مەلا کرێکار

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
مەلا کرێکار (نەجمەدین فەرەج ئەحمەد)
لەدایکبوون٧ جووڵای ١٩٥٦
سلێمانی
نەتەوەکورد
ناوەکانی ترمەلا کرێکار
پیشەسەرکردەی پێشووی ئەنسارولئیسلام
ساڵانی چالاکی٢٠٠١–٢٠٠٣
حیزبی سیاسیئەنسارولئیسلام
ئایینئیسلام
ھاوسەرروخوش ئەحمەد
منداڵەکان٤
خزمەکانخالید ڕەنجدەر (برا)
وێبگە
https://www.krekar.co

نەجمەدین فەرەج ئەحمەد ناسراو بە مەلا کرێکار لە ساڵی ١٩٥٦ لە سلێمانی لەدایکبووە. ماستەری لە زانستی فەرموودەوانیدا ھەیە، زمانەکانی کوردی، عەرەبی، فارسی، ئینگلیزی و نۆرویژی دەزانێت. زیاتر لە ھەزار وانە و چل پەرتووکی ھەیە و شاعیریشە و دیوانی شیعرەکانی ٣٠٠ لاپەڕەیە.[١] لایەنەکانی دژ بە مەلا کرێکار بە تیرۆریست ناوی دەبەن[٢][٣] بەڵام خودی مەلا کرێکار و لایەنگرانی ئەمە ڕەد دەکەنەوە و لەسەر ئەم باوەڕەن کە مەلا کرێکار تیرۆریست نییە و ھیچ بەڵگەیەک بۆ سەلماندنی ئەم بابەتە نییە و ئەڵێن دادگای نەرویژیش نەیتوانیوە تیرۆریست بوونی بسەلمێنێ.[٤] ئەو چەندین جار ھەڕەشەی کوشتنی لە مەریوان ھەڵەبجەیی کردووە و فەتوای بە کوشتنی داوە لەبەر توانج و ڕەخنە و نووسینەکانی لەسەر ئایینی ئیسلام.[٥][٦]

ژیاننامە[دەستکاری]

مامۆستا کرێکار لە ساڵی ١٩٥٦ لە خێزانێکی ھەژار لە شاری سلێمانی لە دایکبووە، شەش براو چوار خوشکی ھەیە. لە ساڵی ١٩٦٢ دەستی بە خوێندن کردووە و قۆناغی سەرەتایی و ناوەندی لە شاری سلێمانی تەواو کردووە. لە ساڵی ١٩٧٤بووە بە پێشمەرگەی پارتی دیموکراتی کوردستان و بەردەوام بووە تا نسکۆی ساڵی ١٩٧٥. لە پاش نسکۆی ساڵی ١٩٧٥ و لەناوچوونی شۆڕشی ئەیلول دەگەڕێتەوە سلێمانی و پاش ماوەیەک ڕودەکاتە شاری ھەولێر و لە تەمەنی ١٩ ساڵیدا وەک فەرمانبەر لە ئەمانەتی گشتی کاروباری کۆمەڵایەتی دادەمەزرێت و ھاوکات درێژە بەخوێندنی شەوانە دەدات، قۆناغی دواناوەندی بە سەرکەوتووی و نمرەیەکی باش تەواو دەکات.

لە ساڵی ١٩٧٨ دەگەڕێتەوە شاری سلێمانی و لە زانکۆی سلێمانی وەردەگیرێت لە بەشی ئاداب زمانی عەرەبی و بە پلەیەکی باش زانکۆ تەواو دەکات و پلەی دووەم بەدەست دێنێت لەسەر ئاستی کۆلێژ بەشی زمانی عەرەبی و شەشەم دەبێت لەسەر ئاستی بەشەکانی تری کۆلێژ کە زانستەکانی زمان و کۆمەڵناسی لە خۆگرتووە.[١]

دادگایکردنی ئۆسلۆ[دەستکاری]

تۆمەتەکان[دەستکاری]

