جان ئێف. کێنیدی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
(ڕەوانەکراوە لە جۆن کینیدیەوە)
Jump to navigation Jump to search
جۆن کێنیدی
بە ئینگلیزی: John F. Kennedy
John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg
لەدایکبوون٢٩ی ئایاری ١٩١٧
Brookline، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
مردن٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩٦٣(١٩٦٣-11-٢٢) (٤٦ ساڵ ژیاوە)
Parkland Memorial Hospital، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ناوی کاتی لەدایکبوونJohn Fitzgerald Kennedy
ھۆی مەرگballistic trauma
کوژراوە بەدەستیLee Harvey Oswald
شوێنی ناشتنArlington National Cemetery
باوکJoseph P. Kennedy Sr.
دایکRose Kennedy
ھاوسەرJacqueline Kennedy Onassis
Unmarried partnerمارلێنە دیتریچ
منداڵجان ئێف. کێنیدی جوونیۆر، Patrick Bouvier Kennedy، Arabelle Kennedy، Caroline Kennedy
خێزانKennedy family
زمانی زگماکیئینگلیزی
زمانەکانی ئاخاوتنئینگلیزی
زمانی نووسینئینگلیزی
پیشەسیاسەتمەدار، statesperson
ناسناوJack
کورتەناوJFK
ئەندامیپەیمانگای ئەمریکیی ھونەر و زانست، American Legion، Veterans of Foreign Wars
خاوەنیHickory Hill، Billie، Debbie
شوێنی کارواشینگتن دی سی
دەستپێکی چالاکی١٩٤١
ئەندامی حیزبی سیاسیحیزبی دیموکرات
Candidacy in election1960 United States presidential election
گرووپی ڕەگەزیIrish Americans
ئایینCatholicism
Blood typeAB
Medical conditionپۆلیمیێلیتیس، hypothyroidism، autoimmune polyendocrine syndrome type 2، lower back pain، ئاسم
Handednessright-handedness
بەشداربووە لەcommencement at the University of Notre Dame، commencement at the American University
Military rankجێدار
Commander of (DEPRECATED)Motor Torpedo Boat PT-109، E-boat
Conflictجەنگی جیھانی دووەم، Pacific War، Solomon Islands campaign
Military branchUnited States Navy
ئەرشیڤەکان لەJohn F. Kennedy Presidential Library and Museum
ڕووداوە بەرچاوەکانCold War (1962–79)، Cuban Missile Crisis، شەڕی ڤیێتنام
پاڵێوراوە بۆخەڵاتی ئاشتیی نۆبێل، National Book Award for Nonfiction

جۆن فیتزگیرالد کەنەدی (ماوەی ژیان:٢٩ی ئایاری ١٩١٧ تاکوو ٢٢ی تشرینی دووەمی ١٩٦٣ لە ٤٦ ساڵیدا) ،کەسایەتی سیاسیی ئەمریکی و ٣٥هەمین سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ، سەرەتا ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران بووە دواتر بۆتە ئەندامی ئەنجومەنی پیران، لە ساڵی ١٩٦٠ و لەتەمەنی ٤٣ ساڵیدا لەلایەن حیزبی دیموکراتیەوە ھەڵبژێردرا بۆ سەرۆکایەتی ئەمریکا و لەئەنجامدا لە ریتشارد نیکسۆنی ڕکابەری بردەوە و بووه یەکەم کاسۆلیکی کە سەرۆکایەتی ئەمریکا بگرێتە دەست و ھەروەھا بەبچوکترین سەرۆکی ئەمریکا ھەژمارکراوە. جۆن کەنەدی لەکاتێکی ھەستیار و دژواردا لەماوەی جەنگی سارددا سەرۆکایەتی ئەمریکای گرتە دەست و خاوەنی ھەڵوێستی بەھێز بووە لەبەرامبەر سۆڤیەتدا لەھەموو ڕویەکەوە، ھەر ئەمەش وایلێکردووە لەھەموو سەرۆکەکانی دیکەی ئەمریکا گرنگتربێت و لەلایەن خەڵکیشەوە خۆشەویستربێت، لەھەرە ڕوداوە گرنگەکان لەسەردەمی حوکمڕانی جۆن کەنەدیدا کردەوەی ھەڵکوتانی کەنداوی بەرازەکان و قەیرانی مووشەکی کووبا و دروستکرنی دیواری بەرلین و کێبڕکێی داگیرکردنی ئاسمان کە بەوە ناسراوە بەڵێنی داوە مرۆڤ بخاتە سەر زەوی ڕوویانداوه. لە ساڵی ١٩٦٢ کۆپتەرەکانی cia وێنەی چەند مووشەکێکیان گرتووە کە لەلایەن یەکێتی سۆڤیەتەوە لە کووبادا دامەزراوە و ئاڕاستەکەشی بەرەو ئەمریکا بووە و توانای ھەڵگرتنی سەری نەوەویان ھەبووە ھەر بۆیە جۆن کەنەدی ڕووبەڕوی مەترسیدارترین بڕیار بۆتەوە لەمێژودا، ئەگەر ھێرشی بکردایەتە سەر مووشەکەکان ڕەنگ بوو جەنگێکی نەوەوی لێبکەوتایەتەوە و زۆربەی وڵاتانی جیھان کاول ببوایە ئەگەریش دەستەوەستان بوەستایە و ھیچی نەکردبا مووشەکەکان مەترسیان لەسەر ئەمریکا دروست دەکرد و پێگەی ئەمریکاش لاواز دەبوو ئەگەر وەلامی مووشەکەکانی نەدایەتەوە، لەکۆتاییدا بڕیاریدا ھێزی دەریاوانی ئەمریکا ڕەوانە بکات تاکو ڕێگە بەسۆڤیەت نەدات پڕۆژەی دروستکردنی ئەو مووشەکانه تەواوبکات. دواتر لەگەڵ نیکیتا خرۆتشۆڤی سەرۆکی سۆڤیەت ڕێککەوتوون لەسەر ئەوەی مووشەکەکانی سۆڤیەت لە کووبا لاببرێن بەمەرجێک ئەمریکا کووبا داگیرنەکات. جۆن کەنەدی ناسراوە بەو سەرۆکەی بەڵێنی داوە کە مرۆڤ بگەیەنێتە سەر مانگ و بەسەلامەتیش بیگەڕێنێتەوە سەر زەوی، لە ٢٢ تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٦٣ لەتەمەنی ٤٦ ساڵیدا کە بەسەردانێکی ڕەسمی لە شاری دالاس بووە بەفیشەک تیرۆر کراوه.

سەرچاوە[دەستکاری]