لەک

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search


لەک بە جەماوەرێک لە کوردەکان دەگوترێت کە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و باشوری کوردوستان و باکوری عێراق لە پارێزگاکانی کرماشان، لوڕستان، ئیلام و ھەمەدان هەولێر کەرکوک و هەندێ ناوچە لە سلێمانی و هەلەبجە و خانەقین و چەمچەماڵ دەژین. زمانی زگماکیی لەکەکان زاراوەی لەکیە کە بەشێک لە زمانی کوردی دێت بە ئەژمار.

لەروی ئایینەوە لەکەکان سەر بە ئایینی ئیسلامن و زۆرینەیان سونەن و کەمێک لە لەکەکان شیعە مەزهەبی میانرەون و تا ئێستا بە ئاشتی دەژین

لەک یەکێکە لەگەورەترین ھۆزەکانی کوردستان و میرنشینی ئەردەلان و ھەرێمی لورستانیان پێکھێناوە ھەروەھا بەسەرکردایەتی کەریم خانی زەند توانیان نیو سەدە فەرمانرەوایەتی ئێران بکەن لە و خێڵ و عەشیرەتانەی کە سەربە عەشیرەتی لەکن

  • زەند
  • بلباس
  • نانەکەلی
  • رۆژبەیانی
  • شێخ بزێنی

... ھتد


وە ژمارەی هاولاتیانی ئەم عەشیرەتە ١,٥ ملیۆن تا ٢ ملیۆن

ئایین[دەستکاری]

بەشێکی گەورە و مەزن لە لەکەکان سەر بە ئایینی ئیسلامی شیعەن و بەشێکیشیان سەر بە ئایینی یارسانن. وە زۆربەی ھەرەزۆری لەکەکان لە ھەرێمی کوردستان (باشوور) سونەن

زمان[دەستکاری]

زمانی لەکەکان کە زاراوەی لەکی پێ دەگوترێت، بەشێکە لە زمانی کوردی. ئەم زمانە زۆر بە زاراوەکانی کوردیی زەنگنەیی و کوردیی سنجاوی نزیکە و ھەروەھا نزیکایەتیی زۆریشی لەگەڵ کوردیی باشووریی و کوردیی گۆرانیی ھەیە.

مێژوو[دەستکاری]

ھەموو شارە لەکنشینەکان تا ساڵی ١٩٦٨ی زایینی سەر بە پارێزگای کرماشان بوون. لەو ساڵەدا دەوڵەتی ئەوکاتی ئێران ئەم ناوچانەی لە کرماشان دابڕی و خستیانە سەری فەرمانداریی تایبەتی لوڕستان کە لەو کاتە بەشێگ لە پارێزگای خووزستان بوو.[١] ئەم ناوچانە لە ساڵی ١٩٧٣ی زایینیدا، بوون بە پارێزگایەکی نوێ بە ناوی پارێزگای لوڕستان،[٢] بەڵام شارە لەکنشینەکانی کەنگاوەر، ھەرسین، سەحنە و ھەروەھا ناوچەکانی جەلاڵەوەند و سەرفیرووزاوا ھێشتا بەشێک لە پارێزگای کرماشان ماونەتەوە.

سەرچاوەکان[دەستکاری]