێستا ژمارەی ئەندامانی دەگاتە نزیکە ١٤٠٠٠ ئەندام. لەسەرەتای مانگی [نیسان - ٢٠١٣]ەوە، دەوڵەتەکە ئۆپەراسیۆنەکانی درێژکردووەتەوە بۆ ئەودیو سنوورەکانی عێراق و تا ناو سووریا کە تێیدا دەستوەشاندنێکی سەربازی خێرای ئەنجامداوە کە بووەتە ھۆی دەست بەسەردا گرتنی ناوچە گەورە و سەرەکییەکانی باکووری سووریا، بەجۆرێک کە "چاودێریگەی سووریی بۆ مافی مرۆڤ" وەسفیان دەکات وەک "بەھێزترین ڕەوت".[٣٤]

نامەیەک و دواتریش تۆمارێکی دەنگیی لەلایەن ئەیمەن ئەلزەواھیرییەوە، سەرکردەی ئێستای ئەلقاعیدە، لە ٢٠١٣دا کە تێیدا بەشی سووریا لە دەوڵەتی ئیسلامیی ھەڵدەوەشێنێتەوە؛ بەڵام ئەمیر دەوڵەتی ئیسلامی، ئەبوبەکر بەغدادی ڕەتیکردەوە کە پەیوەست بێت بەو فەرمانەوە ئەویش بەھۆکاری ئەوەی لەسەر بنەمایەکی فیقھیی ئیسلامی، پاشان دەوڵەتەکە لەو کاتەوە ئۆپەراسیۆنەکانی لە سووریا بەردەوامە. لە ڕاگەیەندراوێکی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ شدا، ئەلقاعیدە ڕای گەیاند کە دەوڵەتی ئیسلامیی لە عێراق و شام بەھیچ جۆرێک پەیوەندی پێیانەوە نەماوە و سەر بەوان نەماوە.

ھێرش بۆ سەر بەغداد[دەستکاری]

چەکدارانی ڕێکخراوی «دەوڵەتی ئیسلامی» بەنیازن ھێرش بکەنە سەر شاری بەغدادی پایتەخی عێراقو بۆ ئەو مەبەستەش پلانو بەرنامەیان داڕشتووە. ئەو پلانە خۆی لە چەن ھەنگاوێکدا دەبینێتەوە، کە تێیدا کاتژمێری سفریان دیاریکردووە بۆ ھێرشەکە، ھەنگاوی یەکەم ئامادە بوونی ژمارەیەکی زۆری چەکدار لە ناو شاری بەغداد کە وەک «شانەی نووستوو» کار دەکەن و لە کاتی ھێرشی چەکداران بۆ سەربەغداد لە ھەنگاوی دووھەمدا دەکەونە کار و کۆنترۆڵی شار دەگرنە دەست.[٣٥]

ناو و گۆڕانکارییەکان لەناودا[دەستکاری]

سەرەتا تەنھا ناوی (دەوڵەتی ئیسلامی لەعێراق) بوو، بەڵام لەڕۆژی ٩ی نیسانی ٢٠١٣دا فراوان کراو ناوەکە گۆڕا بۆ دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام و پاشان لە ڕۆژی ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٤ ناوەکەی گۆڕدرا بۆ دەوڵەتی ئیسلامیی[٣٦][٣٧]

ڕووداوەکان[دەستکاری]

٢٠١٣[دەستکاری]

  • ٩ی نیسان بەشێوەی فەرمی لەژێرناوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام خۆیان ڕاگەیاند
  • ٥ی ئاب دەستداگرتن بەسەر فڕۆکەخانەی منغ ی سەربازی[٣٨]
  • ٢٩ی ئەیلوول، تەقاندنەوە لە نزیک تەلاری ئاسایشی ھەولێر[٣٩]

٢٠١٤[دەستکاری]

