جۆرج ئێچ دەبلیوو بوش

جۆرج ھ.و. بوش
لەدایکبوون	جۆرج ھ.و. بوش (١٩٢٤-0٦-١٢) ١٢ی حوزەیرانی ١٩٢٤ ماساچووسیتس، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
مەرگ	٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨(٢٠١٨-١١-٣٠) (٩٤ ساڵ ژیاوە) ھیووستن، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
نیشتەجێی	ھیووستن
نەتەوە	ویلایەتە یەکگرتووەکان
خوێندنگە	زانکۆی یەیڵ
حیزبی سیاسی	کۆماریخوازەکان
ھاوسەر	باربارا بووش ١٩٤٥–٢٠١٨)
مناڵ(ەکان)	جۆرج دەبلیوو بوش
وێبگە	Presidential Library
واژوو

جۆرج ئێچ دەبلیوو بوش یان جۆرج بوشی باوک (بە ئینگلیزی: George Herbert Walker Bush) (١٢ی حوزەیرانی ١٩٢٤ – ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨) سیاسەتمەدارێکی ئەمریکی بووە کە لە ساڵی ١٩٨٩ تا ١٩٩٣ وەک ٤١ەمین سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بووە، ھەروەھا لە ساڵی ١٩٨١ تا ١٩٨٩ جێگری ٤٣ھەمین سەرۆکی ئەمریکا بووە، بوش ئەندامی پارتی کۆماری بووە، ئەندامی کۆنگرێس بووە، باڵیۆز بووە، دواتریش بەڕێوەبەری ھەواڵگریی ناوەندیی بووە. لە ساڵی ٢٠٠٠ەوە بە «جۆرج ھ.و. بوش»، «بوش ٤١»، «بوشی گەورە» یان «جۆرج بوشی باوک» ناودەبرێت. بۆ جیاکردنەوەی لە کوڕە گەورەکەی جۆرج دەبلیوو بوش کە دوای ھەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠٠٠ بوو بە ٤٣ھەمین سەرۆکی ئەمریکا.

بوش لە شاری میلتۆن لە ویلایەتی ماساچووسیتس لەدایکبووە، کوڕی پرێسکۆت بوش و دۆرۆتی واکەر بوشە. بوش دوای ھێرشەکەی سەر پیرڵ ھاربەر لە ساڵی ١٩٤١ کۆلێژی دواخست و لە ڕۆژی ھەژدە ساڵەی لەدایکبوونیدا پەیوەندی بە ھێزی دەریایی ئەمریکاوە کرد و بووە بچووکترین فڕۆکەوانی ھێزی دەریایی لەو کاتەدا. تا کۆتایی جەنگ خزمەت دەکات و دواتر لە زانکۆی یێڵ دەخوێنێت. لە ساڵی ١٩٤٨ دەرچووی زانکۆیە و لەگەڵ خێزانەکەی ڕوویان لە ڕۆژاوای تێکساس کردووە و لە بازرگانی نەوتدا کاری کردووە، لە تەمەنی چل ساڵیدا بووە ملیۆنێر. بوش دوای ماوەیەکی کەم لە دامەزراندنی کۆمپانیای نەوتی تایبەت بە خۆی ھاتە ناو سیاسەتەوە و لە ساڵی ١٩٦٦ ھەڵبژاردنی بۆ ئەنجومەنی نوێنەران بردەوە، سەرۆک ڕیچارد نیکسۆن لە ساڵی ١٩٧١دا وەک باڵیۆز لە نەتەوە یەکگرتووەکان دەستنیشانی کرد، لە ساڵی ١٩٧٣ بوو بە سەرۆکی کۆمیتەی نیشتمانیی کۆمارییەکان، ساڵی دواتر سەرۆک جیرالد فۆرد وەک باڵیۆزی کۆماری گەلی چین دەستنیشانی کرد و دواتر بە بەڕێوەبەری سی ئای ئەی دەستنیشان کرد. بوش لە ساڵی ١٩٨٠ خۆی بۆ کاندیدکردنی کۆمارییەکان بۆ سەرۆکایەتی کۆماری ڕەیگن کرد، بەڵام بەرامبەر ڕۆنالد ڕەیگن دۆڕا. ڕەیگن بوشی وەک ھاوڕێی کاندیدکردنی ھەڵبژارد و بوش دوای ھەڵبژاردنی ئەودا بوو بە جێگری سەرۆکی ئەو. بوش لە ماوەی ھەشت ساڵی جێگری سەرۆکایەتیدا، سەرکردایەتی دەستەی ئەرکی ئیدارەکەی کرد سەبارەت بە ڕێکخستن و «جەنگی دژی ماددە ھۆشبەرەکان».

