دەریا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
شەپۆلەکانی دەریای کەنار لە یەدەگی نەتەوەیی باراس، ICA، پێروو

دەریا، زەریای جیھانی یان بە سادەیی زەریا تەنێکی پەیوەندیدار بە ئاوی سوێر کە زیاتر لە ٧٠ی ڕووی زەوی داپۆشیوە (٠٠٠ , ١٣٢ , ٣٦١ کیلۆمەتر چوارگۆشە [١٣٩ , ٤٣٤ , ١٣٩] میل چوارگۆشە)، بە کۆی گشتی قەبارەی نزیکەی ٠٠٠ , ٠٠٠ , ٣٣٢ , ١ کیلۆمەترسێجا [٠٠٠ , ٠٠٠ , ٣٢٠ مەتر سێجا].[١]کەش و ھەوای زەوی ڕێک دەخات و ڕۆڵی گرنگی ھەیە لە سوڕی ئاو و سوڕی کاربۆن و سوڕی نایترۆجیندا. لەکۆنەوە گەڕان کراوە، لەکاتێکدا لێکۆڵینەوەی زانستیی دەریا، ئۆقیانووسۆگرافیا، بە شێوەیەکی بەربڵاو دەدرێتەوە پاڵ گەشتە کانی کاپتن جەیمس کووک بۆ گەڕان بە دوای زەریای ھێمن لە نێوان ١٧٦٨ بۆ ١٧٧٩.

وشەڕەتناسی (ئێتیمۆلۆژی)[دەستکاری]

وشەی زەریا لە وشەی ئەڤێستاییی «zrayah» ەوە ھاتووە. وشەی زەریا کۆنترە لە وشەی دەریا چونکە دەنگی ز لە دەنگی د کۆنترە.[٢]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "WHOI Calculates Volume and Depth of World's Oceans". Ocean Power Magazine. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە July 13, 2012. لە ڕێکەوتی February 28, 2012 ھێنراوە. 
  2. ^ نەبەز، جەمال، وشەنامەی ئێتیمۆلۆژیای زمانی کوردی