مەلا کرێکار

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
مەلا کرێکار

Mullah Krekar.jpg
مەلا کرێکار لەمیانەی خۆپیشاندانێکدا لەدژی سووتاندنی قورئان لە ئۆسلۆ
لەدایکبوون (١٩٥٦-٠٧-٠٧) ٧ی تەممووزی ١٩٥٦ (تەمەن ٦٦ ساڵ)
نەتەوەکورد
ناوەکانی ترمەلا کرێکار سەید قوتبی کورد
پیشەئەمیری پێشووی ئەنسارولئیسلام
چالاکبوون٢٠٠١–٢٠٠٣
حیزبی سیاسی ئەنسارولئیسلام
ئایینئیسلام
ھاوسەرڕووخۆش ئەحمەد (١٩٨٤-ئێستا)[١]
مناڵ(ەکان)٤
خزمەکانخالید ڕەنجدەر (برا)
وێبگەhttps://www.krekar.co


نەجمەدین فەرەج ئەحمەد ناسراو بە مەلا کرێکار لە ساڵی ١٩٥٦ لە سلێمانی لەدایکبووە. ماستەری لە فەرموودەناسیدا ھەیە، زمانەکانی کوردی، عەرەبی، فارسی، ئینگلیزی و نەرویژی دەزانێت. زیاتر لە ھەزار وانە و حەفتا پەرتووکی ھەیە و شاعیریشە و دیوانی شیعرەکانی ٣٠٠ لاپەڕەیە.[٢] لایەنەکانی دژ بە مەلا کرێکار بە تیرۆریست ناوی دەبەن.[٣][٤] بەڵام خودی مەلا کرێکار و لایەنگرانی ئەمە ڕەت دەکەنەوە و لەسەر ئەم باوەڕەن کە مەلا کرێکار تیرۆریست نییە و ھیچ بەڵگەیەک بۆ سەلماندنی ئەم بابەتە نییە و دەڵێن دادگای نەرویژیش نەیتوانیوە تیرۆریستبوونی بسەلمێنێت.[٥]

ژیاننامە[دەستکاری]

مەلا کرێکار لە ساڵی ١٩٥٦ لە خێزانێکی ھەژار لە شاری سلێمانی لە دایکبووە، شەش برا و چوار خوشکی ھەیە. لە ساڵی ١٩٦٢ دەستی بە خوێندن کردووە و قۆناغی سەرەتایی و ناوەندی لە شاری سلێمانی تەواو کردووە. لە ساڵی ١٩٧٤ بووە بە پێشمەرگەی پارتی دیموکراتی کوردستان و بەردەوام بووە تا نسکۆی ساڵی ١٩٧٥. لە پاش نسکۆی ساڵی ١٩٧٥ و لەناوچوونی شۆڕشی ئەیلوول، دەگەڕێتەوە سلێمانی و پاش ماوەیەک ڕوو دەکاتە شاری ھەولێر و لە تەمەنی ١٩ ساڵیدا وەک فەرمانبەر لە ئەمانەتی گشتیی کاروباری کۆمەڵایەتی دادەمەزرێت، و ھاوکات درێژە بە خوێندنی شەوانە دەدات، قۆناغی دواناوەندی بە سەرکەوتوویی و نمرەیەکی باش تەواو دەکات. لە ساڵی ١٩٧٨دا، دەگەڕێتەوە شاری سلێمانی و لە زانکۆی سلێمانی وەردەگیرێت لە بەشی وێژەی زمانی عەرەبی و بە پلەیەکی باش زانکۆ تەواو دەکات و پلەی دووەم بەدەست دەھێنێت لەسەر ئاستی کۆلێژی بەشی زمانی عەرەبی، و شەشەم دەبێت لەسەر ئاستی بەشەکانی تری کۆلێژ، کە زانستەکانی زمان و کۆمەڵناسی لەخۆگرتووە.[١]

