ئاسایشی ھەرێمی کوردستان
| ئاسایشی کوردستان | |
|---|---|
Asayîşa Herêma Kurdistanê ئاسایشی ھەرێمی کوردستان | |
| تێڕوانینی گشتی | |
| درووستبوون | ١٩٩٢ |
| شوێنگەی سەرەکەی | پارێزگاکانی ھەولێر، دھۆک، سلێمانی و ھەڵەبجە لە ھەرێمی کوردستان |
| کارمەندان | +١٠٠٬٠٠٠ |
| کاربەدەستانی دەزگاکە | دکتۆر خەسرەو گوڵ عیسمەت ئەرگووشی |
| دەزگای باوان | ئەنجومەنی ئاسایشی ھەرێمی کوردستان |
ئاسایش[١] دەزگای ھەواڵگریی کوردی سەرەکییە کە لە ھەرێمی کوردستان کاردەکات. ڕێکخراوەکە لە ئەیلوولی ١٩٩٣ دامەزراوە و زۆرجار بە «ھەواڵگری»، «ھێزی ئاسایش»، «خزمەتگوزاری ئاسایش»، «خزمەتگوزاریی ئاسایش»، «خزمەتگوزاری نھێنی»، «پۆلیسی نھێنی»یان «پۆلیسی کوردی» ناودەبرێت.[٢][٣][٣][٤][٥][٦][٧][٣] ئاسایش بە ھاوئاھەنگی لەگەڵ ھەواڵگری پاراستن و زانیاری کاردەکات بۆ پاراستنی خزمەتگوزاری نیشتمانی.
مێژوو
[دەستکاری]سەرەتا ئەندامانی ئاسایش لە دوای ڕاپەڕینی ١٩٩١ لە ڕیزەکانی پێشمەرگەوە وەرگیران. ھاوشێوەی ھێزەکانی پێشمەرگە، دوای شەڕی ناوخۆی کوردستان لە ساڵی ١٩٩٤دا، ئاسایش دابەش بوو بەسەر لقەکانی سەر بە پارتی دیموکراتی کوردستان (پارتی) و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان (یەکێتیی)، کە ھەریەکەیان لەژێر وەزارەتی ناوخۆی جیادا کاریان دەکرد. لە ساڵی ٢٠٠٩دا، کاتێک وەزارەتی ناوخۆی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بە ناو یەکخرایەوە، ئاسایشیش بەپێی یاسا یەکخرا، بەڵام دابەشبوونەکان لەسەر بنەمای حیزبایەتی ھەر بەردەوام بوون.
بەپێی سەرچاوە بەردەستەکان، ھێشتا ڕوون نییە کە ئایا ھیچ کام لە لقەکان بنەمایەکی یاسایی فەرمییان ھەیە بۆ بوونیان لە دەرەوەی چوارچێوەی دیارینەکراوی دامەزراوەی باڵایان، واتە ئەنجومەنی ئاسایشی ھەرێمی کوردستان (KRSC)، کە لە ساڵی ٢٠١١ دامەزراوە.[٨][٩]
یەکەکانی سواتی ئاسایش
[دەستکاری]یەکەکانی سواتی (SWAT) ئاسایش، ھێزی ئۆپەراسیۆنی تایبەتن لەناو لقی ئاسایشی یەکێتیدا. ئەوان زۆرجار ئۆپەراسیۆنی دژی داعش، لەوانەش ھەڵمەت و ھەڵکوتانە سەر، لە سلێمانی، ھەڵەبجە، کەرکووک، ڕانیە، شارەزوور و ناوچەکانی نزیک چەمچەماڵ ئەنجام دەدەن.[١٠][١١]
لە چەندین بۆنەدا ئۆپەراسیۆنەکانیان بە ھاوبەشی لەگەڵ ھێزەکانی کۆماندۆی کوردستان، گرووپی دژەتیرۆری کوردستان (CTG)، دەزگای ھەواڵگریی نیشتمانیی عێراق و وەزارەتی ناوخۆی عێراق ئەنجام داوە.[١٢][١٣]
لە ساڵی ٢٠٢٢دا، مەشق و ڕاھێنانیان لەگەڵ لیوای ١١ی فڕۆکەوانیی شەڕکەری سوپای ئەمریکا ئەنجام داوە.[١٤][١٥]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ Miller، Judith (٣ی کانوونی دووەمی ١٩٩٣). «Iraq Accused: A Case of Genocide». The New York Times. لە ٢٥ی نیسانی ٢٠١٠ ھێنراوە.
- ↑ Mew
- 1 2 3 «Kurdistan Regional Government (KRG)». لە ڕەسەنەکە لە ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨ ھێنراوە.
- ↑ McNair، James (٣ی تەممووزی ٢٠٠٦). «Gary Trotter: My Life In Media». The Independent. London. لە ڕەسەنەکە لە ١٤ی تەممووزی ٢٠٠٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٥ی نیسانی ٢٠١٠ ھێنراوە.
- ↑ Mounting social crisis in Kurdish Iraq
- ↑ Shadid، Anthony؛ Fainaru، Steve. «Militias Wresting Control Across Iraq's North and South». The Washington Post. لە ٢٥ی نیسانی ٢٠١٠ ھێنراوە.
- ↑ «A detour with Kurdish secret police |The Agonist». لە ڕەسەنەکە لە ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٨ ئەرشیڤ کراوە. لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨ ھێنراوە.
- ↑ "Transecting security and space in Kurdistan, Iraq". Environment and Planning A. 47.
- ↑ https://archive.smallwarsjournal.com/jrnl/art/the-iraqi-kurdish-security-apparatus-vulnerability-and-structure
- ↑ https://shafaq.com/en/Kurdistan/Halabja-Three-ISIS-militants-detained
- ↑ https://shafaq.com/en/Kurdistan/Kurdistan-s-Asayish-captures-two-ISIS-members-in-Al-Sulaymaniyah
- ↑ https://esta.krd/en/264867/
- ↑ https://en.hathalyoum.net/articles/122826
- ↑ https://shafaq.com/en/Kurdistan/Kurdistan-s-Asayish-captures-two-ISIS-members-in-Al-Sulaymaniyah
- ↑ https://www.dvidshub.net/image/7081138/coalition-sulaymaniyah-asayish-swat-team-up-helicopter-assault-training
| مێژوو | 
 | |
|---|---|---|
| جوگرافیا | ||
| سیاسەت | ||
| ئابووری | ||
| کۆمەڵگا | ||
| ھێماکان | ||
| ھێزە بەرگرییەکان | ||
- دەروازەی پۆلیس
دەروازەی یاسا
دەروازەی کوردستان
دەروازەی سیاسەت
دەروازەی عێراق
دەروازەی دەیەی ١٩٩٠- دەروازەی زانستی سیاسەت