  • لە ١٠ی حوزەیران دەستیان گرت بە سەر پارێزگای نەینەوا لە عێراق[٤٠]
  • لە ١٧ی حوزەیران دەست گرتن بەسەر فیرقەی ١٧[٤١]
  • ٢٥ی تەممووز تەقاندنەوەی مەزاری نەبی یونس لە مووسڵ[٤٢]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 10ی Novemberی 2013. Retrieved 3ی Februaryی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  2. ^ "ISIS's Persecution of Gay People | Counter Extremism Project". web.archive.org. 2020-10-23. Retrieved 2022-07-14.
  3. ^ "The Islamic State in Afghanistan: Assessing the Threat". United States Institute of Peace (بە ئینگلیزی). Retrieved 2020-12-23.
  4. ^ "داعش لە لیبیا شەڕێكی سەخت دەكات". ماڵپەڕی رووداو. Retrieved 26ی Decemberی 2020. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help)CS1 maint: url-status (link)
  5. ^ "بەرەنگاربووبەوەی داعش لە ڕۆژاوای ئەفریکا پێویستە". editorials.voa.gov. Retrieved 2021-03-12.
  6. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 27ی Septemberی 2013. Retrieved 3ی Februaryی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help) ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  7. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 9ی Julyی 2014. Retrieved 7ی Julyی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  8. ^ "کردهای داعشی (کیفیت بالا)". آپارات - سرویس اشتراک ویدیو (بە فارسی). Retrieved 2020-12-22.
  9. ^ "TSK, IŞİD konvoyunu vurdu". Milliyet. Archived from the original on 4ی Februaryی 2014. Retrieved 01.02.2014. {{cite web}}: Check date values in: |accessdate= و |archive-date= (help)
  10. ^ "Türkiye IŞİD konvoyunu vurdu". dw.de. Archived from the original on 2ی Februaryی 2014. Retrieved 01.02.2014. {{cite web}}: Check date values in: |accessdate= و |archive-date= (help)
  11. ^ "TSK, Irak-Şam İslam Devleti Örgütü konvoyunu vurdu". CNN TURK. Archived from the original on 2ی Februaryی 2014. Retrieved 01.02.2014. {{cite web}}: Check date values in: |accessdate= و |archive-date= (help)
  12. ^ "Turkish army returns fire from al-Qaeda-affiliated fighters on Syrian border – Today's Zaman, your gateway to Turkish daily news". Today's Zaman. 16 October 2013. Archived from the original on 3ی Decemberی 2013. Retrieved 18 December 2013. {{cite web}}: Check date values in: |archivedate= (help) ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  13. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 7ی Julyی 2014. Retrieved 7ی Julyی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help) ٧ی تەممووزی ٢٠١٤ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  14. ^ "Al Qaida rebels leave mass grave behind as they desert base in Syria". McClatchy. 6 January 2014. Archived from the original on 12ی Februaryی 2014. Retrieved 10 January 2014. {{cite web}}: Check date values in: |archive-date= (help) ١٢ی شوباتی ٢٠١٤ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  15. ^ "Syria rebels unite and launch new revolt, against jihadists". AFP. 4 January 2014. Archived from the original on 4ی Januaryی 2014. Retrieved 15 January 2014. {{cite news}}: Check date values in: |archivedate= (help)
  16. ^ "Al-Qaeda-linked Isis under attack in northern Syria". BBC. 4 January 2014. Archived from the original on 9ی Februaryی 2014. Retrieved 15 January 2014. {{cite news}}: Check date values in: |archive-date= (help)
  17. ^ "داعش هەڕەشەی زیاتر کردنەوەی هەڕەشەکانی بۆ سەر تونس دەکات - Mehr News Agency". ku.mehrnews.com. Retrieved 2021-03-12.
  18. ^ www.rudaw.net https://www.rudaw.net/sorani/middleeast/280220151-amp. Retrieved 2021-04-01. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help)
  19. ^ "Jihadists push Syria rebels out of Raqqa". Now.mmedia.me. Agence France-Presse. 14 August 2013. Archived from the original on 3ی Decemberی 2013. Retrieved 10 January 2014. {{cite news}}: Check date values in: |archivedate= (help) ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  20. ^ Al-Qaeda disavows any ties with radical Islamist ISIS group in Syria, Iraq ٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. Washington post
  21. ^ Who are Isis? A terror group too extreme even for al-Qaida ٢٤ی نیسانی ٢٠١٧ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. Guardian
  22. ^ "Trump Admitting". Archived from the original on 4ی Augustی 2017. Retrieved 22ی Septemberی 2019. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  23. ^ "Hilary Clinton Admits ISIS/AL QAEDA organization". Archived from the original on 9ی Mayی 2018. Retrieved 22ی Septemberی 2019. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help) ٩ی ئایاری ٢٠١٨ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  24. ^ "Hillary Clinton: 'We Created al-Qaeda'". Archived from the original on 27ی Julyی 2019. Retrieved 22ی Septemberی 2019. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  25. ^ al qaeda organization made by
  26. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 12ی Septemberی 2017. Retrieved 28ی Juneی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  27. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 5ی Januaryی 2014. Retrieved 28ی Juneی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  28. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 6ی Octoberی 2014. Retrieved 28ی Juneی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |accessdate= و |archivedate= (help) ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  29. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 12ی Octoberی 2014. Retrieved 22ی Septemberی 2019. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  30. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 8ی Septemberی 2014. Retrieved 3ی Februaryی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  31. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 12ی Septemberی 2017. Retrieved 28ی Juneی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  32. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 12ی Septemberی 2017. Retrieved 28ی Juneی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  33. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 12ی Septemberی 2017. Retrieved 28ی Juneی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  34. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 2ی Julyی 2017. Retrieved 7ی Julyی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  35. ^ "ماڵپەڕی شارپرێس: ئەمریکا ھۆشداریداوەتە عێراقرۆیتەرز: چەکدارانی دەوڵەتی ئیسلامی ھێرش دەکەنە سەر بەغداد". Archived from the original on 12ی Septemberی 2014. Retrieved 7ی Julyی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help) ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  36. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 30ی Juneی 2014. Retrieved 29ی Julyی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  37. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 28ی Aprilی 2017. Retrieved 29ی Julyی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  38. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 23ی Juneی 2015. Retrieved 29ی Julyی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  39. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 11ی Septemberی 2015. Retrieved 29ی Julyی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  40. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 12ی Marchی 2015. Retrieved 29ی Julyی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  41. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 4ی Marchی 2016. Retrieved 29ی Julyی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= و |archive-date= (help)
  42. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on 17ی Aprilی 2016. Retrieved 29ی Julyی 2014. {{cite web}}: Check date values in: |accessdate= و |archivedate= (help) ١٧ی نیسانی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.