مەنگۆلیا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
مەنگۆلیا
Mongolia name in Mongolian Script
Монгол Улс
سروود: Монгол улсын төрийн дуулал
ھەڵکەوتەی  مەنگۆلیا  (green)
ھەڵکەوتەی  مەنگۆلیا  (green)
پایتەخت ئولانباتۆر
٤٧°٥٥′N ١٠٦°٥٣′E / ٤٧.٩١٧°N ١٠٦.٨٨٣°E / 47.917; 106.883
گەورەترین شار پایتەخت
مەنگۆلی مەنگۆلی
گرووپە ڕەگەزییەکان (2010[١]) 82% مەنگۆلە خەلخاکان
4% کازاخەکان
14% هی تر
ناوی هاووڵاتی
دەوڵەت حکوومەتی یەکپارچە پەرلەمانی کۆماری
 -  سەرۆک کۆماری مەنگۆلیا تێساخیاگین ئێلبێگدۆرج
 -  سەرۆک وەزیرانی مەنگۆلیا چیمێدین سایخانبیلێگ
یاسادانەر دادگای باڵای مەنگۆلیا
Formation
 -  شانیشینی زیۆنگنیوو ٢٠٩ی پێش زایین دامەزراوە 
 -  شانیشینی مەنگۆلیا ١٢٠٦ی زایینی دامەزراوە 
 -  (سەربەخۆیی مەنگۆلیا) لە بنەماڵەی شاهانەی قینگ ٢٩ی دێسەمبری ١٩١١ 
 -  دامەزرانی کۆماری خەڵکی مەنگۆلیا ٢٦ی نۆڤەمبری ١٩٢٤ 
 -  یاسای سەرەکی ئێستا ١٣ی فێبرواری ١٩٩٢ 
ڕووبەر
 -  سەرجەم ١٬٥٦٦٬٠٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە (19th)
٦٠٣٬٩٠٩ مایلی چوارگۆشە 
 -  ئاو (%) 0.43[٢]
ژمارەی دانیشتوان
 -  بەراوردی 2015 3,000,000[٣] (138th)
 -  چڕی 1.92 [٤] کەس لە کیلۆمەتری چوارگۆشە (238th)
٤٫٩٧ [٤]کەس لە مایلی چوارگۆشە
GDP (PPP) بەراوردی 2015
 -  سەرجەم $36.6 billion[٥] 
 -  سەرانە $11,024[٥] 
GDP (nominal) بەراوردی 2015
 -  سەرجەم $12.5 billion[٥] 
 -  سەرانە $4,353[٥] 
Gini (2011) 36.5 
HDI (2013) 0.698 (١٠٣rd)
دراو توگرۆگی مەنگۆلی (MNT)
ناوچەی کاتی (UTC+7 to +8[٦])
 -  ھاوین (DST) ‪ (UTC+8 to +9 [٧])
شێوازەکانی ڕێکەوتنووسین yyyy.mm.dd (CE)
لایەنی لێخوڕین right
پاوانی ئینتەرنێت .mn, .мон
کۆدی تەلەفۆن +976

مەنگۆلیا یان مۆنگۆلیا وڵاتێکە دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی کیشوەری ئاسیا. لەگەڵ وڵاتانی چین و ڕووسیا دراوسێیە. ڕووبەری ئەم وڵاتە ١٥٩٥٠٠٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە و زمانی سەرەکی ئەم وڵاتە مەنگۆلییە و یاسای بەڕێوەبردنی وڵات کۆمارییە و سەرۆکی وڵات (تساخیا البجدورج) و سەرۆک وەرزیران (سوکاباتار باتبولد)ە.وه‌ يه‌كيكه‌ له‌و وولاته‌ سه‌ربه‌خۆيانه‌ي كه‌ده‌ كه‌ويته‌ رۆژهه‌لاتي ناوه‌راستي ئاسيا وه‌ ده‌كه‌ويته‌ باشوورى رووسيا وه‌ رۆژ هه‌لاتي چين وه‌پايته‌ختي ئه‌م وولاته‌ ئۆله‌مباتووره‌و گه‌وره‌ترين شاره‌ له‌ مۆنگۆليا كه‌ له‌%45 دانيشتواني مۆنگۆليا پيك ده‌هينيت وه‌سيسته‌مي ئه‌م وولاته‌ كۆماريه‌ پيشتر مۆنگۆليا فه‌رمانره‌وايي كراوه‌ له‌لايه‌ن چه‌ند ئيمبراتۆره‌ك به‌لام دواتر له‌سالی1206 جه‌نگیزخان ئیمپراتۆریه‌تی مۆنگۆلی دامه‌زراند وه‌ کۆره‌زای یان کچه‌زای که‌ناوی (کوبلای)ه‌ که‌به‌جیگری جه‌نگیزخان داده‌نرا توانی سنووری چین ببه‌زینیت و به‌ره‌ی یوان دابمه‌زرینیت به‌لام له‌دوای ئه‌وه‌ی که‌یوان رووخا مۆنگۆلیه‌کان پاشه‌کشه‌یان کرد دیسات بووه‌ هۆی روودانی جه‌نگ له‌سه‌ر خاکی چین به‌لام دواتر له‌مۆنگۆلیا ئیمپراتۆریه‌تی (بوودی)دامه‌زرا که‌توانی فه‌رمانره‌وایی وولاتی مۆنگۆلیا بکات وه‌له‌ سه‌ده‌ی نۆزده‌هه‌م ناوه‌راستی ئاسیاو باشووریشی گرته‌وه‌,

دانیشتوان[دەستکاری]

بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی مەنگۆلیا ٢,٨٨١,٤١٥ کەس بووە کە دەکاتە ٠.٠٤ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٢٧.١ ساڵە. ھەروەھا ٧١ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.[٨]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. "Mongolia". World Factbook. CIA. Retrieved 9 August 2015. 
  2. Official landuse balanse data (2007)[بەستەری مردوو]
  3. en.nso.mn
  4. ٤٫٠ ٤٫١ Jan 2015
  5. ٥٫٠ ٥٫١ ٥٫٢ ٥٫٣ "Mongolia". International Monetary Fund. Retrieved 2014-10-08. 
  6. "Mongolia Standard Time is GMT (UTC) +8, some areas of Mongolia use GMT (UTC) + 7". Time Temperature.com. Retrieved 2007-09-30. 
  7. "Clock changes in Ulaanbaatar, Mongolia". timeanddate.com. Retrieved 2015-03-27. 
  8. Countries in the world (ranked by 2014 population)(ئینگلیسی). ماڵپەڕی Worldometers. سەردان لە ڕێکەوتی ٥ی ئایاری ٢٠١٥.


Cite error: <ref> tags exist for a group named "nb", but no corresponding <references group="nb"/> tag was found, or a closing </ref> is missing