ناحیەی قەسرۆک

ناحیەی قەسرۆک
ناحیە
نەخشەی ناحیەی قەسرۆک لە قەزای شێخاندا ڕەنگی (پەمەیی)
وڵات	کوردستان عێراق
ھەرێم	ھەرێمی کوردستان
پارێزگا	پارێزگای دھۆک
قەزا	شێخان
بوون بە ناحیە	١٩٧١
ڕووبەر
• سەرجەم	٤٤٤ کیلۆمەتری چوارگۆشە (١٧١ میلی چوارگۆشە)
بەرزترین بەرزایی	١٦٥٥ مەتر (٥٬٤٣٠ پێ)
ژمارەی دانیشتووان
• سەرجەم	٢٠٬٠٠٠
زمان و ئایین
• زمان	کوردی (کورمانجی و سۆرانی)، سوریانی
• ئایین	ئیسلام(سوننە)، ئێزیدی و مەسیحی
ناوچەی کاتی	UTC+٣:٣٠ (ناوچەی کاتی)
• ھاوین (DST)	UTC+٤:٣٠ (ھاوین)
تەلەفۆن	٠٠٩٦٤

ناحیەی قەسرۆک یان ناحیەی مرێبا (بە عەرەبی: ناحیة قسروک، بە ئینگلیزی: Qasrok subdistrict) یەکێکە لە ناحیەکانی قەزای شێخان لە پارێزگای دھۆک لە ھەرێمی کوردستان لە عێراق. ناوەندەکەی شارەدێی چڕەیە.

ناو

• ناوی ئەم ناحیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە ئەویش شارەدێی قەسرۆک بوو دواتر ناوەندەکەی بوو بە شارەدێی چرە.
• لە سەردەمی دەسەڵاتی حکومەتی عێڕاقدا پێی دەووترا ناحیەی مرێبا لەبەرئەوەی ناوەندی ناحیەکە گوندی مرێبا بوو.

مێژوو

ناحیەی قەسرۆک لە ساڵی ١٩٧١دا دامەزرا ناوی ناحیەی مرێبا بوو، ھەر دوای ڕاپەڕینە مەزنەکە ناوەندی ئەم ناحیەیە گواسترایەوە بۆ کۆمەڵگەی قەسرۆک دوای ئەوەش بۆ شارەدێی چڕە. ئەم ناحیەش وەکو ھەموو ناحیەکانی کەی قەزای شێخان ھەر لە ساڵی شەستەکانەوە دووچاری چەند ھەڵمەتێکی بە عەرەباندن بووەوە بە تایبەتیش دوای ساڵی ١٩٧٥ کە دانیشتوانی کورد ڕاگوێزرانە قەزای ئاکرێ و قەزای بەردەڕەش و کۆمەڵگە بەزۆرە ملێکانی (قەسرۆک و چڕە و کەڵەکچی)، چەند ھۆزێکی عەرەبیان ھێنایە جێگەی کوردان، دوای ڕاپەڕین ناوچەکە ئازادکراو عەرەبە ھاوردەکان گەڕانەوە بۆ دەوری شاری مووسڵ.

ھەروەھا ئێزیدییەکانی دەڤەری باسک لە گوندەکانی(مام رەشا، موسکا، موقبلە، محمودا، بیت نار، باقەسرێ، کیس قەلعە، کەندالا، جروانە) ڕاگوێزرابوونە کۆمەڵگەی (مەھەتێ) و لەوێ نیشتەجێ کرابوون.

جوگرافیا

سنوری ناحیەی قەسرۆک،

• لە باکوورەوە ناحیەی ئەترویش.
• لە باشوورەوە ناحیەی کەلەکچی.
• لە ڕۆژھەڵاتەوە ناحیەی گردەسێن و ناحیەی ڕۆڤیا.
• لە ڕۆژاواوە ناحیەی ناوەندی قەزای شێخان و ناحیەی زێلکان.

دانیشتوان

• پێکھاتەی نەتەوەی ئەم ناحیەیە زۆرینەی کورد و کەمینەیەک ئاشوورییەکان تێدا دەژین.

کشتووکاڵ

ڕووبەری زەوی داچاندی ئەم ناحیەیە مەزەندە دەکرێت بە (٦٨٫٥٥٣) دۆنم ھەروەھا گەلێک ڕەز و بێستانی لێ ھەیە، ژیانی خەڵکی لەسەر کشتووکاڵە بە زۆری، بەروبوومی زستانەیان بریتییە لە (گەنم، نیسک، نۆک و جۆ و …ھتد)، بەروبوومی ھاوینەیان بریتییە لە (برنج ، تەماتە، کونجی، گوڵەبەڕۆژە و سەوزە) بۆ ئاودێری سوود لە ئاوی ڕووباری خازر و گۆمل وەردەگرن، ھەروەھا سوود لە ئاوی کانی و کانیاو و بیری دەڤەرەکەش وەردەگرن.

سروشتی زەوی ئەم ناحیەیە زۆری دەشتە و درێژەوەبووی (دەشتی ناوکوڕە) ڕووبەرێکی زۆری ناحیەکە پێک دەھێنێت، ھەروەھا ھەندێک دەشتی دیکەی ھەیە وەکو (کفری، سێگرک و مرێبا) ھەروەھا چیاکانی (خێرێ و چپانک) و بڵندایی (مەلکیشان)ی لێیە.

شوێنەوار

گەلێک شوێنەواری دێرین لە ناوچەکەدا ھەیە، ھەندێک مێژوونووس سەردەمەکەیان دەگێڕنەوە بۆ سەردەمی زەردەشتی وەک (باسفرێ، بیرێ و مێرسیداجەمی) ھەروەھا شوێنەواری دێرینی گوندی (درێنێ)، ھەندێک گردی شوێنەواری ھەیە لە گوندەکانی (زیناڤا میری، کەلەکچی، گرزەنگڵ).

کارگێڕی

ئەم ناحیەیە لە (٣٦) گوند پێکھاتووە:

• ئاشکان
• باجەلێ سەرکەڤرۆک
• باجەلێ کەڤن
• باڤیان
• برکجکێ
• بەرگرێ
• بەرەشا
• بیباڤا
• بێستا خارێ
• بێستا سەرێ
• تلبزێنە مزوری
• تلبزێنە ھەرکی
• چەم ھەرزن
• خرابا شەرەفا
• درێنێ
• ڕۆڵکێ
• زیناڤا غازی
• زیناڤا میری
• سێلکا
• شیفکا سەرێ
• شیفکا خارێ
• شێخکا سەرێ
• شێخکا خارێ
• قەسرۆک
• کانی فەلا
• کانی گولی
• کفرێ
• کندێ
• کەڤرەسوور
• کەمێ
• کوپێ
• کوخیێ
• گرزەنگڵ
• گەرمیشان
• مرێبا
• مەلا بروان

ئەمانەش ببینە

• ناحیەی ناوەندی قەزای شێخان
• ناحیەی ئەترویش
• ناحیەی قەسرۆک
• ناحیەی زێلکان
• ناحیەی باعەدرێ
• ناحیەی کەلەکچی