کرماشان

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
کرماشان
—  شار  —
مەیدانێکی شاری کرماشان
کرماشان لە کوردستان ھەڵکەوتووە
کرماشان
جێگەی لە کوردستاندا
پۆتانەکان: ٣٤°١٨′٠″N ٤٧°٤′٠″E / ٣٤.٣٠٠٠٠°N ٤٧.٠٦٦٦٧°E / 34.30000; 47.06667پۆتانەکان: ٣٤°١٨′٠″N ٤٧°٤′٠″E / ٣٤.٣٠٠٠٠°N ٤٧.٠٦٦٦٧°E / 34.30000; 47.06667
وڵات  کوردستان
پارێزگا پارێزگای کرماشانی ئێران
شارستان شارستانی کرماشان
بەرزایی ١٬٣٥٠ مەتر (٤٬٤٣٠ فووت)
ژمارەی دانیشتووان (٢٠٠٦)
 • سەرجەم ٧٨٤٬٦٠٣
زمان و ئایین
 • زمان زمانی کوردی، فارسیی کرماشانی
 • ئایین شیعە، یارسان ، سوننه، یەھوودی٬ بەھایی
کۆد(ەکانی) تەلەفۆن ٠٨٣١
ماڵپەڕ http://www.kermanshah.ir/

کرماشان یەکێکە لە شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و ناوێ پارێزگایەکی ئێرانە. به پێ سه‌رژمێری ساڵی ۱۳۸۵ هه‌تاوی، حه‌شیمه‌تی ئه‌و شاره نزیک به ۷۸۴٬۶۰۲ که‌س بووه. به‌و بۆنه‌وه به نۆیه‌مین شاری گه‌وره‌ی ئێران ده‌بژێردرێ. مێژووی پێک هاتنه‌که‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سه‌ده‌ی پێنجه‌می زایین و هه‌ر له‌و سه‌رده‌مه‌وه تا هێرشی عه‌ره‌به‌کان، وه‌کو دوویه‌مین پێته‌ختی ئیمپراتووری ئێران له سه‌رده‌می ساسانه‌کان دا جێ‌ی سه‌رنجی حکوومه‌ت بوو. یازده سه‌ده به دوای هێرشی عه‌ره‌به‌کاندا، له سه‌رده‌می ده‌سه‌ڵاتی قاجاره‌کان له ئێراندا دیسان شاره‌که بووژایه‌وه و به هۆی که‌وتنه سه‌ر ڕێگای به‌غدا و که‌ربه‌لا گرینگی تایبه‌تی په‌یدا کرد. له ماوه‌ی شه‌ڕه‌کانی یه‌که‌م و دووهه‌می جیهانی دا له لایه‌ن هێزه داگیرکاره‌کانه داگیر کرا، به‌ڵام دوای شه‌ڕ به‌جێیان هێشت. ئه‌م شاره له سه‌رده‌می شه‌ڕی ئێران و عێراق دا زیانی زۆری لێکه‌وت. خه‌ڵکی کرماشان به زاراوه‌کانی کەلھوری ، گورانی، جافی و هه‌ورامی قسه‌ ئه‌که‌ن( له دابه‌شکردنی ئیداری کوردستانی ڕۆژهه‌ڵات له لایه‌ن حکوومه‌تی ناوه‌ندی ئێرانه‌وه، به‌شێکی ناوچه‌کانی هه‌ورامان خراونه‌ته سه‌ر ئه‌م پارێزگایه).

A view of Kermanshah in mid 19th century- toward south, Farokhshad Mt. and Wasi Mt. are visible at background

رەگەزی ناوی کرماشان[دەستکاری]

وشەی کرماشان لە وشەی کرمانجان گیراوە [١]. کرمانجان یان کورمانجان یان کوری مانجەکان، ناوی ھۆزێک لە پێش ھاتنی مادەکان بۆ ئەم بەشە، بووە. مانج ناوی ھۆزێکی زەردەشتی بووە کە لەم ناوچەیەدا ژیاون.

تاق وەسان

کەش و هەوا[دەستکاری]

زانیاری کەش و هەوا بۆ Kirmaşan/Kermanshah, Iran
مانگ جانواری فێبرواری ئازار نیسان ئایار جوون جوولا ئاب سێپتەمبەر ئۆکتۆبەر نۆڤەمبەر دیسەمبەر ساڵ
پێوانەی بەرز °C (°F) 20.0
(68)
21.0
(69.8)
27.0
(80.6)
30.0
(86)
35.0
(95)
41.0
(105.8)
44.0
(111.2)
44.0
(111.2)
39.0
(102.2)
33.0
(91.4)
26.0
(78.8)
21.0
(69.8)
44
(111.2)
تێکڕای بەرز °C (°F) 6.5
(43.7)
8.9
(48)
14.3
(57.7)
19.7
(67.5)
25.8
(78.4)
33.3
(91.9)
37.8
(100)
37.0
(98.6)
32.5
(90.5)
25.0
(77)
16.7
(62.1)
9.7
(49.5)
22.27
(72.08)
تێکڕای نزم °C (°F) −4.3
(24.3)
−3.0
(26.6)
1.2
(34.2)
5.1
(41.2)
8.2
(46.8)
11.4
(52.5)
16.1
(61)
15.4
(59.7)
10.6
(51.1)
6.4
(43.5)
1.8
(35.2)
1.7
(35.1)
5.88
(42.6)
تۆماری نزم °C (°F) −24
(−11)
−27.0
(−16.6)
−10.4
(13.3)
−6.0
(21.2)
−1.0
(30.2)
2.0
(35.6)
8.0
(46.4)
8.0
(46.4)
2.0
(35.6)
−3.5
(25.7)
−11.0
(12.2)
−19
(−2)
−27
(−16.6)
نیشتن mm (inches) 67.1
(2.642)
62.9
(2.476)
88.9
(3.5)
69.9
(2.752)
33.7
(1.327)
0.5
(0.02)
0.3
(0.012)
0.3
(0.012)
1.3
(0.051)
29.2
(1.15)
54.3
(2.138)
70.3
(2.768)
478.7
(18.848)
تێکڕا ڕۆژە باراناوییەکان 11.4 10.7 12.6 11.0 7.6 0.5 0.2 0.4 0.5 4.9 7.9 9.6 77.3
تێکڕا ڕۆژە بەفراوییەکان 5.9 4.7 1.9 0.2 0 0 0 0 0 0 0.3 3.1 16.1
 % شێ 75 71 62 57 49 28 23 23 25 40 59 71 48.6
تێکڕای مانگانە کاتژمێرەکانی هەتاو 134.8 150.1 180.7 204.6 268.0 348.3 349.1 336.7 304.6 242.8 187.6 147.9 ٢٬٨٥٥٫٢
سەرچاوە: NOAA (1961-1990) [٢]
مۆزە خانەی کرماشان
Khaneh-Barookh1

بەرزاییەکان[دەستکاری]

ناو موقعیت بەرزی زنجیره چێا
پەڕاو باکووری ڕۆژهەڵاتی کرماشان ۳۳۵۷ مەتر زنجیره چیای زاگرۆس
سپی کێو باشووری کرماشان ۲۸۰۵ مەتر زنجیره چیای زاگرۆس
مەێوەله باکوری کرماشان ۲۱۰۰ مەتر(تەقریبی) زنجیره چیای زاگرۆس


شارە خووشکەکانی[دەستکاری]

وێنە[دەستکاری]

}}

پەراوێزەکان[دەستکاری]

  1. هەژار، "هەمبانەبۆرینە"
  2. "Kermanshah Climate Normals 1961-1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved December 28, 2012.