عەبدولباست عەبدوسسەمەد

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
عەبدولباست عبدوسەمەد
لەدایکبوون عەبولباست کوڕی موحەممەد کوڕی عەبوسسەمەد کوڕی سەلیم
١٩٢٧ز
قینا ، میسر
مەرگ ۳۰تشرینی دووەم ۱۹٨٨
میسر
نەتەوە عەرەب
پیشە قورئان خوێن
شار ئەرمەنت
ئایین ئیسلام

عەبدولباست موحەممەد عەبدوسسەمەد (بە عەرەبی: عبد الباسط عبد الصمد) قورئانخوێنی بەناوبانگی میسری کە یەکێکە لە هەرە قورئانخوێنە دەنگ خۆشەکان، لە ساڵی ١٩٢٧ لە شاری ئەرمەنتی پارێزگای قینا لە وڵاتی میسر لەدایکبووە. باوکی کورد بووە و دایکیشی خەڵکی میسرە.[١][٢]

ژیانی[دەستکاری]

لە تەمەنی ٧ ساڵییەوە توانی لەبەر کردنی زۆر بووە و باش قورئانی خوێندوەتەوە، ھەر بۆیە پێش گەیشتنە تەمەنی ١٠ ساڵی ھەموو قورئان لەبەر دەکات وە لەبەر ئەوەی باوکی لە زانایانی ئایینی شاری قینا بوو گرنگیەکی تایبەتی پێدا بەھۆی ئەو باش خوێندنەوە و دەنگ خۆشیەی کە ھەیبوو. ئەوەبوو ناردیە پەیمانگای ئایینی لە شاری ئەرمەنت لەوێ جۆرەکانی خوێندنەوە و زانستەکانی قورئان فێر بوو، وە جێگای سەرنج و گرنگی پێدانی مامۆستاکەی زانای ئەزھەری موحەممەد سەلیم حەمادە کە لەگەڵ خۆی دا دەیبردە ئاھەنگ و بۆنە ئایینیەکان ھەر بۆیە عەبدولباست بووە کەسێکی بەناوبانگ لە کاتێکدا تەمەنی لە ١٥ ساڵ تێپەڕی نەدەکرد تاوای لێھات بە تەنھا بانگ دەکرا بۆ بۆنە و ئاھەنگەکان.

کارکردن لە ڕادیۆ و بۆنەکان[دەستکاری]

لە ساڵی ١٩٥١ دا شێخ الضباع داوای لێکرد کە ببێتە قورئان خوێن لە ڕادیۆ، بەڵام عەبدولباست لە سەرەتا ئەمەی ڕەت کردەوە م.الضباع ئەندامی لیژنەی ھەڵسەنگاندنی دەنگ و تاقیکردنەوەی قورئان خوێنان بوو لە ڕادیۆ، بەڵام دواتر ڕازی بوو. مامۆستا عەبدولباست لە تەمەنی لاویدا ژیانی ھاوسەری پێک ھێناوە، وە لە ساڵی ١٩٥٢ دا لەگەڵ ئەندامانی خێزانەکەی شاری ئەرمەنتی بەجێ ھێشتووە چووەتە قاھیرە و لەوێ نیشتەجێ بووە. دوای دەست بەکار بوون لە ڕادیۆی قاھیرە تا ساڵی ١٩٨١ لە مزگەوتی ئیمام شافعی دامەزرا. پاشان گوازرایەوە بۆ مزگەوتی ئیمام حسێن وە زۆرێک لە ئاھەنگە قورئانیەکانی زیندوو دەکردەوە لە مزگەوتەکانی قاھیرە و (سیدە زەینەب و سەبتان ئەبو عەلی) و مزگەوتی الرفاعی. ساڵی ١٩٥٢ چووە بۆ فەڕەنسا بۆ زیندوو کردنەوەی شەوانی ڕەمەزان لە مەرکەزی ئیسلامی. شا موحەممەدی پێنجەم پاشای مەغریب کە ھاوڕێیەتی و پەیوەندیەکی توند و تۆڵی ھەبوو لەگەڵ عەبدولباست داوای لێکرد کە لە مەغریب نیشتەجێ ببێت بەڵام ئەم ڕەتی کردۆتەوە وتویەتی کە ناتوانم وڵات و ھاوڵاتیانی خۆم بە جێ بھێڵم.

ئەو کەسانەی کاریان تێکردووە[دەستکاری]

مامۆستاعەبدولباست دوو کەس کاریان تێکردووە:

  • مامۆستا موحەممەد رەفعەت.
  • مامۆستا موستەفا ئیبراھیم قورئان خوێنی کۆشکی شاھانە.

کۆچی دوایی[دەستکاری]

مامۆستا بە درێژایی ژیانی گیرۆدەی نەخۆشی لاوازی جگەر بووە بەڵام ئەمە مەترسی بۆ ژیانی دروست نەکردبوو. لە (٣٠ی تشرینی دووەم) لە تەمەنی ٦١ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.

گەشتی جیهانی[دەستکاری]

ساڵی ١٩٥١ سەردانی سعودیەی کرد بۆ ئەنجامدانی حەج وە دوای چەند سەردانێکی لە دوایەک لەسەر داوای وەزارەتی ڕاگەیاندنی سعودیە خەتمی قورئانی تۆمار کرد. سەردانەکانی بۆ وڵاتە عەرەبییەکانی وەک (سووریا و لوبنان و جەزائیر و کووەیت) ھەندێکی لەلایەن وەزارەتی ئەوقافەوە بۆ زیندوو ڕاگرتنی مانگی ڕەمەزان ھەندێکی لە ڕێگەی بانگھێشتی تایبەتیەوە بووە. لەسەر بانگھێشتنی مەرکەزی ئیسلامی لە جوھانسبێرگ دوو جار سەردانی باشووری ئەفریقای کردووە و زیاتر لە ٢ مانگ لەوێ ماوەتەوە. وە ھەروەھا سەردانی (پاکستان و ئەندەنووسیا و بورما و مالیزیا و بریتوریا و ئوگاندا و سینیگال و نێجیریا)ی کردووە بۆ بەشداری کردن لە کردنەوەی ھەندێک لە کۆنگرە ئاینییەکان. وێرای سەردانە زۆرەکانی بۆ ئەمریکا. یەکەم سەردانی لە ساڵی ١٩٦٧ لەسەر داوای مەرکەزی ئیسلامی لە واشینتۆن کە تیایدا زیاتر لە ١٤ ویلایەتی ئەمریکی کرد. ھەروەک سەردانی ھەندێک لە وڵاتانی ئەوروپی کردووە وەک : فەڕەنسا و ئیسپانیا و بەریتانیا.[٣]

خەڵاتی ڕێزلێنان[٤][٥][دەستکاری]

ئەو تۆمارکراوە قورئانیانەی کە تۆماری کردوون بۆ ڕادیۆ عەرەبییەکان[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

پەراوێز[دەستکاری]

بەستەری دەرەکی[دەستکاری]

ماڵپەڕی ڕەسمی عەبدولباست