دەریای ناوین

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
(لە زەریای ناوینەوە ڕەوانە کراوە)
Jump to navigation Jump to search
دەریای ناوین
Mediterranee 02 EN.jpg
نەخشەی دەریای ناوین
زەویئەورووپای ڕۆژاوا، باشووری ئەورووپا، باکووری ئەفریقا و ڕۆژاوای ئاسیا
پۆتان35°N 18°E / 35°N 18°E / 35; 18پۆتانەکان: 35°N 18°E / 35°N 18°E / 35; 18
جۆردەریا
Primary inflowsئۆقیانووسی ئاتلانتیک، دەریای مەڕمەڕە، نیل، ئیبرۆ, ڕۆن، ڕووباری چێلیف، ڕووباری پۆ
ئاوڕێژ
ڕووبەر٢٬٥٠٠٬٠٠٠ km2 (٩٧٠٬٠٠٠ sq mi)
Average depth١٬٥٠٠ m (٤٬٩٠٠ پێ)
زۆرترین قووڵایی٥٬٢٦٧ m (١٧٬٢٨٠ پێ)
Water volume٣٬٧٥٠٬٠٠٠ km3 (٩٠٠٬٠٠٠ cu mi)
٨٠–١٠٠ ساڵ[١]
زۆرترین پلەی گەرما٢٨ °C (٨٢ °F)
کەمترین پلەی گەرما١٢ °C (٥٤ °F)
دوورگەکان٣٣٠٠+
شارەکانئەسکەندەریە, بارسێلۆنا, جەزائیر, ئیزمیر, ڕۆما, ئەتینا, بەیرووت, تەرابلوس, توونس , , تێل ئەڤیڤ
دەریای ناوین

دەریای ناوین یان دەریای سپی ناوی دەریایەکە کەوتووەتە ناوبەری ئاسیا، ئەورووپا و ئەفریقاوە. دەریایەکی گەورەیە کە ڕووبەری دەگاتە نزیکەی ٢، ٥ کیلۆمەتری چوارگۆشە (تۆزێک لە وڵاتی عەرەبستانی سەعوودی مەزنترە).

دەریای ناوەڕاست یەکێکە لە دەریا گرنگەکانی جیھان لە ڕووی گواستنەوەی دەریایی. ڕووبەری ئەم دەریای ٢٬٥٠٠٬٠٠٠ کیلۆمەترە.[٢] مامناوەندی قووڵایی دەریای ناوەڕاست ١٥٠٠ مەترە و قووڵترین خاڵەکەی ٥٢٦٧ مەترە لە شوێنێکدا بە ناوی قووڵایی کالیپسۆ لە دەریای ئایۆن. دەریای ناوین ٠٫٧٪ ی ئاستی ئۆقیانووسەکانی جیھان پێکدەھێنێت بەڵام پەیوەن بە ئۆقیانووسی ئاتلانتیک لە ڕێگەی تەنگەی گیبرالتارە--ئەو تەنگە تەسکەی کە ئۆقیانووسی ئاتلانتیک بە دەریای ناوینەوە دەبەستێتەوە و نیمچەدوورگەی ئیبریای ئەورووپا لە مەغریب لە ئەفریقا جیا دەکاتەوە - کە تەنیا ١٤ کیلۆمەتر (٩ مایل) پانە.[٣]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ Pinet, Paul R. (2008). Invitation to Oceanography. Paleoceanography. 30. Jones & Barlett Learning. p. 220. ISBN 978-0-7637-5993-3.
  2. ^ "Mediterranean Sea | Facts, History, Islands, & Countries". www.britannica.com. Britannica. Retrieved 18ی شوباتی 2022. Check date values in: |accessdate= (help)
  3. ^ Longhurst, Alan R. (1ی کانوونی دووەمی 2007). "Chapter 9 - THE ATLANTIC OCEAN". Ecological Geography of the Sea (Second Edition): 131–273. doi:https://doi.org/10.1016/B978-012455521-1/50010-3 Check |doi= value (help). Check date values in: |accessdate=, |date= (help); |access-date= requires |url= (help)