سەرۆکایەتیی ھەرێمی کوردستان
| سەرۆکی ھەرێمی کوردستان | |
|---|---|
 | |
| دەستنیشانکەر | ھەڵبژاردنی لەلایەن پەرلەمانی کوردستان |
| ماوەی پایە | چوارساڵ |
| دامەزراندنی پایە | 4 July 1992 (de facto) 14 June 2005 (de jure) |
| جێگر | جەعفەر شێخ مستەفا-مستەفا سەید قادر |
| ماڵپەڕ | https://presidency.gov.krd/ |
.jpg)
 |
|---|
سەرۆکی ھەرێمی کوردستان بریتییە لە سەرۆکی ناوچەی خۆبەڕێوەبەری ھەرێمی کوردستان لە باکووری عێراق. بەشێکە لە ئەنجومەنی سەرۆکایەتیی کوردستان[١] و فەرماندەی گشتیی ھێزەکانی پێشمەرگەیە.[٢] سەرۆکی ئێستای ھەرێمی کوردستان نێچیرڤان بارزانییە، کە لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩دا دەستبەکاربووە.[٣]
مێژوو
[دەستکاری]دوای ئەنجامەکانی ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ساڵی ١٩٩٢، پارتی دیموکراتی کوردستان (PDK) و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان (YNK) کە ھەر لایەنێکیان ٥٠ کورسییان لە کۆی ١٠٠ کورسی بەدەستھێنابوو، بڕیاریاندا حکومەتێکی یەکگرتوو پێکبھێنن کە لەلایەن عێراقی سەردەمی بەعس دانپێدانراو نەبوو.[٤]
حکومەتی یەکگرتوو لە ساڵی ١٩٩٤ ھەڵوەشایەوە و بووە ھۆی ھەڵگیرسانی شەڕی ناوخۆی کورد کە لە ساڵی ١٩٩٨ کۆتایی ھات. ئەمەش بووە ھۆی دروستبوونی دوو حکومەتی ھەرێمی کوردستان؛ یەکێکیان لەژێر کۆنترۆڵی پارتی لە ھەولێر و ئەوی تریان لەژێر کۆنترۆڵی یەکێتی لە سلێمانی، کە ھەر لایەکیان سەرۆکی تایبەت بەخۆیان ھەبوو.[٤]
دوای ئاشتەوایی فەرمی نێوان پارتی و یەکێتی لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢،[٥] ھەڵبژاردنی پەرلەمانی لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ بەڕێوەچوو، پاشان لە ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٥ ڕێبەری پارتی مەسعوود بارزانی لەلایەن پەرلەمانەوە وەک سەرۆکی نوێ و کۆسرەت ڕەسوڵ عەلی وەک جێگری نوێی سەرۆک سوێندی یاسایییان خوارد.[٦] لە ساڵی ٢٠٠٩دا سیستەمەکە گۆڕدرا بۆ ھەڵبژاردنی سەرۆک لەلایەن خەڵکەوە و لە ٢٥ی تەممووزی ٢٠٠٩ ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی بەڕێوەچوو کە تێیدا بارزانی دووبارە ھەڵبژێردرایەوە.[٧] لە ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ و لە ناوەڕاستی ناکۆکییەکانی نێوان عێراق و کورد، بارزانی نیازی خۆی بۆ دەستلەکارکێشانەوە لە پۆستی سەرۆکایەتی لە ١ی تشرینی دووەم ڕاگەیاند.[٨]
|
سەرۆکی (ی.ن. ک) حوکومەتی ھەرێمی کوردستان بەڕێوە دەبات
|
سەرۆکی (پ.د. ک) حوکومەتی ھەرێمی کوردستان بەڕێوە دەبات
| ||||||||||||||||||||||||||||
سەرۆکی ھەرێمی کوردستان
[دەستکاری]| ژ | وێنە | ناو
ڕۆژی لەدایکبوون |
ماوەی سەرۆکایەتی | پارتی سیاسی | |
|---|---|---|---|---|---|
| وەرگرتنی سەرۆکایەتی | دەرچوون لە سەرۆکایەتی | ||||
| ١ |  |
مەسعوود بارزانی
(١٩٤٦) |
١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٥ | ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ | پارتی دیموکراتی کوردستان |
| ١ |  |
نێچیرڤان بارزانی (١٩٦٦–) |
١ی حوزەیرانی ٢٠١٩ | بەردەوامە | پارتی دیموکراتی کوردستان |
دواین ھەڵبژاردن
[دەستکاری]| پاڵێوراو | دەنگدانی ھاوڵاتی | ڕێژەی سەدی |
|---|---|---|
| مەسعوود بارزانی | ١٬٢٦٦٬٣٩٧ | ٦٩٫٦[٩] |
| کەمال میراودەلی | ٤٦٠٬٣٢٣ | ٢٥٫٣ |
| ھەڵۆ ئیبراھیم ئەحمەد | ٦٣٬٣٧٧ | ٣٫٥ |
| ئەحمەد موحەممەد رەسول | ١٨٬٨٩٠ | ١٫٤ |
| حسێن گەرمیانی | ١٠٬٦٦٥ | ٠٫٦ |
| سەرجەم | ١٬٨١٩٬٦٥٢[١٠] | ١٠٠٪ |
ئەمانەش ببینە
[دەستکاری]پەراوێزەکان
[دەستکاری]- ↑ «KRG». لە ڕەسەنەکە لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ٣ی شوباتی ٢٠١٠ ھێنراوە.
- ↑ «The President». Brand Kurdistan. لە ٢٩ی ئایاری ٢٠١٩ ھێنراوە.
- ↑ «Nechirvan Barzani takes presidency of Iraq's Kurdish region, vacant since 2017». Reuters. ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩. لە ٢٤ی ئابی ٢٠٢٠ ھێنراوە – لەڕێگەی www.reuters.com.
- 1 2 Galbraith, Peter (2006), The End of Iraq: How American Incompetence Created a War without End; Simon and Schuster. ISBN 0-7432-9423-8
- ↑ «The evolution of the modern electoral process in the Kurdistan Region». لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. لە ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ ھێنراوە.
{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: unfit URL (بەستەر) - ↑ Kurdistan Region leader sworn in
- ↑ Opposition set to break Iraqi Kurd stranglehold
- ↑ «Iraqi Kurdish leader Massoud Barzani to step down». BBC. ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ ھێنراوە.
- ↑ «وەشانی ئەرشیڤکراو». لە ١٥ی ئایاری ٢٠١٩ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٥ی ئایاری ٢٠١٩ ھێنراوە.
- ↑ «Democratic Progress in Kurdistan: Election Results». web.archive.org. ٢٢ی ئازاری ٢٠١٢. لە ڕەسەنەکە لە ٢٢ی ئازاری ٢٠١٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٥ی ئایاری ٢٠١٩ ھێنراوە.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- بەشداربووانی ویکیپیدیا، «President of Iraq Kurdistan»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ١٥ی ئایاری ٢٠١٩.
| سەرۆکایەتیی ناوچەکان |
|  | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| ھەرێمی کوردستان |
| |||||
| مێژوو |
| |
|---|---|---|
| جوگرافیا | ||
| سیاسەت | ||
| ئابووری | ||
| کۆمەڵگا | ||
| ھێماکان | ||
| ھێزە بەرگرییەکان | ||