زازا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
Zazas
Yilmaz gunay statue suleimania.jpg
Seyid Riza with his sons.jpg
Sheikh Sherif, Sheikh Said, Kasim, Sheikh Abdullah.jpg
Ferhat Tunc2.jpg
Сельчук Шахин.jpg
Diyab Agha.jpg
Aynur Dogan.jpg
Songül Öden.jpg
ژمارەی سەرجەمی دانیشتووان
٢-٤ میلیۆن[١]
ناوچەکان بە ژمارەی دانیشتوانی بەرچاو
 تورکیا
لە دەرەوە: دەگاتە. ٣٠٠٬٠٠٠ ئۆسترالیا,  نەمسا,[٢]  بەلجیکا,[٢]  فەڕەنسا,[٢]  ئەڵمانیا,[٢]  ھۆڵەندا,[٢]  سوید,[٢]  سویسرا,[٢]  شانشینی یەکگرتوو,[٣]  ویلایەتە یەکگرتووەکان.[٢]
زمانەکان

کوردی زازا[٤]

ئایین

ئیسلام (عەلەوی و سوننە)[٥]

گرووپە ڕەگەزییە پێوەندیدارەکان

گیلەکەکان، فارسەکان، مازەندەرانییەکان

زازا یان دیملی (بە کوردی زازاکی: Kirmanc, Dimilî یان Kird) کۆمەڵە خەڵکێکی نیشتەجێی باکووری کوردستانن، بە زارەوەی کوردیی زازاکی دەپەیڤن. زۆربەیان کەوتوونەتە پارێزگای دێرسم. ژمارەیان نزیکەی ٢-٤ میلیۆن کەسە.

زۆرینەی زازاکان خۆیان بە کورد دەزانن.[٦][٧][٨][٩][١٠] زۆرجاریش بە کوردی زازا ناویان دەهێنرێت.[١١][١٢][١٣][١٤]

مرۆڤناسی[دەستکاری]

زازاکانی زۆربەیان عەلوی مەزھەبن و ھەندێکیش سوننە. ژمارەی زازاکان ٢تا ٤ ملیون دەبن.[١١]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "Dimlï". IranicaOnline. Encyclopaedia Iranica. لە ڕێکەوتی ٢٧ی نیسانی ٢٠١٥ ھێنراوە. 
  2. ^ ی ا ب پ ت ج چ ح Selim، Zülfü. "Zaza Dilinin Gelişimi" (PDF) (بە زمانی Turkish). لە ڕەسەن (PDF)ەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٢ی نیسانی ٢٠١٥. لە ڕێکەوتی ٢٧ی نیسانی ٢٠١٥ ھێنراوە. 
  3. ^ "Turkey's Zaza gearing up efforts for recognition of rights". Hürriyet Daily News. 23 May 2011. لە ڕێکەوتی ٢٨ی نیسانی ٢٠١٥ ھێنراوە. 
  4. ^ "Turkey: The Country's Zaza are Speaking Out About their Language". Eurasianet.org. 24 May 2011. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥. لە ڕێکەوتی ٢٧ی نیسانی ٢٠١٥ ھێنراوە. 
  5. ^ Paul Joseph White, Joost Jongerden. Turkey's Alevi Enigma: A Comprehensive Overview. پەڕەکان 17–18. ISBN 9789004125384. 
  6. ^ Arakelova، Victoria (1999). "The Zaza People as a New Ethno-Political Factor in the Region". Iran & the Caucasus. 3/4: 397–408. JSTOR 4030804. 
  7. ^ Kehl-Bodrogi؛ Otter-Beaujean؛ Barbara Kellner-Heikele (1997). Syncretistic religious communities in the Near East : collected papers of the international symposium "Alevism in Turkey and comparable syncretistic religious communities in the Near East in the past and present", Berlin, 14-17 April 1995. Leiden: Brill. پەڕە 13. ISBN 9789004108615. 
  8. ^ Kehl-Bodrogi، Krisztina (October 1999). "Kurds, Turks, or a People in their own Right? Competing Collective Identities Among the Zazas". The Muslim World. 89 (3–4): 439–454. doi:10.1111/j.1478-1913.1999.tb02757.x. 
  9. ^ Nodar Mosaki (14 March 2012). "The zazas: a kurdish sub-ethnic group or separate people?". Zazaki.net. لە ڕێکەوتی ١١ی ئابی ٢٠١٥ ھێنراوە. 
  10. ^ J.N. Postgate (2007). Languages of Iraq, ancient and modern. (PDF). Cambridge: British School of Archaeology in Iraq. پەڕە 148. ISBN 978-0-903472-21-0. لە ڕێکەوتی ٢٠ی ئایاری ٢٠١٩ ھێنراوە. 
  11. ^ ی ا Malmisanij (1996). Kird, Kirmanc, Dimili or Zaza Kurds. Istanbul: Deng Publishing. 
  12. ^ Taylor، J. G. (1865). "Travels in Kurdistan, with Notices of the Sources of the Eastern and Western Tigris, and Ancient Ruins in Their Neighbourhood". Journal of the Royal Geographical Society of London. 35: 21–58. JSTOR 3698077. doi:10.2307/3698077. 
  13. ^ van Bruinessen، Martin. "The Ethnic Identity of the Kurds in Turkey" (PDF): 1. لە ڕێکەوتی ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٥ ھێنراوە. 
  14. ^ Özoğlu، Hakan (2004). Kurdish notables and the Ottoman state : evolving identities, competing loyalties, and shifting boundaries. Albany: State University of New York Press. ISBN 978-0-7914-5993-5.