مەلا کرێکار

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
مەلا کرێکار (نەجمەدین فەرەج ئەحمەد)

Mullah Krekar.jpg
مەلا کرێکار لەمیانەی خۆپیشاندانێکدا لەدژی سوتاندنی قورئان لە ئۆسلۆ
لەدایکبوون (١٩٥٦-٠٧-٠٧) ٧ی تەممووزی ١٩٥٦ (تەمەن ٦٥ ساڵ)
نەتەوەکورد
ناوەکانی ترمەلا کرێکار
پیشەئەمیری پێشووی ئەنسارولئیسلام
چالاکبوون٢٠٠١–٢٠٠٣
حیزبی سیاسی ئەنسارولئیسلام
ئایینئیسلام
ھاوسەرروخۆش ئەحمەد (١٩٨٤-ئێستا)[١]
مناڵ(ەکان)٤
خزمەکانخالید ڕەنجدەر (برا)
وێبگەhttps://www.krekar.co

نەجمەدین فەرەج ئەحمەد ناسراو بە مەلا کرێکار لە ساڵی ١٩٥٦ لە سلێمانی لەدایکبووە. ماستەری لە فەرموودەناسیدا ھەیە، زمانەکانی کوردی، عەرەبی، فارسی، ئینگلیزی و نەرویجی دەزانێت. زیاتر لە ھەزار وانە و پەنجا پەرتووکی ھەیە و شاعیریشە و دیوانی شیعرەکانی ٣٠٠ لاپەڕەیە.[٢] لایەنەکانی دژ بە مەلا کرێکار بە تیرۆریست ناوی دەبەن.[٣][٤] بەڵام خودی مەلا کرێکار و لایەنگرانی ئەمە ڕەد دەکەنەوە و لەسەر ئەم باوەڕەن کە مەلا کرێکار تیرۆریست نییە و ھیچ بەڵگەیەک بۆ سەلماندنی ئەم بابەتە نییە و دەڵێن دادگای نەرویژیش نەیتوانیوە تیرۆریست بوونی بسەلمێنێت.[٥]

ژیاننامە[دەستکاری]

مامۆستا کرێکار لە ساڵی ١٩٥٦ لە خێزانێکی ھەژار لە شاری سلێمانی لە دایکبووە، شەش برا و چوار خوشکی ھەیە. لە ساڵی ١٩٦٢ دەستی بە خوێندن کردووە و قۆناغی سەرەتایی و ناوەندی لە شاری سلێمانی تەواو کردووە. لە ساڵی ١٩٧٤بووە بە پێشمەرگەی پارتی دیموکراتی کوردستان و بەردەوام بووە تا نسکۆی ساڵی ١٩٧٥. لە پاش نسکۆی ساڵی ١٩٧٥ و لەناوچوونی شۆڕشی ئەیلوول دەگەڕێتەوە سلێمانی و پاش ماوەیەک ڕودەکاتە شاری ھەولێر و لە تەمەنی ١٩ ساڵیدا وەک فەرمانبەر لە ئەمانەتی گشتی کاروباری کۆمەڵایەتی دادەمەزرێت و ھاوکات درێژە بەخوێندنی شەوانە دەدات، قۆناغی دواناوەندی بە سەرکەوتووی و نمرەیەکی باش تەواو دەکات.

لە ساڵی ١٩٧٨ دەگەڕێتەوە شاری سلێمانی و لە زانکۆی سلێمانی وەردەگیرێت لە بەشی ئاداب زمانی عەرەبی و بە پلەیەکی باش زانکۆ تەواو دەکات و پلەی دووەم بەدەست دێنێت لەسەر ئاستی کۆلێژ بەشی زمانی عەرەبی و شەشەم دەبێت لەسەر ئاستی بەشەکانی تری کۆلێژ کە زانستەکانی زمان و کۆمەڵناسی لە خۆگرتووە.[١]

دادگایکردنی ئۆسلۆ[دەستکاری]

