باراک ئۆباما

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
باراک ئۆباما
لەدایکبوون ٨ August ١٩٦١
ھۆنۆلولو ، ویلایەتی ھاوایی
پیشە سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
حیزبی سیاسی حیزبی دێموکرات
ئایین مەسیحی
ھاوسەر میشێل ئۆباما
منداڵەکان مالیا ، ساشا
خەڵاتەکان خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی
واژۆ
ماڵپەڕ
www.barackobama.com

باراک ئۆباما (بە ئینگلیزی: Barack Obama) لە دایک بووی ٤ August ساڵی ١٩٦١ لە ویلایەتی ھاوایی ، زانکۆی کۆڵۆمبیا ، زانکۆی هارڤەرد تەواو کردوە. قوتابی بەشی یاسا بووە . ئەندامی حیزبی دێموکراتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ، سیناتۆری ویلایەتی ئیلینووا ، چل و چوارەمین سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ھەروەھا ھەڵگری خەڵاتی ئاشتیی نۆبێلە.

ژیان[دەستکاری]

ئۆباما لە ویلایەتی کانساس ھاوای لە باوکێکی کینی و دایکێکی ئەمریکی سپی پێست لە دایک بووە. لە دوای تەمەنی دوو ساڵیدا باوکی دوای ئەوەی گەڕاوەتەوە بۆ کینیا بەجێی ھێشتووە و لای دایکی ماوەتەوە و دایکی پەروەردەی کردووە، دوای ئەوەی دایکی ئۆباما شودەکاتەوە بە پیاوێکی قوتابی ئیندۆنیسی بە منداڵی دەگوازرێتەوە بۆ جاکارتا لەگەڵ خێزانەکەی و لە دایکەوە خوشکێکی دەبێت بەناوی (مایا) نووسەری ناودار سکوتتۆرۆ دەڵێت ئۆباما بۆ ماوەی دووساڵ لە قوتابخانەیەکی ئیسلامی دا خوێندویەتی دواتر پەیوەندی کردووە بە خوێندنگەیەکی کاسۆلیکی و پاشان بووە بە مەسیحی لە ساڵی ١٩٩٥ دواتر دایکی بە نەخۆشی شێرپەنجە مردووە، لە یادەوەریەکانیدا ئۆباما یادەوەریەکانی خۆی و دایکی نووسیوەتەوە. دوای ئەوەی ئۆباما پەیوەندی دەکات بە زانکۆی کالیفۆرنیا و بەر لەوەی بچێتە زانکۆی کۆلۆمبیا لە نیویۆرک کە دواتر لە ساڵی ١٩٨٣ لێی دەرچووەو بڕوانامەی بەکالۆریس ی لە زانستی سیاسی و پەیوەندی دەوڵەتی وەرگرتوەو دواتر لە بواری تایبەتیدا کاریکردووە بۆ ھاوکاری ھەژاران و لانەوازان، جگە لەوەش وەک نووسەر و لێکۆڵەرەوەی ئابووری بۆ ڕێکخراوی (بزەنس ئەنتەر ناشیوناڵ کۆربۆ رەیشن) کاریکردوە، ساڵی ١٩٨٥چووەتە شاری شیکاگۆ دوای ئەوەی کە کارێکی دەست کەوتووە بوەتە بەڕێوەبەری پڕۆژەی بووژانەوەی گەڕەکە ھەژارنشینەکان ، لە ساڵی ١٩٩١ زانکۆی یاسای لە ھارڤارد تەواوکردووەو بووەتە وانەبێژ لە زانکۆی شیکاگۆ بۆ ساڵی ١٩٩٣.

ئۆباما لەکاتی پێشکەشکردنی وتارێک دوای بردنەوەی زۆرینەی دەنگەکان

ژیانی سیاسی[دەستکاری]

