فیزیک

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

فیزیک یان فیزیا (بە ئینگلیزی: Physics) زانستێکی سروشتییە؛ بریتییە لە تاوتوێکردنی ماددە و جووڵەی ماددە لە بۆشاییدا و ھەموو ئەو شتانەی لەوانەوە دەگیردرێن، وەکوو وزە و ھێز. بەرینتر، شیکارییەکی گشتیی سروشتە بە مەبەستی تێگەیشتن لە چۆنیەتیی ئاکاری جیھان و گەردوون. لە ڕابردووی دوورەوە ھەتا ئێستە فیزیک پەیوەندییەکی زۆری لەگەڵ زانستەکانی بیرکاری و کیمیا ھەبووە. وشەی فیزیا وشەیەکی یۆنانی کۆنە (فیزیک) بە مانای سروشت دێت.

بوارەکانی زانستی فیزیا[دەستکاری]

  • میکانیک: جوڵەو ھۆکارەکانی ـ کەوتنە خوارەوەی سەربەستی تەنەکان، ھێزی لێکخشان، کێش، تەنە خولخۆرکان.
  • داینەمیکی گەرمی: گەرمی و پلەی گەرمی ـ شلبونەوە و بەستن، بزوێنەرەکان.
  • لەرینەوەی دیاردە شەپۆڵیەکان: جۆرە تایبەتییەکانی جوڵەی بەپات ـسپرینگ، بەندۆڵ، دەنگ.
  • بیناییەکان: ڕووناکی ـ ئاوێنەکان، ھاوێنەکان، ڕانگ.
  • کارۆموگناتیسی: کارەبا، موگناتیس ـبارگەی کارەبا، سوڕەکانی کارەبا، موگناتیسی ھەمیشەیی، موگناتیسی کارەبایی.
  • ڕێژەیی: تەنۆلکە کوڵاوەکان بە ھەر خێراییەک ـ بەریەک کەوتنی تەنۆلکەکان.
  • میکانیکی کوانتەم: ڕەوشتی تەنۆلکە ووردیلەکان ـ پێکھاتەی گەردیلە،

پێڕستی ئەو کەسانەی کە وەرگری خەڵاتی نۆبڵن لە فیزیادا[دەستکاری]

پێڕستەکە ببینە لێرەوە