بوش لە ساڵی ١٩٨٨ خۆی بۆ پۆستی سەرۆک کۆماری کاندید کرد بۆ ئەوەی جێنشینی سەرۆک ڕەیگن بگرێتەوە و شکستی بە نەیارە دیموکراتەکەی بەناوی مایکل دوکاکیس ھێنا. سیاسەتی دەرەوە زاڵ بوو بەسەر سەرۆکایەتی بوشدا: ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان لە پەنەما و شەڕی کەنداو؛ ڕووخانی دیواری بەرلین لە ساڵی ١٩٨٩؛ و ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی سۆڤیەت دوای دوو ساڵ. ھەروەھا بوش ڕێککەوتنی بازرگانی ئازادی ئەمریکای باکوور (نافتا)ی واژووکرد، کە بلۆکی بازرگانی دروست کرد کە لە ئەمریکا و کەنەدا و مەکسیک پێکھاتبوو، ھەرچەندە ڕێککەوتنەکە تا دوای ئەوەی پۆستەکەی جێھێشت، پەسەند نەکرا. لە ناوخۆدا بوش پاشگەز بووەوە لە بەڵێنەکەی لە ھەڵمەتی ھەڵبژاردنەکاندا و لەگەڵ کۆنگرێسدا لەسەر زیادکردنی باج تێکھەڵچوون و دوای ئەوەی کۆنگرێس پەسەندی کرد، زیادکردنی باجەکەی واژوو کرد. سەرۆکایەتییەکەی بە بووژانەوەی لاواز لە پاشەکشەی گەورە و کورتھێنانی بەردەوامی بوودجە و کەمبوونەوەی ڕۆڵی سیاسەتی دەرەوە وەک پرسێکی سەرەکی لە دوای شەڕی ساردەوە بوو. لە ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ساڵی ١٩٩٢دا بەرامبەر بێڵ کلینتن کاندیدی دیموکراتەکان دۆڕا.

بوش لە ساڵی ١٩٩٣ پۆستەکەی بەجێھێشت، لە ساڵی ١٩٩٧ کتێبخانەی سەرۆکایەتییەکەی دامەزراند و لە چالاکییە خێرخوازییە جیاوازەکاندا چالاک بوو، زۆربەیان لەگەڵ بیل کلینتن. بە سەرکەوتنی جۆرج دەبلیوو بوشی کوڕی لە ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ساڵی ٢٠٠٠، بوش و کوڕەکەی بوونە دووەم دووانەی باوک و کوڕ کە وەک سەرۆک کۆمار بوون، دوای جۆن ئادەمز و کوڕەکەی جۆن کوینسی ئادەمز. کوڕی دووەمی جۆرج بوشی باوک بەناوی جێب بوش، وەک ٤٣ھەمین حاکمی فلۆریدا (١٩٩٩–٢٠٠٧) کاری کردووە و لە ساڵی ٢٠١٦دا داوای کاندیدکردنی کۆمارییەکانی بۆ سەرۆکایەتی کۆمارییەکان کردووە، بەڵام سەرکەوتوو نەبووە. جۆرج بووشی باوک لە ڕۆژی ھەینی ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ کۆچی دوایی کردووە.

سەرچاوەکان

• جرج اچ. دابلیو بوش