ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان

ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان
ناحیە
نەخشەی سەرەوە نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان، خەلیفان و ناحیەکانیان و گوندەکانیان) نەخشەی لای ڕاست نەخشەی کارگێڕی پارێزگای ھەولێر لە ساڵی (٢٠٢٦)دا نەخشەی لای چەپ نەخشەی کارگێڕی پارێزگای ھەولێر لە ساڵی (٢٠١٢)دا.
وڵات	کوردستان عێراق
ھەرێم	ھەرێمی کوردستان
پارێزگا	پارێزگای ھەولێر
قەزا	چۆمان
ناوەند	چۆمان
بوون بە ناحیە	١٨٥٠
زمان و ئایین
• زمان	کوردی (سۆرانی)
• ئایین	ئیسلام(سوننە)
ناوچەی کاتی	UTC+٣:٣٠ (ناوچەی کاتی)
• ھاوین (DST)	UTC+٤:٣٠ (ھاوین)
تەلەفۆن	٠٠٩٦٤

ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان (بە عەرەبی: ناحیة مرکز قضاء جومان، بە ئینگلیزی: Choman Subdistrict center district ) یەکێکە لە ناحیەکانی قەزای چۆمان لە پارێزگای ھەولێر لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. ناوەندەکەی شارەدێی چۆمانە.

لە زۆربەی یەکەی کارگێڕی قەزادا لە ھەرێمی کوردستان و عێراقدا، کاتێک یەکەی قەزا دێتە کایەوە، ئەوا ناحیەی ناوەندی قەزاکەش دێتە کایەوە بە ھەمان ناو.

ناو

• ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی چۆمانە.
• ناوی "چۆمان" یەکێکە لە ناوە دێرین و ڕەسەنە کوردییەکان، وەک چۆن ناوەندی قەزاکەش (چۆمان) بەھۆی پێگەی جوگرافییەکەیەوە ئەم ناوەی لێنراوە. بۆچوونی زمانەوانی و مێژوویی سەرەکی لەسەر ڕەگی ئەم ناوە بۆ ئەم خاڵانەی خوارەوە دەگەڕێتەوە:
  • واتای زمانی (چۆم + ان): بۆچوونی ھەرە بەھێز و زانستی لەسەر ناوی چۆمان، پەیوەندی بە سروشت و جوگرافیای ناوچەکەوە ھەیە لە ڕووی بوونی سەرچاوەی ئاوەوە، چۆم: لە زمانی کوردیدا (بەتایبەت لە شێوەزاری ڕانیەیی، سۆرانی، و موکریانی) بە واتای ڕووبار، ڕووباری گەورە، یان چەم دێت. ان: پاشگرێکی کۆ یان نیشانەی شوێنە لە زمانی کوردیدا (وەک چۆن دەڵێین دارستان، کوردان، یان ھۆزان). کەواتە "چۆمان" وەک وشە واتە "ڕووبارەکان" یان "شوێنی چۆم و ڕووبارەکان". ئەم ناوەش تەواو لەگەڵ سروشتی ناوچەکەدا دەگونجێت، لەبەرئەوەی شارۆچکەی چۆمان دەکەوێتە سەر ڕێڕەوی چەندین ڕووبار و چەم و سەرچاوەی ئاوی گرنگ (وەک ڕووباری باڵەکایەتی) کە لە چیا سەرکەشەکانی وەک ھەڵگورد و سەکرانەوە سەرچاوە دەگرن.
  • پێگەی جوگرافی (دۆڵی چۆمان): ھەندێک لە مێژوونووسان ئاماژە بەوە دەکەن کە لە ڕابردوودا بەو دەشتایی و دۆڵە فراوانەی کە ڕووبارەکەی پێدا تێدەپەڕێت وتراوە "دۆڵی چۆمان" (واتە دۆڵی ڕووبارەکە)، و دواتر کە ئاوەدانی و گوند لەو شوێنەدا دروست بووە، ناوی دۆڵەکە گواستراوەتەوە بۆ سەرنشینەکان و بووە بە ناوی شارۆچکەکە.

جوگرافیا

سنوری ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان:

• لە باکوورەوە ناحیەی سمێلان.
• لە باشوورەوە ناحیەی قەسرێ.
• لە ڕۆژھەڵاتەوە ناحیەی حاجی ئۆمەران و شارستانی پیرانشار.
• لە ڕۆژاواوە ناحیەی گەڵاڵە و ناحیەی قەسرێ.

دانیشتوان

ژمارەی دانیشتووانی (١٣٩٦٥) ھەزار کەسە.

کارگێڕی

ئەم ناحیەیە لە (٢٤) گوند پێکھاتووە:

• ئێنێ
• باسان
• بندایزان
• خۆشکان، چۆمان
• دێڵزێ
• سەکران
• سینگۆرە
• شیخ وەتمان
• شیوەڵۆک
• شێخان، چۆمان
• قەڵاتەبۆر
• کانی سپی، چۆمان
• کەوەرتە
• کۆسرەتان
• کۆنەخانان
• گۆرۆنێ
• مژدەنیان
• مەران
• مەمی خەلان
• ناوبەرگە
• ناوپردان
• وەردێ
• وێزێ

ئەمانەش ببینە

• قەزای چۆمان
• ناحیەی قەسرێ
• ناحیەی گەڵاڵە
• ناحیەی سمێلان
• ناحیەی حاجی ئۆمەران