دادگایکردنی ئۆسلۆ[دەستکاری]

تۆمەتەکان[دەستکاری]

  1. لە ساڵی ٢٠٠٩، لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا لەگەڵ بڵاوکراوە عەرەبییەکاندا ھەڕەشەی کردووە و وتوویەتی «ئەگەر وڵاتی نەرویج بمنێرێتەوە بۆ کوردستان، ئەوا لەسەر ئەوە وەزیری شارەوانیی پێشوو، ئارنەسولبێرگ، دەکوژرێت.»
  2. ساڵی ٢٠٠٩ لە بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنیی ئەمریکیدا، بە ناوی «داواکراوەکە»، بە ئوسامە بن لادنیدا ھەڵداوە و دەستخۆشیشی لەو تیرۆریستانە کردووە کە لە عێراق خۆیان دەتەقێننەوە.
  3. لە ساڵەکانی ٢٠٠٨ و ٢٠٠٩ و ٢٠١٠دا، لەسەر پێگەی پاڵتۆک لە ئینتەرنێت ھەڕەشەی کوشتنی لە سێ کوردی دانیشتووی وڵاتی نەرویژ کردووە و ھانی خەڵکی داوە ھەر کاتێک توانیان دەستیان لێ بوەشێنن، لەبەر ئەوەی ئەو سێ کەسە سووکایەتیان بە ئیسلام و قورئان و موسڵمانان کردبوو

حوکمدانی لە دادگای نەرویژ[دەستکاری]

سەرەنجام، بە سێ سکاڵاکەی لەسەر، دادگا حوکمی دوو ساڵ و دە مانگ سزای زیندانیکردنی بۆ مەلا کرێکار دەرکرد. دواجار لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ ئازاد کرا.

ڕادەستکردن بە ئیتاڵیا[دەستکاری]

لە ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٠دا، ئەوە ڕاگەیەندرا کە سوێد مەلا کرێکاری ڕادەستی ئیتاڵیا کردووە.[٦] پارێزەرەکەی و زۆر کەسایەتی کوردستان ڕەخنەیان لەم بڕیارە گرت، بەوەی کە سوێد بەبێ سەلماندنی ھیچ تۆمەتێکی سەر مەلا کرێکار ئەویان ڕادەست کردووە و ڕادەستکردنەکە لە کاتێکی نەخوازراوی وا بووە کە ڤایرۆسی کۆرۆنا بە فراوانی لە ئیتاڵیا بڵاوبووەتەوە.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ماڵپەڕێ ئاوێنە|لەسەر چییە مەلا کرێکار دادگایی دەکرێت؟
  1. ^ ئ ا "پاش ئەوەی لە مانگی ٨/ی ساڵی ١٩٨٤ دەگەڕێتەوە شاری سلێمانی، لە ٢٢/٧/١٩٨٤ژیانی ھاوسەری لەگەڵ خاتو ڕوخۆش ئەحمەد پێک دەھێنێت کە پێشتر یەکیان ناسیوەو". krekar.co. Retrieved ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٠. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)
  2. ^ "ژیاننامەی مەلا کرێکار". krekar.co. Retrieved ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٠. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)
  3. ^ Solholm, Rolleiv. "Mullah Krekar on UN's terrorist list". www.norwaypost.no. Retrieved ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧. Check date values in: |accessdate= (help)
  4. ^ "Europe crackdown on 'jihadist network'". BBC News. 12ی تشرینی دووەمی 2015. Retrieved ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  5. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٠. Retrieved ١١ی ئایاری ٢٠٢٠. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help) ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٠ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  6. ^ "وردەکاریی ڕادەستکردنەوەی مەلا کرێکار بە ئیتاڵیا". rojnews.news. ڕۆژنیوز. Archived from the original on ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٠. Retrieved 1ی ئایاری 2020. Check date values in: |accessdate=, |archivedate= (help) ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٠ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.