تاڵیبان

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
تاڵیبان
Taliban insurgents turn themselves in to Afghan National Security Forces at a forward operating base in Puza-i-Eshan -a.jpg
دامەزران١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٤
وڵاتئەفغانستان
لایەنگیریی سیاسیfar-right
ئایدۆلۆژیای سیاسیئیسلامەتی، Pashtunwali، Deobandi، religious nationalism
شوێنی دامەزرانKandahar
ئایینئیسلام
Designated as terrorist byویلایەتە یەکگرتووەکان، ڕووسیا
ئاڵای تاڵیبان لە ١٩٩٧ تاکوو ٢٠٠١

تاڵیبان بزووتنەوەیەکی ئیسلامییە کە داوای جێبەجێکردنی حوکمەکانی شەریعەتی ئیسلام دەکات لە ھەموو بوارەکانی ژیاندا، لە ساڵی ١٩٩٤ تاکوو ١٩٩٦ بزووتنەوەیەکی چەکداری بوون، دەستیان بە چالاکییەکانیان کردووە لە ئەفغانستان و لە ساڵانی ١٩٩٦ تاکوو ٢٠٠١ حوکمی وڵاتی ئەفغانستانیان کردووە و ئەوکات یارمەتی لە پاکستان و سعودیە وەردەگرت ماوەی حوکمەکەشی کۆتایی ھات بە لە دوای ھێرشەکانی ١١ی ئەیلوول کە ھێرشەکە لەلایەن ئەلقاعیدە بوو، لە ساڵی ٢٠٠١ تاکوو ئێستا جەنگی تاڵیبان و ھاوپەیمانانی ئەمریکا و حکوومەتی ئێستای ئەفغانستان بەردەوامە و لەم ماوەیەش بە ھەزاران کەس تێیدا کوژراون لە ھەردوو لایەندا، لەماوەی حوکمی تاڵیبان بەگوێرەی ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ حوکمێکی لە ڕادەبەر خراپ بووە بەتایبەت بۆ ڕەوشی ژنان و ئازادییەکانی مافی مرۆڤ بەرتەسکرابوویەوە.