تۆمەتەکان[دەستکاری]

  1. لە ساڵی ٢٠٠٩و لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا لەگەڵ بڵاوکراوە عەرەبییەکاندا ھەڕەشەی کردووە و وتوویەتی ئەگەر وڵاتی نەرویج بمنێرێتەوە بۆ کوردستان، ئەوا لەسەر ئەوە وەزیری شارەوانی پێشوو، ئارنەسولبێرگ، دەکوژرێت.
  2. ساڵی ٢٠٠٩ لەبەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنێکی ئەمریکیدا بەناوی (داواکراوەکە)، بە ئوسامە بن لادن یدا ھەڵداوە و دەستخۆشیشی لەو تیرۆریستانە کردووە کە لە عێراق خۆیان دەتەقێننەوە.
  3. سێیەم سکاڵا لەسەر ئەوەیە کە مەلا کرێکار لە ساڵەکانی ٢٠٠٨ و ٢٠٠٩ و٢٠١٠، لەسەر پێگەی پاڵتاک لەئەنتەرنێت ھەڕەشەی کوشتنی لە سێ کوردی دانیشتووی وڵاتی نەرویج کردووە و ھانی خەڵکی داوە ھەر کاتێک توانیان دەستیان لێبوەشێن لەبەر ئەوەی ئەو سێ کەسە سووکایەتیان بە ئیسلام و قورئان و مسوڵمانان کردبوو.
  4. پەیوەندی بە داعش و تێکەڵبوونی بە کارە تیرۆرستییەکان.

حوکمدانی لە دادگای نەرویج[دەستکاری]

سەرەنجام بە سێ سکاڵاکەی لەسەر دادگا حوکمی دوو ساڵ و دە مانگ سزای زیندانیکردنی بۆ مەلا کرێکار دەرکرد. دواجار لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ ئازاد کرا.

ڕادەستکردن بە ئیتاڵیا[دەستکاری]

لە ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٠ ئەوە ڕاگەیەندرا کە سوید مەلا کرێکاری ڕادەستی ئیتاڵیا کردووە.[٦] پارێزەرەکەی و زۆر کەسایەتی کوردستان ڕەخنەیان لەم بڕیارە گرت، بەوەی کە سوید بەبێ سەلماندنی ھیچ تۆمەتێکی سەر مەلا کرێکار ئەویان ڕادەست کردووە و ڕادەستکردنەکە لە کاتێکی نەخوازراوی وا بووە کە ڤایرۆسی کۆرۆنا بە فراوانی لە ئیتاڵیا بڵاوبووەتەوە.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ماڵپەڕێ ئاوێنە|لەسەر چییە مەلا کرێکار دادگایی دەکرێت؟
  1. ^ ئ ا "پاش ئەوەی لە مانگی ٨/ی ساڵی ١٩٨٤ دەگەڕێتەوە شاری سلێمانی، لە ٢٢/٧/١٩٨٤ژیانی ھاوسەری لەگەڵ خاتو ڕوخۆش ئەحمەد پێک دەھێنێت کە پێشتر یەکیان ناسیوەو". krekar.co. Retrieved ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٠. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)
  2. ^ "ژیاننامەی مەلا کرێکار". krekar.co. Retrieved ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٠. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)
  3. ^ Solholm, Rolleiv. "Mullah Krekar on UN's terrorist list". www.norwaypost.no. Retrieved ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧. Check date values in: |accessdate= (help)
  4. ^ "Europe crackdown on 'jihadist network'". BBC News. 12ی تشرینی دووەمی 2015. Retrieved ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  5. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٠. Retrieved ١١ی ئایاری ٢٠٢٠. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help) ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٠ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  6. ^ "وردەکاریی ڕادەستکردنەوەی مەلا کرێکار بە ئیتاڵیا". rojnews.news. ڕۆژنیوز. Archived from the original on ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٠. Retrieved 1ی ئایاری 2020. Check date values in: |accessdate=, |archivedate= (help) ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٠ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.