لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
بەرگرینامەی ماتماتیکزانێک (بە ئینگلیزی: A Mathematician's Apology) وتارێکە کە لە ساڵی ١٩٤٠ لەلایەن ماتماتیکزانی بەریتانی، گۆدفری ھارۆڵد ھاردی، نووسراوە. ئەم وتارە بەرگری لە ئەو بۆچوونە دەکات کە ماتماتیک دەبێت بۆ خودی خۆی لێکۆڵینەوەی لێ بکرێت، نەک بۆ بەکارھێنانە پراکتیکییەکانی.
ناوەڕۆکی سەرەکیی ئەم بەرگرینامەیە (کە «بەرگرینامە» لێرەدا بە مانای داکۆکی و پەسەندکردنی شتێک دێت، وەک بەرگرینامەی ئەفلاتوون) ئەوەیە کە ماتماتیک بایەخێکی سەربەخۆی ھەیە، تەنانەت ئەگەر ھیچ بەکارھێنانێکی پراکتیکیشی نەبێت. ھاردی ئەم بایەخە لە جوانیی ماتماتیکیدا دەبینێت و چەند نموونە و پێوەرێک بۆ جوانیی ماتماتیکی پێشکەش دەکات.
ئەم وتارە ھەروەھا کورتە ژیاننامەیەکی خۆنووس لەخۆ دەگرێت، کە تێڕوانینێک دەخاتە سەر شێوازی بیرکردنەوە، ھەست و ژیانی کاریی ماتماتیکزانێکی پیشەیی. ئەم وتارە دواتر وەک کتێب بڵاو کرایەوە. (تەواوی وتار...)
ئۆگوستین-لوی کۆشی (بە فەڕەنسی: Augustin-Louis Cauchy) (لەدایکبوون ٢١ ئابی ١٧٨٩-کۆچی دوایی ٢٣ ئایاری ١٨٥٧) ماتماتیکزان، فیزیکزان و ئەندازیاریی فەڕانسەوی و یەکێک لە کەسانێک بوو کە بەردی بناغەی شیکاریی ماتماتیکی دانا و لە زۆرێک لە لقەکانی ماتماتیکدا پێشەنگ بوو، و لە یەکەم کەسانێک بوو بەشێوەیەکی یاسایی تیۆرمە ماتماتیکییەکانی جیاکاری و تەواوکاری سەلماند.
کۆشی، کاریگەرییەکی زۆری ھەبوو لەسەر ھاودەمەکانی، ھانس فرێدێنتال سەبارەت بە کۆشی دەڵێت: «چەمک و تیۆرمە ماتماتیکییەکان زۆرتر لە ھەر ماتماتکیزانێکی تر بەناوی کۆشییەوە ناونراون».
کۆشی نووسەرێکی بەبڕشت بوو؛ نزیکەی ھەشتسەد وتار و توێژینەوەی نووسی و پێنج کتێبی خوێندنگەی لەسەر بابەتە جۆراوجۆرەکانی ماتماتیک و فیزیای ماتماتیکی نووسیوە.
زیاتر...
ئایا پرسیارێکت سەبارەت بە شیکاریی ماتماتیکی ھەیە و ناتوانیت بیدۆزیتەوە؟
سەیری مێزی زانیاری بکە و پرسیارەکەت لەوێ بپرسە.
ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت
| |