  1. لە ساڵی ٢٠٠٩و لەکۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا لەگەڵ بڵاوکراوە عەرەبییەکاندا ھەڕەشەی کردووەو وتوویەتی ئەگەر وڵاتی نەرویج بمنێرێتەوە بۆ کوردستان، ئەوا لەسەر ئەوە وەزیری شارەوانی پێشوو، ئارنەسولبێرگ، دەکوژرێت.
  2. ساڵی ٢٠٠٩ لەبەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنێکی ئەمریکیدا بەناوی (داواکراوەکە)، بەئوسامەبن لادنیدا ھەڵداوەو دەستخۆشیشی لەو تیرۆریستانە کردووە کە لە عێراق خۆیان دەتەقێننەوە.
  3. سێیەم سکاڵا لەسەر ئەوەیە کە مەلا کرێکار لە ساڵەکانی ٢٠٠٨ و ٢٠٠٩ و٢٠١٠، لەسەر پێگەی پاڵتاک لەئەنتەرنێت ھەڕەشەی کوشتنی لەسێ کوردی دانیشتووی وڵاتی نەرویج کردووەو ھانی خەڵکی داوە ھەر کاتێک توانیان دەستیان لێبوەشێن لەبەر ئەوەی ئەو سێکەسە سوکایەتیان بە ئیسلام و قورئان و مسوڵمانان کردبوو.
  4. پەیوەندی بە داعش و تێکەڵبوونی بە کارە تیرۆرستییەکان

حوکمدانی لە دادگای نەرویج[دەستکاری]

سەرەنجام بە سێ سکاڵاکەی لەسەر دادگا حوکمی دوو ساڵ و دە مانگ سزای زیندانیکردنی بۆ مەلا کرێکار دەرکرد. دواجار لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ ئازاد کرا.

ڕادەستکردن بە ئیتاڵیا[دەستکاری]

لە ٢٦ی ئاداری ٢٠٢٠ ئەوە ڕاگەیەندرا کە سوید مەلا کرێکاری ڕادەستی ئیتاڵیا کردووە.[٧] پارێزەرەکەی و زۆر کەسایەتی کوردستان ڕەخنەیان لەم بڕیارە گرت، بەوەی کە سوید بەبێ سەلماندنی ھیچ تۆمەتێکی سەر مەلا کرێکار ئەویان ڕادەست کردووە و ڕادەستکردنەکە لە کاتێکی نەخوازراوی وا بووە کە ڤایرۆسی کۆرۆنا بە فراوانی لە ئیتاڵیا بڵاوبۆتەوە.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ماڵپەڕێ ئاوێنە|لەسەر چییە مەلا کرێکار دادگایی دەکرێت؟
  1. ^ ی ا "ژیاننامەی مەلا کرێکار". krekar.co. لە ڕێکەوتی ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٠ ھێنراوە. 
  2. ^ Solholm، Rolleiv. "Mullah Krekar on UN's terrorist list". www.norwaypost.no (بە زمانی ئینگلیزی). لە ڕێکەوتی ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ ھێنراوە. 
  3. ^ "Europe crackdown on 'jihadist network'". BBC News. ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥. لە ڕێکەوتی ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ ھێنراوە. 
  4. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٠. لە ڕێکەوتی ١١ی ئایاری ٢٠٢٠ ھێنراوە. 
  5. ^ "Mariwan Halabjaee, the Salman Rushdie of Iraqi Kurdistan, Threatened by Mullah Krekar". ekurd.net. لە ڕێکەوتی ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ ھێنراوە. 
  6. ^ "Video Interview with Mariwan Halabjaee: Sex, Sharia and Women in the History of Islam". The Muslim Issue. ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٠ی ئازاری ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ ھێنراوە. 
  7. ^ "وردەکاریی ڕادەستکردنەوەی مەلا کرێکار بە ئیتاڵیا". rojnews.news. ڕۆژنیوز. لە ڕێکەوتی 1ی ئایاری 2020 ھێنراوە.