ژاپۆن

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
Japan
日本国
Nippon-koku or Nihon-koku
Centered red circle on a white rectangle. Golden circle subdivided by golden wedges with rounded outer edges and thin black outlines.
سروودی نیشتمانی: 
Kimigayo
(君が代)
Government Seal of Japan
Seal of the Office of the Prime Minister and the Government of Japan
五七桐 (Go-Shichi no Kiri?)
پایتەخت
(و گەورەترین شار)
تۆکیۆ (de facto)
35°41′N 139°46′E / 35.683°N 139.767°E / 35.683; 139.767
زمانە فەرمییەکان None[١]
زمانە ناوچەییەکان Aynu itak, Ryukyuan languages, Eastern Japanese, Western Japanese, and several other Japanese dialects
National language Japanese
گرووپە ڕەگەزییەکان  98.5% Japanese, 0.5% Korean, 0.4% Chinese, 0.6% other[٢]
ناوی هاووڵاتی Japanese
دەوڵەت Unitary parliamentary democracy and constitutional monarchy
 -  Emperor Akihito
 -  Prime Minister Yoshihiko Noda
یاسادانەر Diet
 -  ئەنجومەنی باڵا House of Councillors
 -  ئەنجومەنی خواروو House of Representatives
Formation
 -  National Foundation Day 11 February 660 BC[٣] 
 -  Meiji Constitution 29 November 1890 
 -  Current constitution 3 May 1947 
 -  Treaty of
San Francisco

28 April 1952 
ڕووبەر
 -  سەرجەم ٣٧٧٬٩٤٤ کیلۆمەتری چوارگۆشە [٤](62nd)
١٤٥٬٩٢٥داڕێژە:Convert/test/A مایلی چوارگۆشە 
 -  ئاو (%) 0.8
ژمارەی دانیشتوان
 -  بەراوردی 2011 127,799,000[٥] (10th)
 -  سەرژمێریی 2010 128,056,026[٦] 
 -  چڕی 337.1 کەس لە کیلۆمەتری چوارگۆشە (36th)
٨٧٣٫١کەس لە مایلی چوارگۆشە
GDP (PPP) بەراوردی 2011
 -  سەرجەم $4.440 trillion[٧] (4th)
 -  سەرانە $34,739[٧] (25th)
GDP (nominal) بەراوردی 2011
 -  سەرجەم $5.869 trillion[٧] (3rd)
 -  سەرانە $45,920[٧] (18th)
Gini  37.6 (2008)[٨] 
HDI (2011) increase 0.901[٩] (very high) (١٢th)
دراو Yen (¥) / En ( or ) (JPY)
ناوچەی کاتی ‪JST (UTC+9)
 -  ھاوین (DST) ‪not observed (UTC+9)
شێوازەکانی ڕێکەوتنووسین yyyy-mm-dd
yyyy年m月d日
Era yy年m月d日 (CE−1988)
لایەنی لێخوڕین left
پاوانی ئینتەرنێت ‪.jp
کۆدی تەلەفۆن 81

ژاپۆن (بە ژاپۆنی: 日本) (بە ئینگلیزی: Japan) یەکێکە لە وڵاتە ئاسیاییەکان کە دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی ئاسیاوە. زنجیرە دورگەکانی ژاپۆن پێکھاتووە لە ٦.٨٥٢ دورگە.[١٠] لە چوار دورگەی سەرەکی پێکھاتووە کە بریتین لە ھۆنشوو، ھۆکایدۆ، کیووشو و شیکۆکو. هه‌روه‌ها ژاپۆن وڵاتێکی داخراوبووبۆ ماوه‌ی 350 ساڵ که‌ دانیشتوانی نه‌ده‌کرا بچنه‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵاته‌که‌.تا ساڵی 1868 که‌ژاپۆن به‌ ڕووی جیهاندا کراوه‌.وه‌ هه‌موو جیهان ده‌یان ویست زانیاری بدۆزنه‌وه‌ ده‌رباره‌ی ئه‌و وڵاته‌ نامۆیه‌ و کلتور و داب و نه‌ریتی. وه‌له‌هه‌مان کاتیشدا خه‌ڵکی یابان ده‌یانویست ده‌رباره‌ی ئه‌م جیهانه‌ بزانن.له‌و کاته‌وه‌ تا ئێستا ژاپۆن بووه‌ یه‌کێک له‌ پێشکه‌وتوترین وڵات له‌سه‌ر زه‌وی. ژماره‌ی دانیشتوانی ده‌گاته‌ 30 ملیۆن که‌س.


جوگرافیا[دەستکاری]

ژاپۆن پێک دێت لەکۆمەڵێ دوورگە لە ڕۆژئاوای ئۆقیانووسی ئارام کەناوی دورگەکانیش ھۆنشوو، ھۆکایدۆ، کیووشو و شیکۆکو [١١]، وە لەگەڵ نزیکەی ٦٠ ھەزار دوورگەی زۆر بچووکە ، لەناوەڕاستی ژاپۆنیش لە زنجیرە چیا پێکدێت [١٢]


ئایین[دەستکاری]

زۆرینەی ژاپۆنییەکان بوودیزم و شینتۆ [١٣]وەھەروەھا ڕێژەیەکی کەمیش باوەڕییان بە مەسیحییەت و ئیسلام و یەھودییەت ھەیە [١٤]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. "法制執務コラム集「法律と国語・日本語」" (in Japanese). Legislative Bureau of the House of Councillors. Retrieved 19 January 2009. 
  2. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named cia
  3. According to legend, Japan was founded on this date by Emperor Jimmu, the country's first emperor.
  4. "Japan Statistical Yearbook 2010". Statistics Bureau. p. 17. Retrieved 15 January 2011. 
  5. "Official Japan Statistics Bureau estimate". Statistics Bureau. Retrieved 1 October 2011. 
  6. "Preliminary Counts of the Population and Households". Statistics Bureau. Retrieved 25 February 2011. 
  7. ٧٫٠ ٧٫١ ٧٫٢ ٧٫٣ "Japan". International Monetary Fund. Retrieved 19 April 2012. 
  8. "World Factbook: Gini Index". CIA. Retrieved 11 May 2011. 
  9. "Human Development Report 2011". UN. 2011. Retrieved 5 November 2011. 
  10. http://fpcj.jp/old/e/mres/publication/ff/pdf_07/01_land.pdf
  11. http://afe.easia.columbia.edu/japan/japanworkbook/geography/japgeo.html
  12. http://web-japan.org/kidsweb/faq/geography02.html
  13. http://www.japan-guide.com/e/e629.html
  14. https://en.wikipedia.org/wiki/Religion_in_Japan