فرانکلین ڕۆزڤێڵت

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
فرانکلین ڕۆزڤێڵت
بە ئینگلیزی: Franklin Delano Roosevelt
FDR 1944 Color Portrait.jpg
لەدایکبوون٣٠ی کانوونی دووەمی ١٨٨٢
Hyde Park، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
مردن١٢ی نیسانی ١٩٤٥(١٩٤٥-04-١٢) (٦٣ ساڵ ژیاوە)
Little White House، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ناوی کاتی لەدایکبوونFranklin Delano Roosevelt
ھۆی مەرگcerebral hemorrhage
شوێنی ناشتنHome of Franklin D. Roosevelt National Historic Site
باوکJames Roosevelt
دایکSara Roosevelt
خوشک و براJames Roosevelt Roosevelt
ھاوسەرئیلینۆر ڕۆزەڤێڵت
خزمەکانTheodore Roosevelt
خێزانRoosevelt family
زمانی زگماکیئینگلیزی
زمانەکانی ئاخاوتنئینگلیزی، ئەڵمانی، فەڕەنسی
زمانی نووسینئینگلیزی، فەڕەنسی
پیشەسیاسەتمەدار، statesperson
خاوەنیFala
پەروەردەHarvard College، Columbia Law School، Groton School
دانیشتووینیویۆرک
شوێنی کارواشینگتن دی سی
ئەندامی حیزبی سیاسیحیزبی دیموکرات
ئایینEpiscopal Church
Medical conditionپۆلیمیێلیتیس، paraplegia
Has petFala
Handednessright-handedness
Conflictجەنگی جیھانیی یەکەم، جەنگی جیھانی دووەم
Military branchھێزە چەکدارەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ئەرشیڤەکان لەFranklin D. Roosevelt Presidential Library and Museum
پاڵێوراوە بۆخەڵاتی ئاشتیی نۆبێل، خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل، خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل، خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل

فرانکلین ڕۆزڤێڵت (لەدایکبووی ٣٠ کانوونی دووەمی ١٨٨٢) ٣٢ھەمین سەرۆکی ئەمریکا بووە یەکێک بوو لە کاندیدکراوەکانی پارتی دیمووکرات لە ئەمریکا بۆ سەرۆکایەتی لەساڵانی ١٩٣٣ بۆ ١٩٤٥ کەدەکاتە ١٢ ساڵ بەمەش بەیەکەم سەرۆکی ئەمریکا سێ خول سەرۆکی ئەو وڵاتە بێت لەماوەی سەرۆکایەتیدا ڕۆزڤێڵت ڕووبەڕووی دوو گەورەترین ڕووداوی مێژوویی بووەوە ئەوانیش قەیرانی گەورەی ئابووری و شەڕی جیھانیی دووەم بوون کەتیایدا ڕۆزڤێڵت لەھەردوو قەیڕانەکە سەرکەوتووانە دەرباز بوو ھاوکات لەدوای ئەوە بۆ خولی سێیەمی سەرۆکایەتی ھەڵبژێردایەوە بەڵام بەھۆی کۆچی دواییکردنییەوە بەنەخۆشی نەیتوانی لەپۆستەکەی بەردەوام بێت، گۆڤاری تایم بە ١٠٠ لە کەسایەتییە سەرکردەکانی جیھانی سەدەی بیستەمی داناوە، لە ساڵی ١٩٢٠یش کرا بە یاریدەدەری سکرتێری دەریایی ئەمریکا، لەساڵانی ١٩٢٩ تاکوو ١٩٣٣ بووە بە پارێزگاری نیویۆرک

دەمەزراندنی نەتەوەیەکگرتووەکان[دەستکاری]

لە ١٤ی ئابی ساڵی ١٩٤١، لە کۆبوونەوەیەکی نێوان سەرۆک وەزیرانی ئەوکاتی بەریتانیا، وینستۆن چێرچیل، لەگەل سەرۆکی ولایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکای ئەوکات کە فرانکلین ڕۆزفلتە، بڕیاری دەست پێشخەری کۆمەلێک ھەنگاو درا. ئەم دۆکۆمێنتە واژوو کرا لە نێوان ھەردوو ناوبراو لەسەر کەشتی‌یەک «لە شێوێنێکی ناو دەریا». ئەم دۆکۆمێنتە ناودەبرێت بە پەیمانی ئەتلەنتیک. کە دوایی کاری بۆ کرا و ئەو ڕێکخراوەی لێکەوتەوە کە ئێستا ئەیبینین کە دواجار ڕێکخراوەکە لە نەتەوە یەکگرتووەکان لە ٢٤ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٥ دامەزرا.

بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]

کارەکانی فرانکلین ڕۆزڤێڵت لە لایبریڤۆکس (دۆمەینی گشتی پەرتووکە دەنگییەکان)