ئەفریقای باشوور

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
ئەفریقای باشوور
بە ئینگلیزی: Republic of South Africa
Ciudad del Cabo desde Cabeza de León, Sudáfrica, 2018-07-22, DD 34.jpg
بەشێکە لەباشووری ئەفریقا
دامەزران٣١ی ئایاری ١٩١٠
ناونراوە لەدوایباشوور، ئەفریقا
ناسناوی خەڵکSud-africaine، Sud-africain
سروودی نیشتمانیNational anthem of South Africa
Cultureculture of South Africa
MottoUnity in Diversity
دروشمǃke e: ǀxarra ǁke
کیشوەرئەفریقا
وڵاتئەفریقای باشوور
پایتەختپرێتۆریا، بلۆیمفۆنتین، کەیپ تاون
پۆتانی شوێن٢٩°٠′٠″S ٢٤°٠′٠″E
Coordinates of easternmost point٢٦°٥١′٣٢″S ٣٢°٥٣′٢٧″E
Coordinates of northernmost point٢٢°٧′٤٠″S ٢٩°٣٩′٣٠″E
Coordinates of southernmost point٣٤°٥٠′٥″S ٢٠°٠′٠″E
Coordinates of westernmost point٢٨°٣٨′٠″S ١٦°٢٧′١٥″E
بەرزترین خاڵMafadi
Lowest pointئۆقیانووسی هیند
شێوەی بنەڕەتیی حکوومەتparliamentary republic، دیموکراسییەتی نوێنەرایەتی
Office held by head of stateسەرۆک کۆماری ئەفریقای باشوور
سەرۆکی حکوومەتسیریل ڕامافۆسا
نووسینگەی بەڕێوەبردنسەرۆک کۆماری ئەفریقای باشوور
سەرۆکسیریل ڕامافۆسا
Executive bodyGovernment of South Africa
ئەنجومەنی یاسادانەرParliament of South Africa
Highest judicial authorityConstitutional Court of South Africa
Central bankSouth African Reserve Bank
دانیشتووان٥٩٬٦٢٢٬٣٥٠
بەرزی لە ئاستی دەریا١٬٠٣٧ مەتر
ناوچەی کاتیUTC+02:00، UTC+03:00، Africa/Johannesburg
دراوrand
خوشکەشارەکانئایسای
Driving sideleft
Electrical plug typeEuroplug، AC power plugs and sockets: British and related types، BS 546، IEC 60906-1
بەشداربووە لەBASIC countries
خوێندنەوەی ئای پی ئەیˈsøːɾɑfɾɪkɑ
ڕووبەر١٬٢٢١٬٠٣٧±١ کیلۆمەتر دووجا
وێبگەhttps://www.gov.za/
پاوانی ئینتەرنێتی.za
وەسفی ئاڵاflag of South Africa
وەسفی نیشانcoat of arms of South Africa
Geography of topicgeography of South Africa
Railway traffic sideleft
Economy of topiceconomy of South Africa
Demographics of topicdemographics of South Africa
کۆدی مۆبایلی وڵات655
کۆدی تەلەفۆنی وڵات+27
Trunk prefix0
Emergency phone number112
GS1 country code600-601
کۆدی تابلۆی ئۆتۆمۆبیلZA
Maritime identification digits601


پۆتانەکان: 30°S 25°E / 30°S 25°E / -30; 25

Flag of South Africa.svg

کۆماری ئافریقای باشوور وڵاتێکە کەوتووەتە باشووریترین شوێنی ئافریقا کە ٢،٧٩٨ کیلۆمەتر کەنارەی ھەیە[١] لەسەر شازەریای ئەتڵەس و ھێند.[٢] لە باکوورەوە لەگەڵ نامبیا و بۆتسوانا و زیمباوە، و لەلای ڕۆژئاواوە لەگەڵ مۆزامبیک و سوازیلەند ھاوسێیە.

ئافریقای باشوور بە ھۆی جۆراجۆربوونی زمانەکان و فەرھەنگەکانی، لە دنیادا ناسراوە. لە دەستووری ئەو وڵاتەدا یازدە زمانی فەرمی دانراوە.[٢] دوو لەم زمانانە، بنچکەی ئەوڕووپیان ھەیە؛ ئافریکانس، زمانێکە کە لە زمانی ئەڵمانی وەرگیراوە و لە ئافریقای باشووردا زۆرینەی سپی پێستەکان بەم زمانە قسەدەکەن. ئەگەرچی زمانی ئینگلیسی دەورێکی زۆری ھەیە لە ژیانی گشتییدا، بەڵام لە بەکارھێناندا پەنجەمین زمانی زۆربەکارھێنراوی ئەو وڵاتەیە.[٢]

ئافریقای باشوور لە ڕەگەزیشدا جۆراجۆرە. تا ڕادەی ٧٩.٥٪ دانیشتوانی ئەم وڵاتە لە ڕەگەزی ڕەشپێستی ئافریقایین[٣]؛ ژمارێکی زۆر ئەوڕووپی و ھێندی و پاشماوە بەڕەگەز تێکەڵن. نزیک چارەکێ لە دانیشتوانی ئەم وڵاتە بێکارن و بە ڕۆژی کەمتر لە ١.٢٥ دۆلار لەڕۆژێکدا دەژین.[٤] ئافریقای باشوور پڕجەماوەرترین وڵاتەی سەرانسەر جیھانە کە ژیانی ھاوسەریی دوو لە یەک جۆر بە فەرمی ڕێگە دەدات.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ world factbook ١٦ی تەممووزی ٢٠١٧ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  2. ^ ئ ا ب facts about s.africa ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  3. ^ news[بەستەری مردوو][بەستەری مردووی ھەمیشەیی]
  4. ^ "bloomberg info". Archived from the original on ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٣. Retrieved ٢ی ئابی ٢٠١٠. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)