ھێز (فیزیک)

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
Force examples.svg

لە فیزیکدا، ھێز یان زۆر (بە ئینگلیسی: Force) ھەر ھۆیەکی دەرەکییە کە گۆڕانێک لە جووڵەی تەنێکی ئازاددا بەدی بھێنێت. یاخوود دەتوانرێت کە پێناسێکی تری بۆ بکرێت کە ئەویش؛ ئەو کاریگەرەیە کە کار لە تەنێک دەکات و لەونەیە ببێتە ھۆی گۆڕینی بارەکەی لەوەستان یان لە جوڵاندن.

ھێزەکان گۆڕانی خێرایی[دەستکاری]

زۆۆرجار کرەگەری ھێزێک لە تەنێکی دیاریکراو دەبێتە ھۆی گۆڕینی خێراییەکەی. ھەروەھا ھێز دەتوانێت تەنێکی وەستاو بجوڵێنێت یان تەنێکی جوڵاو بوەستێنێت.

یەکەی پێوانەیی ھێز لە سیستەمی نوێودەوڵەتی[دەستکاری]

یەکەی پێوانەیی ھێز لە سیستەمی نێودەوڵەتی یەکەکاندا کەبە (SI) ناوسراون، نیوتنە. ھۆکارەکەشی ڕێزگرتنە لە زانا (ئیسحاق نیوتن (١٧٢٤-١٦٤٢)) چوونکە داھێنانە زانیستیەکانی بوونە ھۆی باشتر تێگەیشتنی ھێز و جوڵە. یەکەی نیوتن، بە بڕی ئەو ھێزە پێناسە دەکرێت کە دەتوانێت تاودانێکی (1m/S2) بەو تەنەپەیدابکات کە بارستاییەکەی ١ کیلۆ گڕام بێت.