ساڵی ١٩٩٦ ھەڵبژێردراوە بۆ ئەنجومەنی پیران لە ئیلینۆی و بە شێوەیەکی فەرمی چووەتە نێو پارتی دیموکراتخوازی ئەمریکا و لە نۆڤەمبەری ساڵی ٢٠٠٤ لە ھەڵبژاردنەکانی کۆنگرێس دەرچووە بۆ ویلایەتی ئیلینۆی بەرێژەی ٧٠% لە کۆیی دەنگەکان لە بەرامبەردا ڕکابەری کۆماری ٢٧% ی ھێناوە ھەر بۆیەش بووە گەنجترین ئەندامی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا و لە ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ئەمریکا بۆ ساڵی ٢٠٠٨ خۆی پاڵاوت و دەرچوو، ئێستاش سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە بۆ جاری دووەم، لە کاتی ھەڵبژاردنەکاندا ڕۆژنامەی (یەدیعۆت ئەحرۆنوت)ی ئیسڕائیلی و پێگەی(ئینت) زۆر بەڕاشکاوانە پشتگیریان لێکردو ئەم ھەواڵەش زۆر بڵاو بوەوە بەڵام ئۆباما دوای بڵاو بوونەوەی ھەواڵەکان ئەم پشتگیریەی بە موبادەرەیەکی تاکەکەسی وەسفکرد و وتەکانی لە پێگەی (واینت) گۆڕان. لە وتارەکەشیدا کە لە بەردەم ڕێکخراوی (ئیبپاک) ی ئیسرائیلدا بۆ ئامادەبووان دابووی وتی: قودس بە پایتەختی ئیسرائیل دەمێنێتەوەو پێویستە بە یەکگرتووی بمێنێتەوە، کە میدیاکانی جیھانی ئیسلامی بەتەواوی ورووژاند و سەرکردایەتی فەلەستین و حیزبەکانی فەلەستین بەتوندی وەڵامی ئەو لێدوانانەی ئەوکاتی ئۆبامایان دایەوە و دواتر لە چاوپێکەوتنی کەناڵی (سی ئێن ئێن) لەوەڵامی ئەو پرسیارەدا وتی: ئەم بابەتە بەجێ دەھێڵین بۆ ڕێکەوتن و وتووێژی ھەردوو لایەنی ناکۆک کە فەلەستینیەکان و ئیسرائیلن ، لە ڕۆژی ٥ ی نۆڤەمبەری ساڵی ٢٠٠٨ دوای ڕاگەیاندنی ئەنجامەکانی ئەو ھەڵبژاردنە بە سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا ھەڵبژێردراو دوای ئەوەی کە بووە سەرۆک بڕیاری کشانەوەی ھێزەکانی ئەمریکای دا لە عێراق کە لەکاتی ھەڵمەتەکانی بانگەشەی ھەڵبژاردنەکاندا بانگەشەی دەکرد بۆ گێڕانەوەی ھێزەکانی ئەمریکا لە عێراق و ئەفغانستان بەڵام ئەو بڕیارە تەنھا بۆ عێراق بوو لە بەرامبەردا ھێزەکانی ئەمریکا لەسەر خاکی ئەفغانستان تا ئێستاش ماونەتەوە، ھەرچی ئەو ھێزانەشی کە لە عێراق بوون بۆ ناوچەکانی کەنداو و ئەفغانستان گوێزرانەوە و سەبارەت بە بەڵینەکانی بۆ نەھێشتنی گرتووخانە نایاساییەکانی تا ئێستا بەبێ چارەسەر ماونەتەوە بە تایبەتی گرتووخانەکانی گۆنتانامۆ کە بووەتە مایەی شەرمەزاری بۆ ئەمریکا و لە سەردەمی دەستەڵاتی جۆرج بۆش دروستکراون،

کەسایەتی ئۆباما[دەستکاری]

ئۆباما کەسایەتییەکی کۆمەڵایەتی ھەیە ھەمیشە دەیەوێت وەک کەسێکی سادە دەربکەوێت نەک کەسایەتی ساسەتمەدار، لەو ڕوانگەیەوەش چەندین ھەنگاوی ناوە وەک :

  • لە سەری ساڵدا وەک کەسێکی ئاسایی چوو بۆ شەڕە بەفر
  • ھەمیشە لەیارییەکانی خولی NBA باسکەی ئەمریکی ئامادە دەبێت و لەکۆتایی خوولەکەدا خەڵاتی تایبەت دەبەخشێتە ئەستێرەکانی خوولەکە
  • زۆرکات دەچێتە چێشتخانە سادەکان، و خواردنی سادەش دەخوات وەک ھەمبەرگر و ماسی
  • ھەمیشە ئارەزووی لەبەرکردنی جلوبەرگی سادە دەکات
ئۆباما بە جلوبەرگی سادەوە

دەستکەوتی سیاسی[دەستکاری]

  • کووشتنی ئوسامە بن لادەن ی سەرۆکی ڕێکخراوی قاعیدە، کە لەلایەن ئەمریکیەکان بە گەورە تیرۆریستی جیھانی ناسراوە
  • کشانەوەی ھێزەکانی ئەمریکی لە وڵاتی عێراق

سەرچاوە[دەستکاری]