گۆران (تیرە)

گۆران گەورەترین ھۆزی کوردە لە دوای ھۆزی جاف کە زۆربەیان لە قەزای بەردەڕەش و دەڤەرەکانی کەڵەکچی و چڕە لە قەزای شێخان نیشتەجێن، زۆرێکیان لە مووسڵ، ھەولێر، کەرکووک و سلێمانی نیشتەجێن و بە شێوەزاری کوردی گۆرانی زازایی قسە دەکەن؛ گۆرانەکانی دەڤەری بەردەڕەش، و ناحیەی رۆڤیا و گوندەکانی دەوروبەری بەشێوەزارێکی نزیک لە کوردیی ناوەندی قسەدەکەن، وە زۆر لە گۆرانەکان لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و باکوور و ڕؤژئاواو تەنانەت لە خوارووی عێڕاقیش گۆران ھەنە و لەم شوێنانە نیشتەجێن

جوگرافیا

گۆرانەکان بەگشتی دەکەونە پارێزگای دھۆک و لەوێشەوە پشکی شێر بەر قەزای بەردەڕەش و قەزای خەبات و، کەلەکچی و، کەلەک و، چڕە و، ڕوڤیا وزیلکان و، ئاکرێ دەکەوێت.

گوند: بەنێنان، بشیریان، دارەتوو، دووگوندان، کەونەباک، زەنگەنان ، گربدەو ، داڵەڕێ، بیۆک، کەلکان، ھەنجیرۆک، کۆراو، شەمسەخڕ، قەرەناز، مۆریلان، گۆمەزەرد، دۆستەک، خرابەیاسین، پیرچاوش، حەسەنیە، گەویلانێ گەورە، گەویلانێ گچکە، زمزمۆک، جوجەر،گردەپان

جیاوازی شێوەزاری گۆرانی

جێناوە سەربەخۆکان

گۆرانی	کوردیی باکووری	کوردیی ناوەندی	کوردیی باشووری	لەکی	ھەورامی	زازاکی
من، ئەمن	ئەز، من	من	من	م	من	ئەز، من
تو تون ئەتوو	تو، تە	تۆ	تە	تو	تۆ	تە، تۆ
ئەوێک، ئەو	ئەو، وی، وێ	ئەن	ئەو	ئو	ئاڏ، ئاڏە	ئۆ، ئا
ئەمە/مە/ئێمە	ئەم، مە	ئێمە	ئیمە	ئیمە	ئێمە	ما
ئەنگۆ	ھوون، وە	ئێوە	ئیوە	ھوومە	شمە	شما
ئەوانە، ئەوان	ئەو، وان	ئەوان	ئەوان	ئون	ئاڏی	ئینان