ئەلقاعیدە

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
ئاڵای ئەلقاعیدە

ئەلقاعیدە (بە عەرەبی: القاعدة یا تنظيم القاعدة) ڕێکخراوەیەکی بنەماخوازی ئیسلامییە کە ساڵی ١٩٨٨ بۆ شەڕی دژی سۆڤیەت لە وڵاتی ئەفغانستان دامەزراوە و ناوی لە ساڵی ١٩٩٥ەوە خراوەتە ناو پێڕستی ڕێکخراوە تیرۆریستییەکانەوە. ئەو ڕێکخراوەیە لە ژمارەیەک تۆڕی جۆربەجۆری ئیسلامیی تیرۆریست پێک ھاتووە کە تێکڕا ئەمریکا و ئیسرائیل بە دوژمنی ھاوبەشی ھەموو موسڵمانان دەزانن و لەپێناو بەرگرتن بە دەستێوەردانەکانی جیھانی ڕۆژاوایی لە دنیای ئیسلامدا و بڵاوکردنەوەی ئیسلام لە جیھاندا خەباتی چەکدارانە دەکەن.

ئوسامە بن لادەن بناغەدانەر و سەرۆکی ئەلقاعیدە بوو کە ڕێکەوتی ٢ی ئایاری ٢٠١١ لەلایەن سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە لە پاکستاندا کوژرا.[١]

ھەندێک لەو کردەوە تیرۆریستییانەی کە ئەلقاعیدە بەئاشکرا لە ئەستۆی گرتوون بریتین لە:

  • ساڵی ١٩٩٣، ھێرش بۆ پاپۆڕێکی ئەمریکایی لە مۆگادیشۆ کە بوو بە ھۆی کوژرانی ١٨ سەربازی ئەمریکایی،
  • ساڵی ١٩٩٥، تەقاندنەوەی ئۆتۆمبیلێکی بۆمبڕێژکراو لە ڕیاز کە بوو بە ھۆی کوژرانی ٥ سەربازی ئەمریکایی،
  • ساڵی ١٩٩٨، تەقاندنەوەی باڵوێزخانەی ئەمریکا لە نایروبیا و داروسسەلام کە ٢٢٤ کوژراوی لێ کەوتەوە،
  • ساڵی ٢٠٠٠، ھێرش بۆ پاپۆڕێکی تر لە یەمەن کە ١٧ کوژراوی لێ کەوتەوە،
  • ساڵی ٢٠٠١، کوتانی دوو فڕۆکەی ڕفێنراو بە بورجە جمکەکانی ناوەندی بازرگانیی جیھانی لە نیویۆرک و فڕۆکەیەکی ڕفێنراوی دیکە بە پەنتاگۆن کە زیاتر لە ٣٠٠٠ کەسی کردە قوربانی،
  • ساڵی ٢٠٠٤، تەقینەوەکەی جێژنی قوربان لە ھەولێر کە بوو بە ھۆی کوژران و برینداربوونی سەرجەم ٢٥٠ کەس.[٢]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ ماڵپەڕی ڕووداو: ئوسامە بن لادەن کێ بوو؟ Archived ٥ی ئایاری ٢٠١١, at the Wayback Machine.
  2. ^ شەبانی، ئەحمەد؛ فەرھەنگی زانستی سیاسی؛ بڵاوگەی زانستگای کوردستان (سنە)؛ ساڵی ٢٠١٠؛ لاپەڕەی ٢٨.

داڕێژە:ئیسلامیزم