ئازەربایجان

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
ئازەربایجان
ھەرێم
Skyline of ئازەربایجان
وڵاتئێران
ڕووبەر
 • سەرجەم١٠٠٬٨٦١ کیلۆمەتری چوارگۆشە (٣٨٬٩٤٣ میلی چوارگۆشە)
ژمارەی دانیشتووان (٢٠١٦)
 • سەرجەم٨,٤٤٥,٢٩١
زمان و ئایین
 • زمانەکانزۆرینە: ئازەری
کەمینە: کوردی، (تاتی، تاڵشی، ئەرمەنی و ئاشووری)
 • ئایینەکانزۆرینە: شیعە
کەمینە: سوننە، یارسان و مەسیحی
نەتەوەکانکورد، ئازەربایجانی، فارس، ئەرمەنی، ئاشوورییەکان، تاڵش و تات

ئازەربایجان بە ئازەربایجانی: آذربایجان‎، زمانی پاڵەوی (ئاتورپاتەکان، ئازەربازەگان، ئازەربایەگان)، بە یۆنانی: ئاتروپاتینی، لاتینی: Ατροπατήνη بە ئەرمەنی: ئاترپاتاکان، لاتینی: Ատրպատական ئاشوورییەکان(ئازوربایغان، ܐܕܘܪܒܝܓܐܢ‎). ناوی ھەرێمێکی جوگرافی و مێژووییە دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای ئێران، کە بە "سەری ئێران" ناسراوە.[١][٢]

لەسەر بنەمای پەسنی مێژوونووسان و جوگرافیناسان، ئەم ھەرێمە دەکەوێتە ئەم سنورەوە لە باکوورەوە ڕووباری ئاراس، کۆماری ئازەربایجان و ئەرمەنستان، لە باشوورەوە پارێزگای کوردستان و پارێزگای زەنگان، لە ڕۆژهەڵاتەوە پارێزگای گێڵان و دەریای قەزوین، لە ڕۆژاواوە باکووری کوردستان و باشووری کوردستان. لەئێستادا سێ پارێزگا دەگرێتەوە ئەمانەن پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا و پارێزگای ئەردەوێڵ. جوگرافیناسانی کۆن بەگشتی پارێزگای زەنگانیان لە "هەرێمی جەبەل" داناوە یان هەندێک جار لە سنووری "ئازەربایجان" ڕیزکراوە.[٣]

لە ڕابردوودا "ئازەربایجان" لە باکوورەوە بە خاکی (ئاران) و باشووری ڕۆژاوا بە (ئاشوور)، لە ڕۆژاواوە بە (ئەرمینیا)، لە ڕۆژهەڵاتەوە بە (موغان و گەیلان) سنوور درابوو، وە پایتەختەکەی شاری "گەنزەک"(تەختی سلێمان) لە نزیک تیکاب بوو.[٤][٥]

ناو[دەستکاری]

مێژوو[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ داڕێژە:یادکرد وب
  2. ^ داڕێژە:یادکرد کتاب
  3. ^ لغت‌نامۀ دهخدا
  4. ^ تیکابی ئەفشار، لاپەڕەی ٩٧
  5. ^ http://whc.unesco.org/en/list/1077