ئەبوو لەھەب

ئەبوو لەھەب
بە عەرەبی: أَبُو لَهَبٍ
لەدایکبوون	١ی کانوونی دووەمی ٠٥٤٩ مەککە، عەرەبستانی سعوودی
مردن	١ی کانوونی دووەمی ٦٢٤(٦٢٤-٠١-٠١) (٧٥ ساڵ ژیاوە) مەککە، عەرەبستانی سعوودی
باوک	عەبدولموتەڵیب کوڕی ھاشم
دایک	Lubna bint Hajar
ھاوسەر	Umm Jamil
زمانەکانی ئاخاوتن	زمانی عەرەبی
پیشە	بازرگان، سیاسەتوان، dissident
دەردەکەوێت لە بەرھەمی	سووڕەتی مەسەد
لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە

عەبدول عوزا کوڕی عەبدول موتەلیب مامی پێغەمبەر محەممەدە، بە کونیەی ئەبوو لەھەب ناسراوە و کونیەی ئەبوو عوتبە بووە، ساڵی ٦٢٤ی کۆچی مردووە، برای باوکیی عەبدوڵڵای کوڕی عەبدول موتەلیبی باوکی پێغەمبەر محەممەدە، عەبدول موتەلیبی باوکی کونیەی ئەبوو لەھەبی بۆ داناوە بەھۆی جوانیەکەیەوە. دژایەتیەکی زۆری ئیسلامی کردووە و یەکەم کەسبووە کە پێغەمبەر محەممەدی بەدرۆ خستۆتەوە، ھەر بۆیەش لە قورئاندا باسکراوە و مژدەی چونە ناو دۆزەخی پێدراوە.

لە قورئاندا

لە قورئاندا لە سوورەتی مەسەددا باسکراوە ﴿تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ ۝١ مَا أَغْنَى عَنْهُ مَالُهُ وَمَا كَسَبَ ۝٢ سَيَصْلَى نَارًا ذَاتَ لَهَبٍ ۝٣ وَامْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ ۝٤ فِي جِيدِهَا حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ ۝٥﴾ [مەسەد:١–٥] (کوردی: دەی (ئەبو لەھەب) تیاچێت و زەرەرمەندو خەسارەتمەند بێت و ھەردوو دەستەکانی تیا بچن (وَتَبَّ) ئەمەی یەکەم دوعایەو ئەمەی دووەم ھەواڵەو (ئەبو لەھەب) تیاچوو, (ئەبو لەھەب) ناوی (عبدالعزی) بووەو یەکێک بووە لە گەورەکانی قوڕەیش، وە مامەی پێغەمبەری خوا بووە صلی اللە علیە وسلم ، وە پیاوێکی جوان بووە، ئەووترێ: پێی وتراوە (ئەبو لەھەب) چونکە ناوچەوانی گەشاوە بووە, (ڕەبیعەی کوڕی عەباد) پێش ئەوەی موسڵمان بێ ئەفەرمووێ: پێغەمبەری خوام بینی صلی اللە علیە وسلم لە بازاڕی (ذی المجاس) ئەگەڕا ئەیفەرموو: خەڵکی بڵێن: (لَا إِلَھَ إِلَّا اللَّھُ) سەرفرازو سەرکەوتوو ئەبن و ڕزگارتان ئەبێ، خەڵکیش لێی کۆئەبوونەوە، پیاوێکی شێوە جوان لە دوایەوە ئەڕۆی ئەیووت: بە قسەی مەکەن ئەمە وازی لە دینەکەی خۆی ھێناوەو درۆ ئەکات بۆ ھەر شوێنێک بڕۆیشتایە دوای ئەکەوت وتم: ئەمە کێیە؟ وتیان: ئەمە (ئەبو لەھەبی) مامەیەتی کە کەسێکی وا خراپ بووە. ئەو ماڵ و سەروەت و سامانەی کە (ئەبو لەھەب) کۆی کردۆتەوەو بەدەستی ھێناوە کاتێک کە سزای خوای گەورەی بۆ دائەبەزێ ھیچی سوودی پێ ناگەیەنێ, یاخود (وَمَا کَسَبَ) مەبەست منداڵەکانێتی واتە: سەروەت و سامان و ئەو مناڵانەیشی کە ھەیەتی ھیچی سوودی پێ ناگەیەنێ کاتێک کە سزای خوای گەورەی بۆ دێت . وە خوای گەورە ئەیخاتە ناو ئاگرێکەوە کە گڕو بڵێسەی ھەیە وە زۆر ئەو ئاگرە سووتێنەرە . وە خێزانەکەیشی کە یەکێک بووە لە گەورە ئافرەتانی قوڕەیش کە (ئوم جەمیل) بووە کە خۆی ناوی (ئەڕوای کچی حەرب) بووە خوشکی (ئەبو سوفیان) بووە کونیەکەی (ئوم جەمیل) بووە کە یارمەتی (ئەبو لەھەب)ی مێردی ئەدا لەسەر کوفرو دژایەتی پێغەمبەری خوا صلی اللە علیە وسلم لە ڕۆژی قیامەتیشدا یارمەتی ئەدا لە سزا چەشتندا لەناو ئاگری دۆزەخدا بۆیە خوای گەورە فەرمووی: (وَامْرَأَتُھُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ) کە دار ھەڵئەگرێ و ئەیخاتە ناو ئاگری دۆزەخەوە بۆ ئەوەی زیاتر ئاگرەکە گڕو بڵێسە بسەنێ وە ھەردووکیان تیایدا زیاتر سزا بچێژن, کە لە دونیاشدا (وَامْرَأَتُھُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ) ئەووترێ: دووزمانی کردووە، یاخود (حَمَّالَةَ الْحَطَبِ) دارو دڕک و ئەو شتانەی ھەڵدەگرت و ئەیخستە سەر ڕێی پێغەمبەری خوا صلی اللە علیە وسلم .)